II SA/Ka 2295/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant referent stażysta Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. K. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] r. nakazał J. M. i J. K. – właścicielom Zakładu Handlowo-Usługowego "[...]" Spółka jawna rozbiórkę obiektu magazynowego na działce nr [...] położonej w G. przy ulicy [...]. Decyzję doręczono na adres siedziby spółki i spółka była adresatem wskazanym na doręczeniu. W dniu [...] r. B. i J. małż. M. oraz G. i J. K. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. przywołując u podstaw wniosku art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podali, iż stroną postępowania administracyjnego objętego żądaniem wznowienia byli jedynie J. M. i J. K. "jako właściciele "[...]" s.j. z pominięciem faktu, że właścicielami nieruchomości, na której wzniesiono w/w obiekt" są B. i J. M. oraz G. i J. K. "jako osoby fizyczne". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. U podstaw postanowienia przywołano art.149 § 1 k.p.a. oraz art.150 k.p.a., a w uzasadnieniu przywołano treść wniosku o wznowienie postępowania. Ten sam organ decyzją z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, albowiem uznał, iż doszło do uchybienia terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania. W motywach decyzji wydanej z przywołaniem art.149 § 3 k.p.a. w zw. z art.147 k.p.a. i art.148 § 1 i § 2 k.p.a., organ I instancji wskazał, iż po wznowieniu postępowania przeprowadzono postępowanie, którego celem było ustalenie istnienia podstaw wznowienia. W toku tego postępowania ustalono, że podanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art.148 § 1 i 2 k.p.a., przy czym termin ten liczono od dnia [...] r. – doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki. Odwołanie od decyzji wnieśli G. i J. K. domagając się jej uchylenia, a także stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Odwołujący wykazywali, że dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, podkreślając przy tym, że nie doręczono im decyzji z dnia [...] r., a bez znaczenia, ich zdaniem, jest data doręczenia tej decyzji do siedziby spółki, która nie była stroną postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy w pełni podzielił pogląd organu I instancji o uchybieniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. W skardze G. i J. K. postulowali uchylenie decyzji organów obydwu instancji, a także decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., względnie stwierdzenie jej nieważności. Argumenty skargi są takie same jak zawarte w odwołaniu, przy czym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. oparto o art.156 § 1 pkt 4 k.p.a. uznając, iż rozstrzygnięcie to zostało skierowane "do osoby nie będącej stroną w sprawie tj. do firmy "[...]". W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) poddane zostały decyzje organów nadzoru budowlanego obydwu instancji orzekające o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego wydane na podstawie art.149 § 3 k.p.a. Przepis ten określa formę odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego, stanowiąc, iż taka odmowa następuje w drodze decyzji. Z kolei art.149 § 1 k.p.a. odnosi się do formy wznowienia postępowania stanowiąc, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 k.p.a.). Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego nakłada zatem na właściwy organ obowiązek przeprowadzenia postępowania, o którym stanowi art.149 § 2 k.p.a., które powinno być zakończone jedną z decyzji wymienionych w art.151 k.p.a. Przepis ten określa rodzaje decyzji kończących wznowieniowe postępowanie. Są nimi: - decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej w sytuacji braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1 lub 145a kpa, - decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzono istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 lub 145a i orzekająca o istocie sprawy, - decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Oprócz rodzajów decyzji wymienionych w art.151 § 1 i § 2 k.p.a. dopuszczalnym jest jeszcze umorzenie postępowania wznowieniowego, w sytuacji bądź cofnięcia wniosku o jego wznowienie (w przypadku żądania opartego o art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.) bądź też wówczas, gdy w wyniku wadliwej oceny organu wszczęte zostało postępowanie wznowieniowe, mimo występowania przyczyn niedopuszczalności wznowienia. Niedopuszczalne jest natomiast wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego wówczas, gdy uprzednio wszczęto to postępowanie, postanowieniem wydanym na podstawie art.149 § 1 k.p.a., albowiem wszczęcie postępowania rodzi konsekwencje wynikające z omawianych treści art.149 § 2 k.p.a. i 151 k.p.a. W sprawie poddanej kognicji Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...] r., doręczonym skarżącym, wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Wznowienie postępowania obligowało organ do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydania decyzji opartej o art.151 k.p.a. Tymczasem po wznowieniu postępowania omawianym postanowieniem organ wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja ta rażąco narusza art.149 § 3 k.p.a. w zw. z art.149 § 1 k.p.a. i ta kwalifikowana wada prawna obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego. Wyeliminowanie rozstrzygnięć z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności sprawia, że organ I instancji związany własnym postanowieniem o wznowieniu postępowania przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie określonym w art.149 § 2 k.p.a., a następnie w wyniku poczynionych w tym postępowaniu ustaleń wyda stosowną decyzję opartą o art.151 k.p.a. Niezależnie od bytu prawnego postępowania wznowieniowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniesie się do wniosku skarżących zawartym w odwołaniu, a dotyczącym żądania stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Uszło bowiem uwadze tego organu, że odwołanie skarżących z dnia [...] r. zawiera również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. Z akt postępowania nie wynika, czy wniosek ten był przedmiotem rozważań organu prowadzącego w aspekcie art.157 § 2 k.p.a. Natomiast nie mógł tego żądania uwzględnić Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, gdyż w stosunku do decyzji z dnia [...] r. toczy się postępowanie wznowieniowe a nadto we właściwym organie zostało złożone podanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Z naprowadzonych przyczyn Sąd uwzględniając skargę stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji opierając orzeczenie o art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) i orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art.152 tej ustawy oraz o kosztach na podstawie jej art.200 w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.). SW