II SA/Ka 2579/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-06-01

Skład orzekający: sędzia NSA Tadeusz Michalik, sędzia NSA Adam Mikusiński, sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wyjaśnił stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie wpływu warunków atmosferycznych i podłoża na wyniki pomiaru masy pojazdu nienormatywnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a ich ustalenia faktyczne miały charakter dowolny. W szczególności organy nie wykazały w sposób należyty, że temperatura otoczenia wynosząca 18°C nie wpływa na plastyczność nawierzchni asfaltowej, ani nie wyjaśniły, co oznacza "minimalne oddziaływanie powierzchni na wynik pomiaru" i jaką "tolerancję" w tym zakresie uwzględniono. Ponadto, organy nie podjęły wystarczających kroków do wyjaśnienia wpływu pracującego urządzenia mieszającego beton na wyniki pomiaru masy pojazdu, co mogło wymagać opinii biegłego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. F. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Prezydent miasta B. nałożył karę, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków na osie, ustalone przy użyciu przenośnych wag. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało decyzję w mocy. A. F. w skardze do WSA zarzucił m.in. wadliwość pomiarów ze względu na nawierzchnię asfaltową, temperaturę, uruchomione urządzenie mieszające beton oraz brak przeprowadzenia eksperymentu procesowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzeczono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz A. F. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: NSA Adam Mikusiński WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant: staż.referent Daniel Dudys po rozpoznaniu w dniu 01 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz A. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, Nr 86, poz. 958, z 2001r. Nr 125, poz. 1371, z 2002r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 62, poz. 554, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984 Nr 216, poz. 1826 i z 2003r., Nr 80, poz. 721) art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2003r., Nr 58, poz. 515), § 3 ust. 1 pkt 1 lit. d i § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r. Nr 32, poz. 262), art. 104 § 1 k.p.a. Prezydent miasta B. obciążył A. F. karą pieniężną w wysokości: [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym , bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] r. na ul. Ż. [...], o godz. 10,15 podczas przeprowadzonej kontroli drogowej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...] (betonomieszarka) stwierdzono przejazd nienormatywny bez zezwolenia wymaganego na podstawie art. 64 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przeprowadzone pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o [...] t oraz dopuszczanych nacisków na poszczególne osie o: [...] kN i [...] kN. Podniesiono, iż pomiarów dokonywano przy użyciu nie automatycznych wag przenośnych 4 klasy dokładności, typu MSI-5300 LOAD RANGER, posiadających Zatwierdzenie Typu decyzją nr ZT -195/96 z dnia 09 kwietnia 1996 r. Prezesa Głównego Urzędu Miar oraz Świadectwa Legalizacji. Wskazano, że zgodnie z § 49 ust. 2 pkt 3 Zarządzenia nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia, wagi te powinny być "ustawione na sztywnym podłożu we właściwym położeniu, (...)". Asfaltowa nawierzchnia ulicy jest niewątpliwie podłożem sztywnym. Podkreślono, że przepisy metrologiczne nie stawiają jakichkolwiek innych wymagań dla podłoża (np. legalizacji), na którym przeprowadza się pomiar wagami nieautomatycznymi, przenośnymi, 4 klasy dokładności. Uzyskane w wyniku przeprowadzonych pomiarów dane, zamieszczono w protokole pokontrolnym nr [...]. Zaakcentowano, iż obciążenie przewoźnika karą pieniężną za stwierdzony przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia jest obligatoryjne, bez możliwości rozpatrywania przyczyn i okoliczności zdarzenia. Zgodnie z § 3 ust. 4 i § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r. Nr 32, poz. 262) w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w wymienionych paragrafach, są wartości rzeczywiste. Wartości te kontrolujący ustalają na podstawie przeprowadzonych pomiarów. Zaznaczono, że kara pieniężna za stwierdzony przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia została wymierzona w wysokości ustalonej przez "załącznik do ustawy" wymieniony w art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych. W odwołaniu od tej decyzji A. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Postawił przy tym zarzuty: - błędnych wskazania przyrządów pomiarowych, albowiem próbne ważenie pojazdu z taką samą ilością betonu jak podczas kontroli wykazało, że rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej masy całkowitej; - dokonania pomiaru na drodze o nawierzchni asfaltowej, a więc podlegającej znacznym odkształceniom termicznym; - przeprowadzenie kontroli przy uruchomionym urządzeniu mieszającym płynny beton, przez co wskazania wag nie są wiarygodne; - naruszenia przepisów Zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 40 w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia samochodów (Dz. U. Miar i Probierstwa nr 6 z 22 grudnia 2000 r.) stawiającego szczegółowe wymagania dla miejsc, w których przeprowadza się ważenie samochodów wagami przenośnymi. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydana na podstawie art.. 13 ust. 2 a ustawy z dnia 21 marca 1984 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.), w związku z art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity -Dz. U. Nr 58, poz. 515), oraz art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że przejazd po drodze pojazdem, którego masa, naciski osi lub wymiary są większe od dopuszczalnych wymaga zezwolenia właściwego zarządu dróg -art. 61 ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Korzystanie z drogi takim pojazdem bez uzyskania zezwolenia wiąże się z uiszczeniem kary pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. Wskazano, iż w poddanym kontroli pojeździe zespół kontrolny stwierdził przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś składową osi wielokrotnej nr [...] o [...] kN, oś składową osi wielokrotnej nr [...] o [...] kN, oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu [...] t. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838, Nr 86, poz. 958, z 2001 r. Nr 125, poz. 1371, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41 poz. 365, Nr 62, poz. 554, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113 poz. 984, Nr 216, poz. 1826 i z 2003 r. Nr 80, poz. 721), przywołanym w art. 13 ust. 2b, stwierdzone przekroczenia zostały określone pod liczbą porządkową 5 w poz. 5)d), oraz pod liczbą porządkową 6 w poz. l)a). Łączna kwota kary pieniężnej wyliczona w oparciu o w/wym. załącznik nr 1 do ustawy wynosi [...] zł. Co do zarzutów odwołania wskazano, że A. F. upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji między innymi w ważeniu kontrolowanego pojazdu na powierzchni bitumicznej o dużym stopniu odkształcalności pod wpływem temperatury. Strona wywodzi stąd, iż pojawiają się wątpliwości, co do prawidłowości odczytanych danych z wag. Na dowód tej tezy przywołuje wytyczne ujęte w Zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 40, określające warunki jakim powinno odpowiadać miejsce ustawienia wag. Zdaniem odwołującego się miejsce ważenia miało wpływ na wynik pomiaru, stąd nie może być on brany pod uwagę. W tej mierze organ wskazał, że twierdzenie to jest jednakże nieprzekonywujące, albowiem powołane przepisy dotyczą bowiem wymagań stawianych powierzchniom przeznaczonym pod badania metrologiczne, nie zaś pod stanowiska kontrolne, w których zarządy dróg, czy też inne uprawnione do kontroli organy, je wykonują. Oddziaływanie powierzchni na wynik pomiaru jest minimalne i przy uwzględnieniu tolerancji nie ma żadnego wpływu na wyliczenie kwoty kary. Zwrócić także należy uwagę, iż w protokole została odnotowana temperatura 18° C, a więc nie wywołująca plastyczności asfaltu. Co do podnoszonego przez A. F. argumentu - przeprowadzonego przez niego dowodu dotyczący pomiaru pojazdu z taką samą ilością betonu jak podczas kontroli, co wykazało, że rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekraczała podczas tej próby dopuszczalnej masy całkowitej samochodu – podniesiono, że doświadczenie to nie może być jednak w rozpatrywanej sprawie uznane, skoro organ nie został o nim zawiadomiony. Co do zarzutu strony, że włączone urządzenie mieszające mogło mieć wpływ na wynik pomiaru , wskazano, iż "wskazania wag w tym przypadku powinny oscylować wokół jakiejś wielkości". A zatem skoro kierujący nie wnosił do protokołu żadnych zastrzeżeń czy też uwag, można domniemywać, że zapisane w protokole wartości nie były znacząco różne od zauważanych przez niego wielkości. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. F. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania SKO. Zarzucił zaskarżonej decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 oraz art. 77 i 78 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie przeprowadzenie dowodu w postaci eksperymentu procesowego na okoliczność wykazania czy pojazd samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (betonomieszarka) przewożący identyczną jak w dniu [...] r. ilość betonu, lecz ważony na innej (nie asfaltowej) powierzchni także przekraczał dopuszczalną masę całkowitą oraz dopuszczalny nacisk na osie składowe osi wielokrotnej. W uzasadnieniu wskazał, że SKO określiło przywołane w odwołaniu skarżącego od tej decyzji organu I instancji argumenty jako bezzasadne, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji de facto nie podjęto jednak żadnej merytorycznej polemiki z przytoczonymi przez skarżącego rzeczowymi argumentami. Wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło, że odnotowana w protokole z dnia [...] r. temperatura 18° C nie wywołuje plastyczności asfaltu, choć żadnego dowodu na tę właśnie okoliczność w sprawie nie przeprowadzono. Skarżący wskazał, że gdyby jednak nawet przyjąć, że temperatura otoczenia (a nie temperatura w ogóle jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wynosząca ok. 18° C (a więc określona w sposób daleki od ścisłości) nie może skutkować odkształceniami podłoża bitumicznego, to takie stwierdzenie można co najwyżej traktować jako notoryjność urzędową, o której zgodnie z treścią art. 77 § 4 k.p.a. należało powiadomić stronę. Tego zaś nie uczyniono. Innymi słowy -organ administracji powołał się na okoliczność, która nie została w żaden sposób w toku postępowania udowodniona wskazując na to, że jest mu ona znana z urzędu.zdaniem skarżącego w tym stanie rzeczy - uniemożliwiono mu polemikę z tym założeniem, przez co z kolei naruszono zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w czynnościach dowodowych postępowania. W opinii A. F. podana w protokole temperatura jest nieprawidłowa, albowiem w owym czasie panowały znaczne upały. Zdaniem skarżącego skoro strona kwestionowała w tej mierze zapisy protokołu to należało zasięgnąć informacji we właściwych służbach meteorologicznych. Zauważono nadto, że zapis w protokole w żaden sposób nie pozwala stwierdzić jaką temperaturę miało podłoże asfaltowe, na którym dokonano pomiaru, a właśnie temperatura podłoża, nie zaś temperatura otoczenia, miały dla prawidłowego przeprowadzenia badania zdecydowane znaczenie. Zasady doświadczenia życiowego pozwalają bowiem przyjąć za prawidłową tezę, że temperatura nawierzchni jezdni jest zawsze wyższa od temperatury powietrza. Tymczasem organ drugiej instancji kwestii tej w ogóle nie poruszył, choć i ona stanowiła dla prawidłowego rozpatrzenia sprawę bardzo istotną. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że niezasadnie odstąpiono od przeprowadzenia w toku postępowania dowodu w postaci eksperymentu procesowego, w ramach którego można było ustalić, czy przy wykonaniu pomiaru na nawierzchni nie podlegającej odkształceniom pod wpływem temperatury ten sam ważony pojazd z tą samą ilością betonu przekracza dopuszczalne prawem normy obciążeniowe. Zdaniem skarżącego zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. organ w takim przypadku winien więc z urzędu podjąć działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wykorzystać w tym celu wszelkie niezbędne oraz zgodne z prawem dowody, a takie działania zostały zaniechane. Co do podnoszonej w odwołaniu kwestii przeprowadzenia pomiarów w czasie pracy urządzenia mieszającego beton i wpływu tego faktu na wynik pomiaru, organ nie przywołał żadnych szczegółowych argumentów potwierdzających niezasadność takiego poglądu, w to miejsce tylko ogólnikowo i wyjątkowo lakonicznie stwierdził, że wskazania w tym przypadku powinny oscylować wokół jakiejś wielkości; nie sprecyzowano jednak nawet o jaką wielkość chodzi. Zarzuty te skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko. Podniósł nadto , że oddziaływanie powierzchni na wynik pomiaru jest minimalne i przy uwzględnieniu tolerancji nie ma ono żadnego wpływu na wyliczenie kwoty kary. Co do zarzutu naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. wskazano, że wiedza ta (iż, nawierzchnia bitumiczna w temperaturze 18°C nie staje się plastyczna)należy do powszechnie znanych, a jako taka nie musi być w sposób specjalny komunikowana stronie. Zdaniem organu , gdyby było inaczej to taka nawierzchnia uniemożliwiałby ruch pojazdów. Co do przeprowadzonego przez skarżącego doświadczenia ponownie wskazano, że doświadczenie to nie może być w rozpatrywanej sprawie uznane, skoro organ nie został o nim zawiadomiony., a nadto zaakcentowano, iż nie może także taki eksperyment być uznany w sprawie za dowód, skoro nie jest możliwe powtórzenie wszystkich parametrów mających wpływ na wagę pojazdu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Zdaniem Sądu cena dowodów, jakiej dokonały w tej sprawie organy wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka nie korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona . Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: -należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, -materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, -ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy ( por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376-378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak wszakże nie jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy nie rozważył w sposób prawidłowy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji odniósł się do wprawdzie do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń, jednakże w wielu momentach uczynił to w sposób wyjątkowo ogólnikowy i lakoniczny , co uniemożliwia Sądowi dokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonego aktu. Po pierwsze należy zauważyć, że organ (podobnie jak organ I instancji) powołuje się w swojej decyzji na przepisy Zarządzenia nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia. W tej mierze należy wskazać, że wspomniany akt prawny nie jest aktem ogólnie (powszechnie) dostępnym ( nie zawiera tego aktu nawet najpełniejszy , ogólnodostępny zbiór aktów prawnych - wydawnictwo Lex - Maxima) , przeto, przy powoływaniu się na tego rodzaju akt organ winien był jego pełną treść załączyć do akt sprawy. W przeciwnym bowiem wypadku , zarówno strona , jak i Sad w niniejszym postępowaniu nie jest w stanie rzeczowo zweryfikować twierdzeń organu odnoszących się do treści tegoż aktu np. że "powołane przepisy dotyczą wymagań stawianych powierzchniom przeznaczonym pod badania metrologiczne, nie zaś pod stanowiska kontrolne". Co zawartego w decyzji twierdzenia , że odnotowana w protokole z dnia [...] r. temperatura 18° C nie wywołuje plastyczności asfaltu, należy podzielić pogląd skarżącego, że żadnego dowodu na tę właśnie okoliczność w sprawie nie przeprowadzono. Trafnie strona skarżąca wskazała, że okoliczności, że temperatura otoczenia wynosząca ok. 18° C (a więc określona w sposób daleki od ścisłości) nie może skutkować odkształceniami podłoża bitumicznego nie sposób uznać za wiedze powszechnie znaną. W istocie takie stwierdzenie można co najwyżej – jak trafnie wskazał skarżący - traktować jako notoryjność urzędową, o której zgodnie z treścią art. 77 § 4 k.p.a. należało powiadomić stronę, a czego organ nie uczynił, uniemożliwiając skarżącemu polemikę z tym założeniem, przez co z kolei naruszono zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w czynnościach dowodowych postępowania. Celnie przy tym skarżący wskazał, że zapis w protokole w żaden sposób nie pozwala stwierdzić jaką temperaturę miało podłoże asfaltowe, na którym dokonano pomiaru, a właśnie temperatura podłoża, nie zaś temperatura otoczenia, miały dla prawidłowego przeprowadzenia badania zdecydowane znaczenie. W tym przypadku trzeba zgodzić się ze skarżącym, że zasady doświadczenia życiowego (jak i zdaniem Sądu wiedza powszechnie znana) pozwalają bowiem przyjąć za prawidłową tezę, że temperatura nawierzchni jezdni jest zawsze wyższa od temperatury powietrza. Nie sposób zatem rzeczowo zweryfikować twierdzenia organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "oddziaływanie powierzchni na wynik pomiaru jest minimalne i przy uwzględnieniu tolerancji" nie ma żadnego wpływu na wyliczenie kwoty kary. Zatem organ winien wyjaśnić, co oznacza i co należy rozumieć pod pojęciem "minimalnego oddziaływania powierzchni na wynik pomiaru" , jak również wskazać jaką "tolerancję" , w jakich granicach i w odniesieniu do czego, miał na myśli. Co do zarzutu strony, że włączone urządzenie mieszające mogło mieć wpływ na wynik pomiaru , organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu podniósł, iż "wskazania wag w tym przypadku powinny oscylować wokół jakiejś wielkości", a "skoro kierujący nie wnosił do protokołu żadnych zastrzeżeń czy też uwag, można domniemywać, że zapisane w protokole wartości nie były znacząco różne od zauważanych przez niego wielkości". Trafnie zatem wskazał skarżący, iż w istocie organ odwoławczy nie przywołał żadnych szczegółowych argumentów potwierdzających niezasadność takiego poglądu, a w to miejsce zaprezentował tylko (wyżej zacytowane) ogólnikowe i wyjątkowo lakoniczne twierdzenie, którego w żaden sposób nie da się w oparciu zgromadzony dotychczas materiał dowodowy zweryfikować, nie wskazał nawet do "jakiej wielkości" odnosi swoje twierdzenia. Zatem ograniczając się do wspomnianych ogólnikowych i lakonicznych stwierdzeń organ odwoławczy nie wykazał, na podstawie jakich to przesłanek upatruje brak związku między pracą urządzenia mieszającego beton, a wynikami pomiaru, naruszając w ten sposób przepisy art. 80 i 107 § 3 k.p.a.. Godzi się w tym miejscu wskazać na art. 84 § 1 k.p.a. stanowiący, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się w "postępowaniu wyjaśniającym", które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy. Jedną z tych form jest postępowanie dowodowe, które obejmuje między innymi opinie biegłych (art. 75 k.p.a.). W ścisłym znaczeniu przez dowód należy rozumieć środek dowodowy, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów bądź okoliczności, a tym samym o prawdziwości względnie nieprawdziwości twierdzeń o faktach i okolicznościach. W tym znaczeniu używa słowa "dowód" art. 75 kpa i tym "dowodem" w rozumieniu tego przepisu są m.in. opinie biegłych. Wydaje się, iż taka sytuacja zaistniała w przedmiotowym przypadku, gdyż w rozpatrywanej sytuacji - wykazanie wpływu urządzenia mieszającego beton na wyniki pomiarów - nie sposób ustalić inaczej, niż przez posłużenie się opinią naukową opartą na badaniach praktycznych i mającą u swych podstaw pewne dane uśrednione, uważane za przeciętne. Podobnie jest z kwestią "plastyczności powierzchni bitumicznej" w temperaturze " około 18 ° C", zwłaszcza , iż z protokołu kontrolnego nie wynika, w oparciu o co , czy w jaki sposób ustalono, że istotnie temperatura "otoczenia" wynosiła 18 ° C. Zatem należałoby ustalić jaka w rzeczywistości była temperatura powietrza w chwili kontroli, a następnie podjąć działania dla ustalenia jaka była temperatura powierzchni bitumicznej (na której przecież dokonywano pomiaru) przy danej temperaturze powietrza, co pozwoli dopiero na przejście do oceny okoliczności, czy kwestie te mogły mieć wpływ na wynik ważenia (pomiaru). Sąd nie podzielił jednakże zarzutu strony skarżącej, że organ nie uwzględnił przeprowadzonego przez skarżącego doświadczenia. Oczywistym bowiem jest , że doświadczenie to nie mogło być w rozpatrywanej sprawie uznane, skoro organ nie został o nim zawiadomiony. Po wtóre zaś trafnie organ odwoławczy wskazał, że tego typu eksperyment nie może być uznany w sprawie za dowód, skoro nie jest możliwe powtórzenie wszystkich parametrów występujących i istniejących w chwili kontroli pojazdu, które miały wpływ na jego wagę. Na marginesie można nadto wskazać, że organ winien był załączyć do sprawy kopie upoważnień osób dokonujących kontroli, a nie będących policjantami - T. K. i A. P., albowiem rozporządzenie z dnia 30 grudnia 2002 r. (Dz.U. Nr 14 poz. 144) w sprawie kontroli ruchu drogowego umożliwia wykonywanie czynności z zakresu ruchu drogowego także przez inne, niż policjanci, osoby, ale tylko wówczas, gdy posiadają one do tego upoważnienie, wydane przez komendanta powiatowego Policji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie ewentualne uzupełnienie materiału sprawy w naprowadzonych kierunkach. Następną zaś rzeczą będzie ocena wiarygodności przeprowadzonych dowodów, dokonanie ustaleń faktycznych i stosownie do ich wyniku wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować wedle przepisanych prawem procesowym wymogów. Uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, pamiętając o związaniu wyrażonym w nim stanowiskiem. Dlatego na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji orzeczono wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu w trybie art.152 tej ustawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy i § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U Nr 163, poz. 1348).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło