II SA/Ka 2377/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J.Ś. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz J.Ś. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...]r. Postanowieniem tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowił sprostować oczywistą pomyłkę w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...] w taki sposób, że zdanie "rozbiórkę względnie przebudowę samowolnie wybudowanego garażu przy ulicy [...] w K. celem zachowania odległości 3,00 m od budynku mieszkalnego przy ulicy [...]" zamienić na zdanie : "rozbiórkę względnie przebudowę samowolnie wybudowanego garażu przy ulicy [...] w K. celem zachowania odległości 3,00 m od budynku mieszkalnego przy ulicy [...]". W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotem wymienionej powyżej decyzji Prezydenta K. był samowolnie wybudowany garaż na terenie posesji przy ulicy [...] w K. przy granicy działki, której właścicielem był i jest S.D. Pan S.D. zamieszkiwał i zamieszkuje przy ulicy [...], a nie [...], o czym świadczy wypis z rejestru gruntu. W czasie wydawania przedmiotowej decyzji Prezydenta K. dom mieszkalny na tej działce był dopiero w budowie i nie miał wtedy jeszcze nadanego numeru pocztowego. Nastąpiło to znacznie później. Fakt ten był widocznie powodem oczywistej pomyłki w tekście wspomnianej decyzji, gdzie wadliwie podano adres [...] zamiast [...]. Wobec oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzono jak w sentencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.Ś. wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że zaskarżone postanowienie poprzez zastosowanie trybu sprostowania z art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zmienia decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. poprzez zmianę podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenia prawa. Dodał, że na podstawie przywołanego artykułu organ administracji publicznej może prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki, nie mogą natomiast w trybie być prostowane błędy i omyłki istotne, m.in. dotyczące ustalenia stanu faktycznego czy kwalifikacji prawnej. Dodał, że skoro organ dostrzegł omyłkę po 15 latach, trudno uznać, iż jest to omyłka nieistotna, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydając przedmiotowe postanowienie naruszył prawo poprzez błędną interpretację przepisu art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zaskarżonym postanowieniem organ pierwszej instancji sprostował błąd w numerze posesji sąsiadującej z posesją, na której zlokalizowany został samowolnie zrealizowany garaż. Wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. wyraźnie i jednoznacznie określa przedmiot sprawy – samowolnie zrealizowany garaż i jego usytuowanie na posesji nr [...], natomiast wadliwie został podany numer posesji sąsiedniej, i tak zamiast posesji nr [...] została wpisana omyłkowo posesja nr [...]. Spowodowane to zostało m.in. faktem, że numery posesji nadane zostały później niż wydana decyzja. Dlatego sprostowanie tej omyłki w trybie art. 113 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W uzasadnieniu stwierdził, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego jest błędne i niedopuszczalne. Jego zdaniem w trybie powołanego art. 113 mogą być prostowane w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w decyzjach, to znaczy tylko takie, w których zastosowano mylną pisownię, opuszczono litery w wyrazie, dopuszczono się błędu w działaniu matematycznym lub innej tego rodzaju omyłki. Pojęcie oczywistego błędu pisarskiego nie zostało nigdzie zdefiniowane, ale utrwalone orzecznictwo a także piśmiennictwo podkreślają, że nie będą podlegały w tym trybie sprostowaniu błędy i omyłki istotne, a więc dotyczące ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji czy ustalenia konsekwencji zastosowania określonej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie organy administracji dopiero po 15 latach doszły do przekonania, że "omyłkowo" w decyzji zapisany został numer posesji sąsiadującej z posesją zobowiązanego do rozbiórki garażu przy ulicy [...]. Powołując się na ugruntowaną linię orzeczniczą podał, że nie można w drodze wymienionego postanowienia prostować numerów działek, a przecież w rozpatrywanej sprawie dokonano w tym trybie zmiany numeru pocztowego budynku. Uznając to za niedopuszczalne, wniósł jak na wstępie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć wypada, że skargę wniesiono w dniu [...]r., a więc w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zgodnie zaś z przepisem art. 97 § 1 wymienionej powyżej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o treść art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Organ administracji prowadząc postępowanie administracyjne obowiązany jest do przestrzegania przepisów zarówno prawa materialnego jak prawa procesowego. Z tego też powodu, stosownie do zapisów art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji powinien działać na podstawie przepisów prawa, a według art. 7 tegoż Kodeksu w toku postępowania podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak wynika z przedłożonych akt, zakwestionowanym postanowieniem w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego sprostowano decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., którą nakazano rozbiórkę względnie przebudowę samowolnie wybudowanego garażu na posesji przy ulicy [...] w K. celem zachowania odległości 3,00 m od budynku mieszkalnego przy ulicy [...]. Sprostowanie to polegało na zmianie numeru posesji z numeru [...] na numer [...]. Zdaniem składu orzekającego sprostowanie wyżej wymienionej decyzji w trybie powołanego artykułu jest niedopuszczalne. Należy podzielić twierdzenia skarżącego przedstawione zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu, że w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prostować można "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki" w wydanych decyzjach. Sprostowanie to nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem, a przyjęta w przepisie klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, a przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji. W rozpatrywanym przypadku trudno podzielić zapatrywania organów obu instancji, by zmiana numeru posesji w stosunku do której określone zostało usytuowanie garażu, który podlegać miał rozbiórce była oczywistą pomyłką i mogła być sprostowana w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że w dostarczonych aktach znalazła się jedynie przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., nie dołączono natomiast całości akt postępowania w tej sprawie. Dlatego trudno jednoznacznie stwierdzić, zwłaszcza, że decyzja ta jest tak odległa w czasie, jakie faktycznie były ustalenia organów prowadzących tamto postępowanie. Z treści tej decyzji wynika, że odległość garażu – 3 m – ustalana była w stosunku do budynku mieszkalnego położonego przy ulicy [...]. Z powodu braku akt sprawy, nie można ustalić, czy rzeczywiście chodziło o ten garaż i budynek mieszkalny, czy tak jak twierdzą to organy administracyjne obecnego postępowania, o budynek mieszkalny przy ulicy [...]. Nie można tego ustalić, gdyż brak jest akt tamtej sprawy. Przedmiotowe postanowienia prowadzą więc do zmiany treści decyzji z [...]r., a to w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu, prowadzenie dalszego postępowania bez wyjaśnienia sprawy zasadniczej – legalności przedmiotowego budynku na sąsiedniej posesji oraz faktycznego usytuowania przedmiotowego garażu, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające uwzględnią powyższe wskazania, uzupełnią we wskazanym kierunku postępowanie administracyjne i dopiero wtedy podejmą stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. su.