II SA/Ka 2458/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie NSA Szczepan Prax WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu Z., na podstawie art.2 ust.1 pkt 2, art.23 ust.1 i 2, art.6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., Nr 6, poz.56 ze zm.), uznał L.B. za osobę bezrobotną z dniem [...] i przyznał jej prawo do zasiłku od dnia [...]. W piśmie z dnia [...] L.B. odwołała się od niej, domagając się wszak przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wywodziła, że przepracowała [...] okres pracy, toteż odmowę tego świadczenia znała za wadliwą. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] Starosta Z., na zasadzie art.6 pkt 6 lit. b, art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. nowelizującej m.in. tę ustawę (Dz.U. Nr 154, poz.1793), odmówił przyznania L.B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W jej uzasadnieniu podał, iż bezrobotna udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...], w tym [...] wykonywania prac uznanych za pracę w szczególnych warunkach. Jakkolwiek w dacie orzekania zasiłek przedemerytalny nie istnieje, to jednak osoby, które uprzednio (do końca [...]) nabyły do niego prawo, zachowują je nadal. Przeto ocenił zasadność przesłanek do jego nabycia w dacie rejestracji bezrobotnej, tj. na dzień [...]. Wówczas mogła go uzyskać osoba, która posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący w przypadku kobiet 30 lat lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Poza sporem jest, że wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych L.B. nie wykazała. Zatem należało wyjaśnić czy udowodniła 30-lenti okres zatrudnienia. W ocenie organu nie uczyniła tego. Niepodobna bowiem zaliczyć jej całego okresu wykonywania pracy nakładczej w Spółdzielni A (od [...] do [...]). We wskazanych w motywach decyzji miesiącach nie uzyskała wynagrodzenia w wysokości co najmniej połowy najniższego wynagrodzenia za pracę, które wówczas wynosiło [...] zł. Tymczasem takie było zastrzeżenie zawarte w art.8 ust.7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 147, poz.687), który jest korzystniejszy niż art.23 ust.1 tej ustawy. Z tej przyczyny jej żądanie nie mogło być więc uwzględnione. W odwołaniu L.B. domagała się uchylenia tegoż rozstrzygnięcia, zarzucając mu rażące naruszenie prawa polegające na błędnym przyjęciu jakoby jej wynagrodzenie za pracę nakładczą było niższe niż połowa wynagrodzenia obowiązującego w jednostkach gospodarki uspołecznionej. W jej przekonaniu wysokość wynagrodzenia podana w zaświadczeniu Delegatury Regionalnej Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy w K. z dnia [...] została zaniżona. Wynagrodzenie osób wykonujących pracę nakładczą nie mogło bowiem być niższe niż połowa najniższego wynagrodzenia. Zaskarżoną decyzją, na zasadzie art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy...o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art.138(1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia i rozważania poczynione przez organ pierwszej instancji. W motywach decyzji ustalił, iż odwołująca się zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu [...], spełniając warunki do uznania za osobę bezrobotną i nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...], w tym [...] wykonywania prac w szczególnych warunkach. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy mi.in. uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego, wlicza się m.in. okres wykonywania pracy nakładczej, jeżeli dochód z tego tytułu wynosił co najmniej najniższe wynagrodzenie, a do 30 czerwca 1997 r. co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia. Spornym okresem był okres od [...] do [...], kiedy to najniższe wynagrodzenie wynosiło [...] zł. Z całego okresu wykonywania pracy chałupniczej odwołującej się można było zaliczyć jedynie miesiące [...] oraz [...]. W pozostałych uzyskała niższe wynagrodzenie. Przeto z braku wymaganego okresu zatrudnienia przedmiotowy zasiłek nie mógł jej zostać przyznany i odwołanie uwzględnione. Zarzuty odwołania okazały się bowiem chybione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia tej decyzji, akcentując okoliczności podniesione w odwołaniu. W jej ocenie wykazała ponad 30-letni okres zatrudnienia, gdyż do niego winien zostać wliczony cały czas wykonywania pracy nakładczej. Co prawda w umowie o pracę jako minimalne wynagrodzenie podano kwotę [...] zł, lecz było to sprzeczne z ustawowymi gwarancjami, których naruszenie skutkować musi odpowiedzialnością odszkodowawczą następcy prawnego pracodawcy. Naprowadziła nadto, iż oprócz zarobków do dochodu należało wliczyć [...], które wynosiły [...] zł, czego nie uczyniono, a co podwyższyłoby uzyskiwaną pensję do wymaganej wielkości. Wywodziła zatem, iż spełniała przesłanki do przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Dlatego decyzję tę uważała za błędną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodając, że skarżąca co najwyżej wykazała uzyskanie [...] za miesiąc [...], którego zaliczenie nie miałoby wpływu na możliwość przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (p. art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zaś sądownictwo administracyjne stało się dwuinstancyjne, przy czym w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne (p. art.3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Stosownie do brzmienia art.97 §1 powyższej ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez tutejszy sąd na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wedle treści art.1 cytowanej ustawy o ustroju sądów administracyjnych sądy te powołane są do kontroli zgodności z prawem poddanych ich kognicji aktów administracyjnych. W toku właściwego postępowania badają więc czy owe akty nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (p. art.145 §1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontrolują również, czy owe akty nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (p. art.145 §1 pkt 2 tej ustawy). Przy czym, w myśl art.134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w tych ramach niepodobna było dopatrzyć się wskazanych uchybień, stąd rozpoznawana skarga nie mogła odnieść skutku. Rozstrzygnięcie to wydano w wyniku zgromadzenia wszelkich dowodów potrzebnych do wydania decyzji, trafnej ich oceny oraz poprawnych ustaleń faktycznych. Dały one podstawę dla poczynienia zasadnych rozważań prawnych dokonanych pod kątem przesłanek prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego. W istocie przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego w okolicznościach sprawy nie mogło nastąpić, gdyż skarżąca nie wykazała wymaganego okresu zatrudnienia. Ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie dowodów zebranych przez organ z urzędu i zaoferowanych przez stronę. A wynika z nich, iż w miesiącach [...] oraz [...] skarżąca nie uzyskała wynagrodzenia równego co najmniej połowie najniższego wynagrodzenia. Tymczasem taki jest wymóg art.8 ust. 7 cytowanej przez organy ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r., aby można było zaliczyć okres zatrudnienia skarżącej jako chałupnika do okresu, od którego zależy prawo do zasiłku przedemerytalnego. Stosownie do brzmienia uchwały Rady Ministrów nr 158 z dnia 2 sierpnia 1982 r. (MP Nr 19, poz.164) najniższe wynagrodzenie wynosiło wówczas [...] zł, podczas gdy wynagrodzenie skarżącej w tych miesiącach nie przekroczyło [...] zł, a więc nie osiągnęło połowy najniższego wynagrodzenia wynoszącego [...] zł. Wynika to jednoznacznie z treści zaświadczenia Delegatury Regionalnej w K. Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy z dnia [...], którego skarżąca w żaden sposób nie podważyła. Zatem dokument ten ma walor sprecyzowany w art.76 §1 k.p.a.. Co więcej, skarżąca oświadczyła, iż w dokumentacji pracodawcy przechowywanej przez organ spółdzielczości pracy nie zachowały się dowody potwierdzające wyższe pobierane wynagrodzenie, jak też [...]. Przeto niepodobna zarzucić organowi, aby dokonał ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym. Materiał ten jest wyczerpujący skoro nawet sama skarżąca przyznaje, iż nie ma innych środków dowodowych na tę okoliczność. Organy administracyjne i sądy muszą opierać się na dowodach, a nie na domysłach czy gołosłownych twierdzeniach stron. Tym bardziej, gdy z treści umów o pracę dołączonych do akt wynika, iż minimalne wynagrodzenie skarżącej wynosiło [...] zł, brak jest natomiast danych na temat rzeczywistej jego wielkości. Uczynioną tamże adnotację, iż minimalna wysokość wynagrodzenia winna wynosić co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia pracowników gospodarki uspołecznionej, należy ocenić wyłącznie w sferze postulatu, przynajmniej w zakresie rozpatrywanej sprawy. Zresztą fakt przekreślenia na umowie z dnia [...] kwoty [...] zł i wpisanie kwoty [...] zł wskazywać mogłoby na zatrudnienie skarżącej w niepełnym wymiarze czasu pracy (połowy etatu), który imlikowałby wielkość pensji nie osiągającą jednak pożądanego pułapu. Wszak §1 ust.2 cytowanej uchwały z dnia 2 sierpnia 1982 r. przewidywał wyrównanie wynagrodzenia mniejszego od najniższego wynagrodzenia, lecz tylko w razie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Jeśli zaś chodzi o podnoszone [...], to zważyć przyszło, iż skoro wliczone one były do najniższego wynagrodzenia (p. §1 ust.1 cytowanej uchwały z dnia 2 sierpnia 1982 r.), to z zasady należałoby je uwzględnić również w wynagrodzeniu skarżącej. Jednakowoż ich pobranie winno być wykazane w taki sam sposób jak pobranie wynagrodzenia, a tego skarżąca nie uczyniła. Tymczasem jak głosi §25 ust.1 uchwały Nr 24 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1982 r. w sprawie rekompensat pieniężnych z tytułu wprowadzenia z dniem 1 lutego 1982 r. nowych cen detalicznych podstawowych artykułów żywnościowych, opału i energii (M.P. Nr 4, poz.18) [...] ujmowane winny być w oddzielnej pozycji listy płac, a nie na odrębnym dokumencie, co wskazywałoby na kompletność treści cytowanego powyżej zaświadczenia. W praktyce występowała też sytuacja włączania [...] do pensji, bowiem §3 ust.2a uchwały Nr 187 Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1981 r. w sprawie podwyższenia cen detalicznych niektórych artykułów żywnościowych (M.P. Nr 22, poz.81 ze zm.) stanowił, że [...] nie przysługiwały osobom otrzymującym wynagrodzenie, do którego je wliczono. Trzeba też zwrócić uwagę, iż w sytuacji zbiegu prawa do kilku [...], wypłacano jedną ( §21 uchwały z dnia 27 stycznia 1982 r.). Niemniej jednak ostatecznie godzi się uwzględnić przepis §25 ust.3 ostatnio przywołanej uchwały, wedle którego uzyskanie [...] nie ma wpływu na zakres uprawnień uzależnionych od wysokości wynagrodzenia i dochodów. Stąd, zwłaszcza gdy skarżąca ich nie wykazała, niepodobna brać [...] pod uwagę. Nie jest to bowiem ani fakt notoryjny, szczególnie co do wielkości, ani też okoliczność mogąca mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem przepis art.8 ust.7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. wymaga, aby wynagrodzenie lub dochód stanowiły podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub emerytalne i Fundusz Pracy. Na marginesie wypadnie dodać, iż adnotacja w świadectwie pracy z dnia [...] o pobraniu [...] za [...] nie przesądza tego faktu za poprzedni okres, o czym przekonuje przykładowo stwierdzenie zawarte w świadectwie pracy z dnia [...], iż [...] nie pobierała. W tym stanie rzeczy skarżąca nie udowodniła wymaganego okresu 30-letniego zatrudnienia będącego warunkiem uzyskania prawa do przedmiotowego świadczenia, a jej wywody okazały się bądź gołosłowne, bądź nie mające wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji czego skarga zaczepiająca trafną decyzję nie podlegała uwzględnieniu. Co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.