II SA/Ka 2467/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie NSA Łucja Franiczek (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. – G., W. G. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności i robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał J. S.– G., W. G. i M. G. wykonanie do dnia [...] 2001 r. następujących czynności : 1) przedłożenie oceny stanu technicznego przebudowanej części budynku przy ul. [...] w R., 2) doprowadzenie okapu dachu i lukarny w elewacji wschodniej budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi warunkami technicznymi, 3) zabezpieczenie otworu w lukarnie od strony wschodniej do stanu ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w 1998 r. w oparciu o niezatwierdzony projekt budowlany, wykonano roboty polegające na przebudowie dachu z częściowym zadaszeniem tarasu i balkonu. Przedmiotowy budynek od strony wschodniej usytuowany jest w odległości ok. 2,85 m od granicy działki nr [...] , zaś zarówno okap dachu, jak i lukarna, wysunięte zostały z płaszczyzny lica muru w kierunku tej działki o ok. 1 m. Zatem wykonane roboty naruszają wymogi § 12 ust. 4 i 5 oraz § 234 ust. 2 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stąd też zdaniem organu, zasadne było nałożenie powyższych obowiązków. Nadto, organ I instancji powołał się na fakt niedostarczenia dokumentów w sprawie ustalenia spornych granic działek nr [...] oraz [...] . W odwołaniu od decyzji J. S. – G., W. G. i M. G. zarzucili obrazę art. 51 i art. 28, 29, 30 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 4 rozp. w sprawie warunków technicznych, poprzez zastosowanie powołanych przepisów, mimo że sporna jest granica działek, a obecny stan ich posiadania w pełni spełnia wymogi prawa budowlanego, ponieważ do rzeczywistej granicy jest ponad 4 m. Odwołujący się wskazali nadto na przedwczesność decyzji z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zasiedzenia części działki nr [...] , a także podnieśli, że od strony wschodniej budynku istnieją już okna od ponad 30 lat. Wreszcie zarzucili, że organ nadzoru budowlanego całkowicie pominął ustawę o usuwaniu skutków powodzi, zaś w ich budynku wystąpiła woda powodziowa. Zaskarżoną decyzją wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w zakresie nałożonych obowiązków, uchylając rozstrzygnięcie co do określenia terminu ich wykonania, który wyznaczono na okres [...] 2003 r. Zdaniem organu odwoławczego, w czasie prowadzonego postępowania prawidłowo oceniono stan własności działki, zaś przepis art. 10 kpa, nie upoważnia strony do składania nowych wniosków dowodowych, bądź dokumentów. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. – G., W. G. i M. G. ponowili zarzuty i argumentację, zawartą już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący podnieśli, iż w sprawie brak było przesłanek do "odwieszenia" postępowania, zaś M. G. nie doręczono zaskarżonej decyzji. Nadto, zdaniem skarżących decyzja jest niewykonalna z uwagi na wyznaczenie terminu jej wykonania w okresie zimowym. Wreszcie, skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając iż zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczyło sprawę garażu. Zdaniem organu, sprawa cywilna o własność części działki sąsiedniej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż została wniesiona do sądu już po fakcie przebudowy, a ponadto prawo budowlane określa usytuowanie budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej, bez względu na stan własności. Za nieuzasadniony uznano zaś zarzut niedoręczenia decyzji M. G.. W piśmie z dnia [...] 2004 r. skarżący M. G. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na fakt stwierdzenia wygaśnięcia decyzji organu I instancji w części, nakładającej obowiązki w pkt 2 i 3 oraz wykonanie obowiązku z pkt 1 decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż sądowa kontrola decyzji administracyjnych sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem. Taki zakres działalności sądów administracyjnych wynika bowiem z treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1260 ). W konsekwencji ocena legalności decyzji sprawowana jest na gruncie stanu prawnego i faktycznego sprawy administracyjnej z daty wydania zaskarżonego aktu. Oznacza to, iż zmiana okoliczności faktycznych sprawy bądź stanu prawnego, która nastąpiła już po rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy, nie ma wpływu na wynik postępowania sądowego. Zatem ani fakt wykonania nałożonych decyzją obowiązków, ani też częściowego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie przywołanej w piśmie z dnia [...] 2004 r. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia [...] r. nr [...] nie miał znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji i w żadnym wypadku nie uzasadniał umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. W szczególności, wskazać należy, iż decyzja o wygaśnięciu decyzji administracyjnej wydana w trybie art. 162 kpa, wywołała skutek ex nunc i nie doprowadziła do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Brak też było podstawy prawnej do zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie, zawisłe przed Sądem Rejonowym w R. sygn. akt II Ns 1388/00. Wynik sprawy cywilnej nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Rzeczą Sądu była natomiast ocena, czy decyzje organów administracji wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Obligatoryjną przesłanką zawieszenia postępowania administracyjnego jest bowiem wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zdaniem Sądu, trafnie organy nadzoru budowlanego nie dopatrzyły się podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie. Przepis art. 51 ust. 4 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie : tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), obliguje organ administracji do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przez stan zgodny z prawem należy zaś rozumieć spełnienie wymogów, określonych przepisami techniczno – budowlanymi. Obowiązujące zarówno w czasie wykonania spornych robót, jak i w dacie wydania zaskarżonego aktu, rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), jednoznacznie określało odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami. Budynek zwrócony w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowy musiał być usytuowany w odległości 4 m, od granicy, zaś okopy i gzymsy nie mogły zmniejszać odległości o więcej niż 0,5 m ( § 4 pkt 1 i § 5 cyt. rozp.). Przez działkę budowlaną należy zaś rozumieć wydzieloną część terenu ( § 3 pkt 1 cyt. rozp.). Zatem zarówno pojęcia działki budowlanej, jak i granicy, stanowią kategorie prawne. Warunki techniczne nie nawiązują do stanu posiadania lecz operują kategorią granicy z sąsiednimi działkami. Przebieg granicy wynika zaś z aktualnych dokumentów geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W niniejszej sprawie budynek skarżących w czasie wykonania spornych robót budowlanych, jak i w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, usytuowany był w odległości mniejszej, niż 3 m od granicy z działką nr [...] , od strony której wykonano otwory okienne, zaś okap dachu i lukarnia wysunięte zostały z płaszczyzny lica muru w kierunku tej działki o ok. 1 m. Taki stan rzeczy uzasadniał nałożenie obowiązków, polegających na likwidacji otworów okiennych i skrócenie okapu. Istniejące w budynku uprzednio otwory okienne nie były przedmiotem niniejszej sprawy i kwestia ta nie ma wpływu na jej wynik. Rezultat sprawy o zasiedzenie części działki nr [...] nie miał zaś znaczenia na rozstrzygnięcie sprawy samowolnie wykonanych robót chociażby z tego powodu, iż orzeczenie sądu powszechnego nie mogło doprowadzić do przeniesienia tytułu prawnego tej części działki sąsiedniej na rzecz skarżących. Już z treści wniosku wynika bowiem, iż zasiedzenie nieruchomości miało nastąpić przez poprzedników prawnych skarżących. Nabycie części działki przez skarżących musiałoby zatem nastąpić w drodze dalszych czynności cywilnoprawnych, które nie popadają pod pojęcie zagadnienia prejudycjalnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, czyli rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Fakt nabycia przez skarżących części działki nr [...] już po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mógł zaś skutkować uwzględnieniem skargi, bowiem jak już wyżej wyjaśniono, sądowa kontrola decyzji sprawowana jest według stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organy administracji, a nie – w dniu rozpatrywania skargi. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że nawet w sytuacji, gdy budynek skarżących objęty był szkodą powodziową, taki stan rzeczy nie zwalniał od obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie spornych robót budowlanych, które wszak nie stanowiły ani remontu, ani odbudowy, lecz polegały na przebudowie. Stąd też w niniejszej sprawie nie miała zastosowania ustawa z dnia 17 lipca 1997 r. o szczególnych zasadach remontów i odbudowy obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych wskutek powodzi ( Dz. U. Nr 80, poz. 492 ). Wreszcie, chybione są zarzuty o niedoręczeniu zaskarżonej decyzji skarżącemu M. G. oraz o niepodjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji. Prawidłowe doręczenie zaskarżonego aktu nastąpiło bowiem na wskazany adres w trybie art. 44 kpa. Przedmiotem zawieszonego postępowania była zaś sprawa garażu, jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę. Określenie terminu wykonania nakazu na dzień 28 lutego 2003 r. nie oznacza, iż decyzja jest niewykonalna. Przedłużenie terminu przez organ odwoławczy było spowodowane faktem upływu poprzedniego terminu, określonego w decyzji organu I instancji. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa oznacza zaś niewykonalność trwałą, istniejącą w dniu wydania decyzji, co w oczywisty sposób nie ma związku z określeniem terminu wykonania decyzji w okresie zimowym. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).