II SA/Ka 2481/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. Szczepan Prax Sędziowie: NSA del. Wiesław Morys (spr.) Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant St. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Redaktora Naczelnego Tygodnika A w S. na odmowę udzielenia informacji publicznej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę. Pismem z dnia [...]r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o udostępnienie informacji o liczbie podatników, ogólnej kwocie zobowiązań podatkowych, aktualnych problemach funkcjonowania urzędu wraz ze sposobami ich usunięcia, ilości skarg na pracę urzędu oraz kwestii wynagrodzenia i wyszkolenia pracowników urzędu. Wobec braku odpowiedzi pismem z dnia [...]r., powołując się na przepis art.4 ust.3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz.24 ze zm.), wniósł o udzielenie informacji względnie wydanie stosownej decyzji. I to pismo okazało się bezskuteczne. W nadanej w urzędzie pocztowym w dniu [...]r. i skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze skarżący zaczepił "faktyczną odmowę udostępnienia informacji publicznej" i powołując się na przepis art.21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz.1198), domagał się nakazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. udostępnienia wnioskowanych danych. Twierdził bowiem, iż ów organ bezprawnie uchyla się od wykonania ustawowego obowiązku znajdującego również oparcie w przepisach prawa prasowego. W odpowiedzi na skargę postulowano jej odrzucenie z powodu niewyczerpania trybu uregulowanego w art.34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.), a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Organ wywodził bowiem, iż żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przywołanej powyżej ustawy, nadto wymagają przetworzenia, a niektóre z nich objęte są tajemnicą skarbową. Przeto w jego ocenie niemożliwe było uwzględnienie żądania skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc wspomniana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (p. art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zaś sądownictwo administracyjne stało się dwuinstancyjne, przy czym w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne (p. art.3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Stosownie do brzmienia art.97 §1 powyższej ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez ten sąd na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przeprowadzona wstępna ocena zachowania przepisanych wymogów skargi wykazała, iż jest ona niedopuszczalna. Skarżący domagał się udzielenia informacji publicznej, przeto w myśl art.3a Prawa prasowego w sprawie znalazły wyłączne zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rządzi się ona swoistymi regułami, w niewielkim zakresie odwołując się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Pozostawiając na uboczu rozważania czy żądane dane stanowią informację publiczną w jej rozumieniu oraz czy podlegały one udostępnieniu, trzeba stwierdzić, iż przepis art.3 przywołanej ustawy przewiduje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, która jest udostępniana na wniosek w zakresie przekraczającym dane ogłaszane w dokumentach urzędowych, wglądu do dokumentów urzędowych i dostępu do posiedzeń organów. Skarżący skorzystał z pierwszego uprawnienia. W takim wypadku ustawa ta reguluje następujące czynności i rozstrzygnięcia: udzielenie informacji publicznej, które następuje w drodze czynności materialno-technicznej, decyzjne umorzenie postępowania, gdy wniosek o jej udostępnienie nie zostanie zmodyfikowany w trybie art.14 ust.2 z powodu braku możliwości zadośćuczynienia mu w pierwotnej wersji, wydanie decyzji odmawiającej udzielenia informacji z powodu braku szczególnie istotnego interesu publicznego w żądaniu informacji przetworzonej, albo z uwagi na ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe, powiadomienie, że żądanie nie stanowi informacji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, będącym przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, nie dokonano żadnej z powyższych czynności procesowych, a organ w rzeczy samej pozostał bezczynny. Jednakowoż skarżący zaczepia w skardze "faktyczną odmowę udostępnienia informacji publicznej", które to pojęcie nie jest znane omawianej ustawie. Niepodobna przeto konstruować środka zaskarżenia, gdyż jego przedmiot nie mieści się w katalogu aktów i czynności uregulowanym w art.3 §2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak też nie jest objęte regulacją §3 tego przepisu. Poza sporem jest nadto, iż nie wydano w sprawie żadnej decyzji, która mogłaby podlegać ocenie legalności po myśli art.16 i art.21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oczywiście nie oznacza to aprobaty dla stanowiska organu, który winien był załatwić żądnie we właściwy sposób, a więc bądź to udzielić informacji, bądź pismem powiadomić, iż przedmiotowe dane nie stanowią informacji publicznej (wówczas skarżący mógłby zaczepić ten pogląd w drodze skarżenia bezczynności organu), bądź to w drodze decyzji umarzającej postępowanie, po spełnieniu przepisanych wymogów, bądź wreszcie wydając decyzję odmawiającą udzielenia informacji z powodów opisanych w art..3 ust.1 pkt 1 czy w art.5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, które podlegałyby zaskarżeniu do sądu administracyjnego albo umożliwiłyby skarżącemu wykorzystanie trybu przewidzianego przepisem art.22 tej ustawy. Z wyłożonych przyczyn skarga okazała się niedopuszczalna, stąd jej rozpoznanie jest wykluczone, a tym bardziej merytoryczna ocena zasadności żądania, podobnie zresztą jak wywodów w tym zakresie podniesionych w odpowiedzi na skargę. Na koniec wypadnie dodać, iż wspomniana bezczynność organu nie może wpływać na kierunek analizy żądania skargi wbrew jej treści. Wszak na marginesie można wskazać, iż nawet przy potraktowaniu skargi wniesionej w niniejszej sprawie jako skargi na bezczynność organu, byłaby ona również niedopuszczalna. Przede wszystkim z tej przyczyny, że przed jej wniesieniem nie wyczerpano trybu zastrzeżonego przepisem art.52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który poprzednio przewidywał przepis art.34 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Skoro bowiem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, a w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej nie stosuje się, poza przypadkami, w których wydawane są decyzje, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, rzeczą skarżącego było poprzedzenie skargi uregulowanym tamże wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu takiego wezwania skarżący nie wykazał w sprawie, przeto skarga i z tego powodu byłaby niedopuszczalna, gdyż wezwanie to uruchamia procedurę skargową. Nawet gdyby za takowe wezwanie uznać pismo z dnia [...]r., to skarga byłaby przedwczesna, gdyż została wniesiona przed upływem terminu dla załatwienia zawartego w nim żądania, bo w dniu [...]r., podczas gdy najkrótszy mogący mieć zastosowanie termin, a to 14-dniowy dla dokonania tej czynności zastrzeżony przepisem art.13 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał najwcześniej w tym samym dniu. Przepis art.53 §2 cytowanej ustawy stanowi, że skargę można wnieść w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a w jej braku w terminie 60 dni od wezwania. Tymczasem skarżący nie dał organowi możliwości udzielenia tej odpowiedzi w ustawowym terminie. Podobną regulację zawierał zresztą przepis art.34 ust.3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, stanowiąc, iż skargę można wnieść po upływie 30 dni od doręczenia wezwania. Nota bene pismo to jako wezwanie również byłoby przedwczesne albowiem wspomniany termin dla załatwienia żądania udostępnienia informacji upływał po dacie jego doręczenia, tj. najwcześniej w dniu [...]r.. Stąd organ nie miał także możliwości załatwienia w ustawowym terminie pierwotnego żądania w tej materii. Co mając na uwadze, na zasadzie art.58 §1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.