II SA/Ka 2378/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie NSA Anna Apollo (spr.), WSA Małgorzata Jużków, Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2004 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydaną w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.), § 1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) stwierdził, że u p. R.P. brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu ustalił, w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego, że p. P. był zatrudniony od [...] do [...] w A na stanowisku ślusarza remontowego, następnie od kwietnia do końca lipca zatrudniony był w B na stanowisku ślusarza pod ziemią, od [...] do końca [...] w C jako ślusarz, wreszcie od [...] był zatrudniony w D spółce z o.o. na stanowisku ślusarza pod ziemią. Pracując w D, w ocenie organu I instancji był eksponowany na hałas o poziomach od 85 do 93 dB, a więc stwarzających istotne ryzyko uszkodzenia słuchu. Dalej organ orzekający stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej koniecznym jest ustalenie nie tylko narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego, lecz także rozpoznanie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. W związku z tym ustalił, iż p. P. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] nie rozpoznała u niego choroby zawodowej. Następnie pracownika skierowano na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Ta placówka diagnostyczna w swoim orzeczeniu z dnia [...] także stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdzony u p. P. niedosłuch obustronny mieszany nie był typowym następstwem działania hałasu. Wobec tego organ inspekcji sanitarnej uznał, iż nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Odwołanie od decyzji wniósł p. R.P.. Nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Domagał się skierowania go na kolejne badania lekarskie do właściwego instytutu naukowo-badawczego. Decyzję odmowną uznał za krzywdzącą go, bowiem stan jego słuchu stale się pogarszał, a jedyną przyczyną tego stanu rzeczy była praca w hałasie. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. R.P.. Uznał, iż od [...] kiedy p. P. zatrudnił się w D spółce z o.o. był eksponowany na hałas o poziomach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż odwołujący się został przebadany przez dwie kompetentnych lekarzy placówek diagnostycznych, tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie placówki diagnostyczne w orzeczeniach z dnia [...] i [...] wykluczyli zawodową etiologię rozpoznanego u niego niedosłuchu. Bowiem obustronny, mieszany niedosłuch (przewodzeniowo-odbiorczy) nie był charakterystycznym następstwem przewlekłego urazu akustycznego. Tylko ujawnienie istnienia obustronnego odbiorczego niedosłuchu umożliwiłoby rozpoznanie choroby zawodowej. Tymczasem choroba zdiagnozowana u odwołującego się powstała z udziałem pozazawodowych – zapalnych czynników. Wobec nie rozpoznania przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych choroby zawodowej nie było podstaw do jej stwierdzenia. Nie było także podstaw do skierowania p. P. na kolejne badania lekarskie bowiem został wyczerpany dwuszczeblowy tryb diagnozowania chorób. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. R.P., domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Podobnie jak w odwołaniu wnosił o skierowanie go na kolejne badania i wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. W jego ocenie tylko praca w kopalni pod ziemią w narażeniu na działanie hałasu była przyczyną pogorszenia się jego słuchu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Podkreślił, iż dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło fakt narażenia skarżącego na działanie hałasu, to jednak nie można było stwierdzić choroby zawodowej, bowiem lekarze orzecznicy nie rozpoznali u pracownika choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. A tę kontrolę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ a wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1`983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumiało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający był obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem "choroba zawodowa" była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. Oceniając zaś działanie czynnika szkodliwego mogącego wywołać chorobę uwzględnić należało rodzaj i stopień narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt. W celu ustalenia istnienia w środowisku pracy czynnika szkodliwego, mogącego wywołać chorobę zawodową organ inspekcji sanitarnej obowiązany był zgromadzić dokumenty, o których mowa w § 4 rozporządzenia, a więc dokumenty dotyczące zagrożeń zawodowych, jakie występowały w środowisku pracy oraz dotyczące przebiegu pracy zawodowej pracownika. Tak zgromadzona dokumentacja wraz z materiałami dochodzenia epidemiologicznego, przeprowadzonego zgodnie z § 5 pkt 2 rozporządzenia przez inspektora sanitarnego umożliwiała wydanie przez placówkę diagnostyczną orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zgromadziły zarówno dokumentację przebiegu pracy zawodowej skarżącego, jak i zajmowanych przez niego stanowisk. Zgromadziły także dokumentację potwierdzającą występowanie w środowisku pracy pracownika czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Wreszcie podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie pracownik przez okres ponad 15 lat pracował w warunkach, w których narażony był na działanie hałasu o poziomie przekraczającym normę 85 dB. Czas narażenia go na hałas, poziom hałasu na jaki był narażony uprawniały organy obu instancji do konkluzji, iż pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych były jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Te placówki diagnostyczne w nie budzącym wątpliwości, klarownych orzeczeniach nie rozpoznały u skarżącego niedosłuch obustronny o charakterze mieszanym, przewodzeniowo-odbiorczym, a więc jednostkę chorobową nie będącą następstwem działania hałasu i nie ujętą w wykazie chorób zawodowych pod pozycją [...]. Bowiem w tym wykazie umieszczono jedynie niedosłuch odbiorczy. Skarżący nie skierował przeciwko tym orzeczeniom lekarskim żadnych konkretnych zarzutów, w szczególności nie podważył rozpoznanego u niego charakteru niedosłuchu. Ograniczył się do żądania przeprowadzenia kolejnych badań, których jedynym celem miało być stwierdzenie u niego choroby zawodowej. Zgodnie z § 9 cytowanego już rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, pracownik, który nie zgadzał się z orzeczeniem lekarskim wydanym przez placówkę diagnostyczną, mógł złożyć wniosek o ponowne zbadanie go przez placówkę diagnostyczną II stopnia. Z akt postępowania administracyjnego wynikało, iż skarżący z tej możliwości skorzystał i w sprawie zostało wydane orzeczenie przez taką placówkę diagnostyczną. Było to orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Nie było podstaw do skierowania go, w postępowaniu odwoławczym, na kolejne badania. Wobec powyższego, skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną, oddalono.