II SA/Ka 2524/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-09-21
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (pylica azbestowa) u pracownika, rozpoznana po ustaniu narażenia na czynnik szkodliwy, może zostać stwierdzona, jeśli związek przyczynowy z pracą jest wykazany?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli zostanie rozpoznana przez kompetentną placówkę diagnostyczną, pracownik był narażony na czynnik szkodliwy w warunkach pracy, a istnieje związek przyczynowy między pracą a schorzeniem. Fakt, że choroba rozwija się powoli i może być rozpoznana po ustaniu narażenia, nie wyklucza jej stwierdzenia jako choroby zawodowej, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy (A S.A.) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej (pylicy azbestowej) u pracownika K.R. Pracodawca kwestionował związek przyczynowy między pracą u niego a chorobą, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie procedury. Sąd rozpoznał sprawę, która została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant : st. sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w G. na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Sygn. akt 3 / II SA / Ka 2524 / 03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r.r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. K.R. występuje choroba zawodowa – pylica azbestowa – wymieniona w poz. 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S., która to placówka rozpoznała u pracownika pylicę azbestową. Natomiast dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. R. był zatrudniony w latach 1966 – 1981 w "A" w G. jako [...] i [...], następnie w latach 1981 – 1989 w KWK "B" jako [...] oraz w latach 1989 – 1992 w RSP "C" jako [...]. W konkluzji organ I instancji uznał, iż w środowisku pracy w latach 1966 – 1981 okresowo był narażony na działanie pyłów azbestowych. A skoro placówka diagnostyczna rozpoznała u niego pylice azbestową, to należało stwierdzić tę chorobę zawodową.
W odwołaniu od decyzji A S.A. w G. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciły naruszenie prawa, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że choroba p. R. pozostaje w związku przyczynowo skutkowym z warunkami w jakich pracował w odwołującym się zakładzie pracy. Bezzasadnie pominięto dowód z dokumentacji dotyczącej przejścia p. R. do pracy w KWK "B". Przeprowadzone wówczas badania lekarskie nie wykazały u niego choroby., po drugie wadliwie określono zajmowane przez pracownika stanowiska pracy. Wreszcie odwołująca się nie miała możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy.
W ocenie organ odwoławczego dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. R. pracował w latach 1966 – 1981 w A S.A. w G. jako [...], w latach 1981 – 1989 w KWK " B" jako [...] na powierzchni. Uznał, iż w latach 1966 - 1991, wykonując [...] był narażony na działanie pyłów azbestu. Zatem pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.
Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. r. rozpoznała u niego chorobę zawodową- pylicę azbestową. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż proces pyliczy przebiega powoli, dla tego przy rozpoznawaniu tej choroby nie stosuje się żadnych ograniczeń czasowych. Zatem choroba może wystąpić i może być rozpoznana także już po ustaniu narażenia na działanie szkodliwego czynnika.
W konkluzji organ odwoławczy uznał, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" S.A. w G., kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagały się uchylenia jego decyzji oraz decyzji organu I instancji. Nie kwestionując istnienia u p. R. pylicy płuc skarżący negował jej związek z pracą u niego. Zarzucił, iż w sprawie nie zabrano pełnego materiału dowodowego, który potwierdzałby narażenie pracownika na działanie pyłów azbestu wyłącznie u skarżącego. Ponadto powtórzono zarzuty i argumenty na ich poparcie przytoczone już w odwołaniu. Wreszcie dołączono do akt dokumenty w postaci orzeczeń i zaświadczeń lekarskich dotyczących stanu zdrowia K.R.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał
stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa [...] utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia następujących przesłanek określonych w § 1 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a schorzeniem. Istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno – lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.
W rozpoznawanej sprawie fakt zachorowania przez p. K.R. na pylice płuc nie jest sporny. Choroba została rozpoznana przez lekarzy specjalistów, a strona skarżąca tej diagnozy nie neguje. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy p. K.R. w czasie jego zawodowej aktywności był narażony, w jakim okresie, na działanie czynnika szkodliwego – tj. pyłu azbestowego. Skarżąca w skardze przyznaje, ze w latach 1966 1974 p. R. był zatrudniony przy budowie i remoncie [...]. Dalej wskazać przyjdzie, iż w aktach postępowania administracyjnego znajduje się formularz dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego z udziałem specjalisty ds. BHP skarżącej, w którym to protokole opisano wykonywane przez p. K.R. czynności, w tym cięcie i układanie płyt cementowo – azbestowych przeciętnie przez okres 6 miesięcy w ciągu każdego roku pracy. Natomiast dochodzenie przeprowadzone w KWK " B" nie wykazało narażenia pracownika na działanie pyłu azbestowego. Zatem ustalenia dokonane przez organy sanitarne dotyczące narażenia pracownika na działanie szkodliwego czynnika nie były dowolne i miały oparcie w danych dostarczonych przez skarżącą. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy sanitarne swoje ustalenia poczyniły nie tylko w oparciu o świadectwa pracy, ale wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego z udziałem przedstawiciela skarżącej.
Zarzut skarżącej naruszenia art. 10 Kpa jest tylko w części zasadny. Organ sanitarny I instancji, po zgromadzeniu materiału dowodowego nie powiadomił o tym fakcie stron i nie umożliwił im zapoznania się z nim. Lecz już po wydaniu przez niego decyzji skarżąca wiedziała o istnieniu dowodów, na których oparł się organ orzekający i mogła się z nimi w postępowaniu drugoinstancyjnym zapoznać. Tego nie uczyniła. Stwierdzone przez sąd uchybienie proceduralne nie mało jednak wpływu na wynik sprawy.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut pominięcia części dowodów. Skarżąca w odwołaniu przedstawiła jedynie dwa pisma dotyczące przejścia p. R. za porozumieniem stron do pracy w KWK "B". Dokumenty te nie wnosiły wiele do sprawy. Ja słusznie zauważył organ odwoławczy proces pyliczy rozwija się wolno, często latami. Stąd też u p. R., w momencie, kiedy kończył pracować u skarżącej mogły nie występować jeszcze zmiany w obrazie płuc pozwalające na stwierdzenie u niego pylicy płuc. Nie wyklucza to jednak faktu, ze choroba ta u niego mogła rozwinąć się później, także po ustaniu narażenia go na działanie pyłów azbestu. Wreszcie skarżąca dowody - dokumenty, z których wywodziła brak związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem p. R. na pylicę , a warunkami pracy u skarżącej dołączyła dopiero do skargi. Nie może więc stawiać organowi odwoławczemu zarzutu, że nie wziął ich pod uwagę, skoro ich nie znał.
Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo może dopuścić dowód z dokumentu, jeśli przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie wystąpił.
W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował prawo i go zastosował, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, słusznie ją stwierdził.
Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło