II SA/Ka 239/02

Dnia 23 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 roku, sprawy ze skargi K. G. i D. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę W wyniku wszczętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. postępowania administracyjnego, na wniosek D. i A. M. w sprawie budowy domku drewnianego usytuowanego na przyłączu wodociągowym we W. przy ul. [...], organ ten w dniu [...] wydał decyzję nr [...] nakazującą inwestorom D. R. i K. G. dokonanie rozbiórki samowolnie ustawionego domku drewnianego typu "[...]". Jako materialno-prawną podstawę wydania decyzji organ pierwszej instancji wskazał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na terenie posesji stanowiącej w dniu wydania decyzji własność skarżących D. R. i K. G., jesienią [...] został wybudowany drewniany domek typowy o wymiarach 2,32m x 2,40m z zadaszeniem. Organ pierwszej instancji wskazał dalej, że domek usytuowany jest w odległości niezgodnej z warunkami technicznymi, albowiem wynoszą one odpowiednio 1,45m i 0,7m od istniejących ogrodzeń międzysąsiedzkich, a ponadto jego lokalizacja znajduje się na przyłączu wodociągowym. Czyniąc powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji uznał, że budynek ten należało zakwalifikować, jako obiekt małej architektury w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, co nakładało na inwestorów obowiązek zgłoszenia budowy właściwemu organowi w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Skoro zatem budowa tego domku nie została poprzedzona takim zgłoszeniem, to obiekt należało zakwalifikować, jako samowolę budowlaną, co skutkować musiało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Sygn.akt II SA/Ka 239/02 Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący D. R. i K. G. W odwołaniu zarzucili, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 3 i art. 30 ustawy Prawo budowlane, a także art. 7 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że przedmiotowy obiekt został błędnie zakwalifikowany przez organ pierwszej instancji, jako obiekt małej architektury. Ich zdaniem okoliczność, że obiekt ten jest obiektem drewnianym, nie związanym trwale z gruntem, nie posiada żadnych elementów murowanych, ani też fundamentu, świadczy o tym, że nie można go zakwalifikować do kategorii obiektów, o których mowa w art. 3 ustawy Prawo budowlane, co powodowało, iż do jego postanowienia nie było wymagane zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego. Rozpatrując odwołanie skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została zgodnie z prawem oraz po rozpatrzeniu wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych. W szczególności organ drugiej instancji zauważył, że przedmiotowy obiekt podlegał takim regulacjom, jak każdy obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego. Zdaniem organu zasadne więc było stanowisko organu pierwszej instancji, że budowa takiego obiektu (altany, jak twierdzili skarżący) wymagała uprzedniego zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponieważ przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego prawem zgłoszenia, to jego wybudowanie należało potraktować jako samowolę budowlaną, co skutkowało zastosowaniem przez organ nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego. Sygn.akt II SA/Ka 239/02 Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli D. R. i K. G., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ nadzoru budowlanego. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa formalnego, a mianowicie art. 7 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało ich zdaniem istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 48 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 3 i art. 30 tejże ustawy. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując motywy już wcześniej podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż Sąd nie podziela stanowiska organów nadzoru budowlanego w kwestii kwalifikacji przedmiotowego obiektu. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 lit c ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), obiektem budowlanym jest również obiekt małej architektury. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 4 lit c powołanej ustawy przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności m.in. Sygn.akt II SA/Ka 239/02 użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zdaniem Sądu obiekt, będący przedmiotem decyzji w niniejszej sprawie nie spełnia kryteriów określonych w powołanych wyżej przepisach, co nie oznacza jednak, że nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane. Przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować, jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Do takich bowiem obiektów zalicza się m.in. obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W tak ujętej definicji i przykładowym wymienieniu przez ustawodawcę obiektów o charakterze tymczasowym, nie powinno budzić wątpliwości, że przedmiotowy obiekt spełnia kryteria określone w tej definicji. Bezspornym bowiem jest, że nie jest obiektem trwale związanym z gruntem, a ze swojej istoty, jako altana pod względem konstrukcji jest niemalże identyczny jak kiosk. Za taką interpretacją przemawia także etymologia wyrazu: "kiosk". Oznacza on bowiem m.in. ozdobną altanę ogrodową (Słownik Wyrazów Obcych PWN pod red. Prof. Jana Tokarskiego; PWN, Warszawa 1980, str. 354). Zgodnie z obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji brzmieniem art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Z kolei art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego wyłącza obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę altan i obiektów gospodarczych, jednakże wyłącznie takich, które usytuowane są na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych poza terenami miast. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że takie roboty jak ustawienie gotowego obiektu na nieruchomości stanowią w Sygn.akt II SA/Ka 239/02 rozumieniu Prawa budowlanego roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego (vide: wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 roku, IV S.A. 1830/96, Lex nr 47183). Niesporne jest, iż altana została przez skarżących ustawiona na ich działce w okresie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. powołanej jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Nie ma w sprawie znaczenia okoliczność, iż obiekt ten był obiektem typowym. W tym stanie rzeczy dokonana przez organ ocena, prowadząca do uznania, że obiekt ten podlega przepisowi art. 48 Prawa budowlanego jest zgodna z prawem. Przepis ten nie dopuszcza możliwości legalizacji samowoli budowlanej obligując organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu lub jego części w razie stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej. Taki stan faktyczny wystąpił właśnie w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).