II SA/Ka 2268/03

WyrokWSA w Gliwicach2004-10-04

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut dotyczący przeznaczenia działek na tereny zieleni, wykluczający zabudowę mieszkaniową, jest zgodna z prawem, jeśli opiera się na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uzasadniona jest koniecznością ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut dotyczący przeznaczenia działek na tereny zieleni jest zgodna z prawem, jeśli organ wykazał niezbędność przyjętych rozwiązań planistycznych, uzasadnił je faktycznie i prawnie, a także dochował procedury planistycznej. Studium uwarunkowań, choć nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego, podlega badaniu w kontekście spójności projektu planu z polityką przestrzenną gminy. Zakaz zabudowy wynikający z potrzeb ochrony środowiska jest dopuszczalny na mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. wniósł zarzut do projektu planu miejscowego, sprzeciwiając się przeznaczeniu działek na tereny zieleni, co wykluczało zabudowę mieszkaniową. Prezydent Miasta M. nie uwzględnił zarzutu, a Rada Miasta M. odrzuciła go uchwałą, powołując się na konieczność ochrony terenów zieleni wynikającą ze studium uwarunkowań. Skarżący zaskarżył uchwałę, zarzucając jej oparcie na akcie nieposiadającym mocy powszechnie obowiązującej oraz dowolność i brak uzasadnienia działania organu. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLKIEJ Dnia 4 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego o d d a l a s k a r g ę W związku z wyłożeniem w okresie od [...] do [...] r. do publicznego wglądu projektu planu miejscowego "[...]", pismem z dnia [...] r. J.K. wniósł zarzut, sprzeciwiając się przeznaczeniu działek nr [...] i [...] na tereny zieleni /zapis ZII/, wykluczający lokalizację zabudowy mieszkaniowej. Prezydent Miasta M. nie uwzględnił powyższego zarzutu, powiadamiając w dniu [...] r. o terminie sesji Rady Miasta, wyznaczonej na dzień [...] r. celem rozpatrzenia zarzutu. Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta M. odrzuciła zarzut J. K. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./. W uzasadnieniu faktycznym uchwały organ powołał się na fakt zaakceptowania w zatwierdzonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wytycznych, wyznaczających tereny wskazane przez Urząd Wojewódzki jako obszary przeznaczone do bezwzględnej ochrony na terenie dzielnicy [...]. Zdaniem Rady Miasta, wymogi te powodują jednocześnie konieczność zapisu w planie w zakresie ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych poprzez zakaz zabudowy tego terenu. Jako podstawę prawną podjętej uchwały przywołano także przepisy art. 6 ust. 5 pkt 2 i 3 i art. 18 ust. 2 cyt. ustawy. Odpis powyższej uchwały doręczono J.K. w dniu [...] r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r. J.K. wniósł o uchylenie uchwały jako opartej o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego. Zdaniem skarżącego, zapisy dotyczące zagrożeń środowiskowych, wartości zasobów środowiska oraz konieczność ich ochrony, nie przystają do rzeczywistej sytuacji przyrodniczej i geologicznej terenu [...]. Skarżący zarzucił nadto dowolność działania organu gminy oraz brak należytego uzasadnienia zajętego stanowiska. Rada Miasta w ogóle nie ustosunkowała się bowiem do wskazanych przez niego innych możliwości planistycznych i nie wykazała niemożliwości ich przyjęcia. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miasta wniósł o jej oddalenie, wskazując na dochowanie wymogów procedury planistycznej i brak uwag w trakcie opracowania projektu planu co do projektowanej strefy "zielonej", w której istnieje możliwość zabudowy, wykorzystania i użytkowania terenu. Ukształtowanie granic projektowanej strefy ZII, wynika zaś z konieczności zapewnienia właściwego wentylowania terenów zabudowy mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Z mocy art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ - w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanego aktu – zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu, zaś o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Ustawodawca zezwolił gminie na ingerencję w sposób wykonywania prawa własności, skoro ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego /art. 2 ust. 1 cyt. ustawy/. Nie oznacza to oczywiście dowolności, czy swobody działania organów gminy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt III RN 26/02 /nie publ./, rada gminy obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów. Ustalenia uchwały odrzucającej zarzut powinny być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na obowiązujące przepisy i na wyniki badania stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami do projektu planu. Badanie to powinno nawiązywać zarówno do praw i obowiązków gmin, jak też praw osób, w tym prawa własności oraz dorobku, opartego na zasadach określonych przez organy gminy w decyzjach administracyjnych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie sposób podzielić twierdzeń skarżącego co do dowolności działania gminy oraz braku należytego uzasadnienia stanowiska organu gminy, odrzucającego jego zarzut. Aczkolwiek zasadnie podniósł skarżący, iż zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają mocy aktu powszechnie obowiązującego /art. 6 ust. 7 cyt. ustawy/, jednak w toku procedury planistycznej podlega badaniu spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy, określona w studium zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Z kolei w planie miejscowym ustala się w zależności od potrzeb, szczególne warunki zagospodarowania terenów w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych /art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy/. Jak wynika z treści zarzutu, skarżący sprzeciwił się przeznaczeniu działek nr [...] i [...] na tereny zieleni /zapis ZII/, wykluczający lokalizację zabudowy mieszkaniowej. W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, iż działki te mają powierzchnię ok. [...] ha, zaś obecnie stanowią nieużytek, częściowo porośnięty samosiejkami. Na nieruchomości znajduje się staw. W ewidencji gruntu działki figurują jako łąki. Zatem ustalenia zaskarżonej uchwały co do potrzeby ochrony powyższego terenu ze względu na konieczność ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych, nie mogą być uznane za sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy. Kwestionowany przez skarżącego projekt planu nie godzi też w istotę prawa własności. Z treści odpowiedzi na skargę i dołączonych akt administracyjnych wynika bowiem, iż w strefie ZII istnieje możliwość wykorzystania i użytkowania terenu, także przez budowę stawów hodowlanych oraz związanych z tą działalnością małych jednokondygnacyjnych obiektów gospodarczych. Zdaniem Sądu, w praktyce oznacza to możliwość korzystania z nieruchomości na zasadach dotychczasowych. Wszak obecnie działki skarżącego stanowią grunt rolny, który nie podlegał zabudowie mieszkaniowej. Nie sposób odeprzeć argumentacji, zawartej w odpowiedzi na skargę, iż nie jest możliwe przeznaczenie wszystkich terenów pod zabudowę, gdyż budownictwo mieszkaniowe wymaga zapewnienia obsługi komunikacyjnej oraz terenów zielonych, przewidzianych do pełnienia funkcji klimatycznych i wentylacyjnych. Wreszcie, w oparciu o fragment rysunku planu obejmujący nieruchomość skarżącego /k. 19 akt sądowych/, stwierdzić przyjdzie, iż sporny teren jedynie od strony północnej przylega do drogi dojazdowej /D/. Jednakże właśnie na tej części usytuowany jest naturalny zbiornik wodny. Od strony wschodniej działki przylegają zaś tylko częściowo do drogi zbiorczej /Z1/2/. Stąd też nie mógł odnieść skutku argument skargi o możliwości przeznaczenia chociażby części nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową z uwagi na przyleganie do drogi publicznej. Nie każda droga publiczna może bowiem służyć bezpośrednio do obsługi zabudowy mieszkaniowej. Wreszcie organ gminy powołał się na przyczyny, uzasadniające zakaz zabudowy terenu /konieczność ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych/. W konsekwencji, skład orzekający stanął na stanowisku, iż ingerencja organu gminy w sposób wykonywania i zakres prawa własności, była prawnie dopuszczalna, zaś organ, którego działanie zaskarżono, wykazał niezbędność przyjętych rozwiązań planistycznych. Nadto, dochowano przewidzianej prawem procedury przy rozpatrzeniu zarzutu skarżącego. Stąd też nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło