II SA/Ka 238/03

Dnia 8 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik - spr. Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 roku, sprawy ze skargi M. D. i D. D. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Ż. z dnia [...] Nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana W dniu [...] roku, podczas kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego, uprawniony do przeprowadzenia tej kontroli funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w Ż. ujawnił, że kierujący pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...], legitymuje się zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] roku, natomiast nie posiada licencji. Na skutek przeprowadzonej kontroli ten sam funkcjonariusz działający w imieniu Komendanta Powiatowego Policji w Ż. wydał decyzję nr [...] nakładającą karę pieniężną w kwocie [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Jako podstawę prawną wskazano przepisy art. 92 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.). Jako adresata decyzji, w rubryce "nazwa przedsiębiorstwa" oznaczono: D. D. i M.-[...] , ul. [...]/[...], [...] L. Od decyzji tej odwołanie złożyli M. i D. D. Wnieśli o obniżenie kary pieniężnej oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przyznali, że w dacie kontroli wykonywane były usługi transportowe bez wymaganej licencji. Okoliczność ta, jak twierdzili spowodowana była wprowadzeniem ich w błąd podczas załatwiania formalności związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, albowiem z uzyskanych informacji wynikało, że na uzyskanie licencji mają jeszcze dwa lata. Dodatkowo skarżący podnieśli, że ich sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tak wysokiej kary bez uszczerbku dla normalnego funkcjonowania rodziny. Rozpoznając to odwołanie Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została podpisana przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w K. podinspektora A. C. Wskazując na powołane przez organ pierwszej instancji przepisy ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wskazał, że określone w tych przepisach kary nie dają możliwości ich regulacji, a organy nakładające te kary są nimi związane. Dodatkowo podniesiono, że zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym dwuletni okres na uzyskanie licencji odnosi się wyłącznie do tych przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność gospodarczą w zakresie krajowego, drogowego przewozu rzeczy przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 2002 roku. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na okoliczność, że w trakcie kontroli kierowca legitymował się zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Nr [...] z dnia [...] roku wystawionym przez Burmistrza Miasta L., z którego wynikało, że w dniu [...] roku M. D. rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podali w uzasadnieniu te same okoliczności, jakie wcześniej podnosili w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, podkreślając że zostali wprowadzeni w błąd przez urzędnika Urzędu Miejskiego w L. podczas rejestracji działalności gospodarczej. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżąca M. D. wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa, albowiem wystawiona została na nią oraz jej męża D., podczas gdy działalność gospodarcza zarejestrowana jest wyłącznie na nazwisko M. D. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich argumentów, podnoszonych przez skarżących. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną skutkującą stwierdzenie jej nieważności. Tym samym zaskarżona decyzja, jako utrzymująca w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, również jest decyzją nieważną. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja sama w sobie również jest dotknięta nieważnością, albowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Art. 5 ust. 3 tej ustawy stanowi, że licencji udziela się przedsiębiorcy. Z kolei z rozdziału 11 ustawy o transporcie drogowym wynika, że kary nakładane są na przedsiębiorcę, a art. 96 ustawy odsyła w sprawach nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 2000 roku, Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Nie budzi wątpliwości, że przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy w niniejszej sprawie jest M. D. Okoliczność ta wynika bowiem z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] roku. Treść tego zaświadczenia znana była organom orzekającym od samego początku postępowania w sprawie, albowiem już z protokołu kontroli wynika, że kierowca okazał kontrolującemu ten dokument. W tym stanie rzeczy osobą odpowiedzialną za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji może być wyłącznie M. D. Wydanie decyzji w stosunku do M .i D. D. (w żaden zresztą sposób nie wskazując motywów takiego oznaczenia strony) i oznaczenie ich, jako przedsiębiorców (rubryka w decyzji określona, jako "nazwa przedsiębiorstwa") musi prowadzić do wniosku, że decyzja taka skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie. Taka z kolei sytuacja powoduje, iż wyczerpana została przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 107 § 1 w związku z art. 268a kpa, albowiem podpisana została przez osobę, która nie była upoważniona do jej podpisania. Jak wynika bowiem z decyzji Nr [...] Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] roku ze zmianami wprowadzonymi decyzją nr [...] z dnia [...] roku, upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych udzielone zostało Naczelnikowi Wydziału Ruchu Drogowego i jego zastępcy bez wskazania tych osób z imienia i nazwiska (§ 1 ust. 2 pkt 9 decyzji). Upoważnienie, o którym mowa w art. 268a kpa może być udzielone wyłącznie pracownikowi jednostki organizacyjnej, a więc osobie wskazanej z imienia i nazwiska. Powyższa wadliwość zaskarżonej decyzji wyczerpuje przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nieważność, jaką dotknięte zostały kontrolowane przez Sąd decyzje organów obu instancji ma charakter bezwzględny i o ile nie została stwierdzona w postępowaniu administracyjnym, o tyle musiała zostać uwzględniona w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Sąd nie podziela natomiast pozostałych argumentów wskazanych przez skarżących w toku postępowania. W szczególności nie znajduje usprawiedliwienia okoliczność powoływania się na błędnie udzielone informacje przez urzędnika Urzędu Miejskiego w L. Okoliczność ta nie została w żaden bowiem sposób udowodniona, ani też uprawdopodobniona, a zasłanianie się nieznajomością prawa przez osobę zawodowo wykonującą działalność gospodarczą może znaleźć usprawiedliwienie jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn, zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł po myśli art. 152 p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to na podstawie art. 210 p.s.a.