II SA/Ka 2423/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi R.D. i H.D. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odprowadzania wód opadowych 1. uchyla ze skargi R.D. zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości, 2. oddala skargę H.D. su. Skarga została wniesiona na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzające wniesienie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] nr [...] z uchybieniem terminu. Opisaną decyzją organu I instancji wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone zostało jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie dotyczącej odprowadzania wód opadowych z posesji położonej w G. przy ul. C. należącej do J.G. na sąsiednią posesję stanowiącą własność R.D. Decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odebrała w dniu [...] w siedzibie tego organu H.D. siostra R.D. Pismem datowanym na dzień [...] R.D. i H.D. wnieśli odwołanie od tej decyzji bezpośrednio do Ś. Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak wynika z umieszczonej na nim prezentaty wpłynęło ono do tego organu dniu [...]. Zaskarżonym postanowieniem wydanym na mocy art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznając, że 14 dniowy termin do wniesienia tego środka upłynął [...] albowiem decyzję organu I instancji odwołujący się otrzymali w dniu [...]. W skardze wniesionej jeszcze do NSA R. i H.D. podali, że oboje są osobami w podeszłym wieku, a sprawa inwestycji budowlanych prowadzonych przez J. G. na sąsiedniej nieruchomości toczy się już od 10 lat. Powołali się także na dokumentację sprawy zawisłej wcześniej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą II SA/Ka 4/01. Wskazali także, że uchybienie 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania było spowodowane trwającą kilkanaście dni chorobą H.D. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i nie znajdując podstaw do jego zmiany swojego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej Popsa. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że nie mogła odnieść skutku skarga wniesiona przez H.D. nie posiadała ona bowiem, legitymacji do jej wniesienia. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej Poppsa - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja skargowa podmiotów wnoszących skargę we własnym interesie prawnym inaczej mówiąc musi zawierać w sobie dwa elementy. Skarżący muszą mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, pozwalający sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie oraz interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym, czyli normami określającymi treść działania organów administracji publicznej i normami regulującymi procedurę ich podejmowania (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 2004, s.123). Mieć zaś tak rozumiany interes prawny znaczy tyle samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna ogólna albo też jednostkowa i konkretna. Z uwagi na przedmiot kontrolowanego postępowania, należało uznać, iż H.D., siostra skarżącego R.D. i mieszkająca z nim w budynku położonym w G. przy ul. C., mogła mieć w sprawie jedynie interes faktyczny, w kwestionowaniu zapadłego w sprawie postanowienia. Na rozprawie przyznała ona bowiem, że prowadzi z bratem wspólne gospodarstwo domowe i troszczy się o jego sprawy. Jednak właścicielem posesji położonej w G. przy ul. C. jest jej 80 – letni brat. Tak więc była ona zainteresowana rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy administracyjnej, jednakże jej interes nie został oparty o przepisy prawa materialnego pozwalające Sądowi uznać, że jej skarga została wniesiona we własnej sprawie i miała ona interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Z tego też względu skarga H.D. podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 Poppsa. Skarga R.D. musiała odnieść skutek aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie wziął bowiem z urzędu pod rozwagę dostrzeżone naruszenie przez Ś. Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie bowiem do dyspozycji art. 134 § 1 Poppsa, nie był związany zarzutami ani wnioskami skargi. Jak wynika z akt sprawy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. doręczono H.D. w siedzibie organu administracji publicznej mimo, że nie była ona stroną postępowania. Zgodnie z art. 40 § 1 k. p. a pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela-temu przedstawicielowi, art. 40 § 2 k. p. a. stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W kontrolowanym postępowaniu H.D. nie była jednak stroną postępowania (zostało ono wszczęte na skutek zawiadomienia sporządzonego przez jej brata). Wymieniona nie była także przedstawicielem ani nie legitymowała się pełnomocnictwem udzielonym przez R.D. W sprawie nie mógł znaleźć też zastosowania przepis art. 43 k. p. a. odnosi się on bowiem do doręczeń w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji nie doręczył prawidłowo R.D. swojej decyzji. W związku z powyższym na organie drugiej instancji przed wydaniem postanowienia o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu ciążył obowiązek ustalenia, kiedy R.D. otrzymał faktycznie decyzję organu pierwszej instancji, czego organ ten nie uczynił. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd wyeliminował z obiegu prawnego postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie art. 134 kpa, a w związku z tym na Ś. Wojewódzkim Inspektorze Nadzoru Budowlanego będzie ciążył obowiązek ustalenia terminu w jakim R.D. została faktycznie doręczona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., a w przypadku braku możliwości wyjaśnienia tej kwestii, rozpatrzy on merytorycznie wniesione odwołanie. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) Poppsa w związku z art. 97 § 1 cytowanej ustawy przepisy wprowadzające(...) orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec nie złożenia przez skarżącego stosownego wniosku o jakim jest mowa w art. 210 § 1 Poppsa.