II SA/Ka 2589/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-03-09
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Henryk Wach, Krzysztof Tragoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego może nałożyć na zarządcę wspólnoty mieszkaniowej obowiązek utylizacji substancji chemicznych znajdujących się w piwnicy przynależnej do konkretnego lokalu mieszkalnego, czy też obowiązek ten spoczywa na właścicielu tego lokalu?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co uniemożliwiło precyzyjne określenie rodzaju substancji chemicznych i ich szkodliwości. Ponadto, organy nadzoru sanitarnego naruszyły prawo materialne, nie uwzględniając przepisów ustawy o własności lokali, zgodnie z którymi właściciel ponosi odpowiedzialność za pomieszczenia przynależne, takie jak piwnica. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w B. zobowiązał zarządcę wspólnoty mieszkaniowej "A" Sp. z o.o. do utylizacji odczynników chemicznych znajdujących się w piwnicy budynku, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie dla zdrowia. Zarządca odwołał się, wskazując, że piwnica przynależy do właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego i obowiązek powinien spoczywać na nim. Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia NSA Henryk Wach Asesor WSA Krzysztof Tragoński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 roku sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Państwowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w B. z dnia [...] r., nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 ust. 2, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) zobowiązał "A" Sp. z o.o. w B., będącą Zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w B. do:
- oddania do utylizacji odczynników chemicznych znajdujących się w pomieszczeniu piwnicznym tego budynku,
- udokumentowania wykonania tej czynności przez okazanie faktury wydanej przez firmę , która odbierze i zutylizuje odczynniki chemiczne.
Z uwagi na zagrożenie zdrowia ludzkiego decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że z materiału nadesłanego przez Komendę Miejską Straży Pożarnej wynika, iż w piwnicy budynku przy ul. [...] w B. znajdują się słoiki z różnymi substancjami w ilości około 40 sztuk. Państwowa Straż Pożarna nakazała przedstawicielowi Zarządcy ADM 10 zabezpieczenie, dozorowanie i neutralizację tych substancji, jednak w dniu [...] 2003 r. uzyskano telefoniczną informację, że substancje nie zostały zneutralizowane. Taki stan stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców oraz osób postronnych, zatem konieczna jest niezwłoczna realizacja nałożonych obowiązków.
Odwołanie od tej decyzji złożył Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. "A" Sp. z o.o., która wyjaśniła, iż przedmiotowa piwnica przynależy do właściciela lokalu mieszkalnego o numerze [...], na dowód tego do odwołania dołączono kopię aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] 2000 r.. W konkluzji wskazała, że obowiązek usunięcia odczynników chemicznych powinien być nałożony na właściciela tej piwnicy, co wynika z art. 2 i art. 13 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę stan bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców jak i osób postronnych zobowiązano Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w B. do utylizacji substancji chemicznych, uznano bowiem , iż dalsze czynności dotyczące np. zwrotu kosztów Zarząd może dochodzić na drodze cywilnej. Zauważono, że do kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy rozstrzyganie sporów pomiędzy lokatorami, a Zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej.
Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. w B., który wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na przepisy ustawy o własności lokali wywiedziono, że obowiązek utylizacji substancji chemicznych powinien być nałożony na właściciela lokalu nr [...] przy ul. [...] w B., który jest również właścicielem piwnicy, w której znajdują się sporne substancje.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Sąd zaś dokonując oceny zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ostatnio powołanej ustawy).
Przystępując do meritum sprawy przyjdzie stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzają ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały bez uprzedniego wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W uzasadnieniach tych rozstrzygnięć wskazano, że w piwnicy oznaczonej numerem [...] w budynku przy ul. [...] w B. znajdują się substancje chemiczne, które stanowią zagrożenie dla zdrowia mieszkańców tego budynku oraz osób postronnych. Jednak w decyzjach tych nie skonkretyzowano, jakie to są substancje i jakie składniki szkodliwe zawierają, wreszcie nie podano charakterystyki ich szkodliwego oddziaływania. Nie mogły tego uczynić, bowiem w tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń. Skoro nie wykazano, że składowane substancje stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, to nie było również podstaw do nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przedstawione wyżej rozważania uprawniają Sąd do stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie szczątkowy materiał dowodowy był niewystarczający do precyzyjnego określenia, czy przedmiotowe substancje stanowiły zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, a ocena tego materiału dokonana została w sposób dowolny. Zatem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Zasadny jest również zarzut pełnomocnika skarżącej, że organy nadzoru sanitarnego naruszyły przepisy prawa materialnego, ponieważ orzekając o obowiązku oddania do utylizacji spornych substancji chemicznych nie uwzględniły postanowień, wynikających z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.), której przedmiotem regulacji jest: sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, lokali o innym przeznaczeniu, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy "właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra". Obowiązek ponoszenia kosztów rozciąga się również na tzw. "pomieszczenia przynależne" ( art. 2 ust. 4) piwnicę, strych, komórkę, garaż, które służą do wyłącznego użytku właściciela lokalu mieszkalnego. Z dołączonej do akt administracyjnych kopii aktu notarialnego z dnia [...] 2000 r. wynika, iż piwnica oznaczona nr [...], w której ujawniono substancje chemiczne, przynależy do lokalu mieszkalnego o tym samym numerze, a zatem piwnica ta nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej, co wyklucza nałożenie na Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej obowiązku utylizacji spornych substancji.
W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji ustali w sposób wyczerpujący, jakiego rodzaju substancje składowane są w piwnicy przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B., a następnie, uwzględniając ich skład chemiczny dokonana oceny, czy stanowią one zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. W przypadku, gdy zebrany materiał dowodowy będzie wskazywał na konieczność utylizacji spornych substancji, to adresata wykonania tego obowiązku ustali z uwzględnieniem powyżej zaprezentowanych rozważań Sądu w kwestii obowiązków właściciela lokalu mieszkalnego.
W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r., nr [...] i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, bowiem wniosek w tym zakresie nie został zgłoszony przed zamknięciem rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło