II SA/Ka 2590/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-11-24

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Małgorzata Korycińska, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać wydane, jeśli zakres prac budowlanych nie odpowiada określeniu inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a inwestor nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich materialnoprawnych przesłanek wydania pozwolenia na budowę. W szczególności nie rozważono zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zakres prac budowlanych nie odpowiadał określeniu inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, inwestorka nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U.B. i A.B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżący kwestionowali prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołując się na nieprawidłowości związane z umową dzierżawy. Sąd, badając sprawę z urzędu, uznał, że pozwolenie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ponieważ nie sprawdzono zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, zakres prac nie odpowiadał decyzji o warunkach zabudowy, a prawo do dysponowania nieruchomością nie zostało dostatecznie wykazane.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Skargę A.B. oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant referent Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi U.B. i A.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1.oddala skargę A.B. 2. ze skargi U.B. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] nr [...] 3.orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta M. na podstawie art.28, art.33 ust.1, art.34 ust.4, art.36 i art.82a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U.z 2000r. Nr 106 ze zm., obecnie Dz.U.z 2003r. Nr 207 poz.2016 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym/ decyzją z dnia [...] nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i wydano dla M.C. pozwolenie na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z garażem na parceli nr [...] w M. przy ul. [...], z zaznaczeniem, że pozwolenie to nie obejmuje uwidocznionych na planie zagospodarowania terenu obiektów, znajdujących się poza działką nr [...]. Uzasadnienie decyzji sprowadza się do stwierdzenia, że w terminie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestor przedłożył dokumenty o których mowa w art.32 ust.4 i art.33 ust.2 prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji U. i A. małżonkowie B. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania prokuratorskiego w przedmiocie prawidłowości oddania małżonkom L.K. i M.C. przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa w O., w dzierżawę nieruchomości Skarbu Państwa obejmującej m.in. działkę na której sporna inwestycja ma być realizowana. Uzasadniając odwołanie naprowadzili okoliczności, które świadczą o zasadności wszczęcia i prowadzenia w/w postępowania prokuratorskiego. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 5, 28, 34 ust.4 prawa budowlanego oraz art.138 § 1 pkt 1 Kpa. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że pozwolenie na budowę wydano zgodnie z art.33 ust.2 prawa budowlanego gdyż inwestorka dołączyła do wniosku wszystkie wymienione tam dokumenty, w tym dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci pisemnej zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Terenowy Oddział w O. z dnia [...] nr [...] na wykonanie przebudowy budynku mieszkalnego w M. przy ul. [...] oraz oświadczenia L.K. z dnia [...] o prowadzeniu inwestycji tylko przez jego żonę M.C. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego U. i A. małżonkowie B. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji kwestionując prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a to z tego względu, że opiera się ono na umowie dzierżawy gospodarstwa rolnego, która została zawarta ich zdaniem z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga U.B. zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wyartykułowane, które Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi /art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą P.p.s.a./ wziął pod rozwagę z urzędu. Wbrew stwierdzeniu zawartemu w decyzjach organów obu instancji brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki pozwalające na wydanie pozwolenia na budowę. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy /oceniając go według akt administracyjnych przedłożonych Sądowi/ świadczy zdaniem Sądu, że sporne pozwolenie na budowę zostało wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 c ustawy P.p.s.a. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy orzekające obu instancji przeszły do porządku nad zgodnością wydanego pozwolenia na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /w zw. z art.35 ust.1 pkt 1 b prawa budowlanego i w zw. z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. Nr 15 z 1999r. poz.139 ze zm./. W ogóle nie rozważyły też zatwierdzonego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego /art.35 ust.1 pkt 1a prawa budowlanego/. Decyzja Burmistrza Miasta M. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydana została dla inwestycji określonej jako "rozbudowa budynku mieszkalnego /przebudowa/ na parceli nr [...]". Tak też inwestycję tą określono w decyzji organów obu instancji. To zaś oznacza, że zakres objętych pozwoleniem na budowę robót budowlanych powinien mieścić się w pojęciu przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego. Nad tą podstawową kwestią organy obu instancji przeszły do porządku, gdy tymczasem biorąc pod uwagę objęty projektem zakres robót trudno mówić zdaniem Sądu o przebudowie lub rozbudowie. Z projektu tego zdaje się bowiem wynikać, że praktycznie ma dojść do całkowitej rozbiórki "przebudowywanego" budynku, nie licząc szczątkowych odcinków fundamentów, /które i tak przy nowym budynku nie będą chyba praktycznie wykorzystane/ i wybudowania zupełnie nowego budynku. Taka zaś inwestycja nie odpowiada przedmiotowemu jej określeniu zarówno w wydanym pozwoleniu na budowę jak i w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji należy również przyjąć, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów prawa materialnego. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można podzielić też stanowiska organów obu instancji, że inwestorka wykazała się prawem dysponowania działką nr [...] na cele budowlane – w rozumieniu art. 32 ust.4 pkt 2 w zw.z art.3 pkt 11 prawa budowlanego. Nie jest zdaniem Sądu wystarczające powołanie się w tym względzie na pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w O. z dnia [...]. Po pierwsze zawarta w tym piśmie zgoda dotyczy przebudowy i modernizacji budynku mieszkalnego a nie jak wyżej naprowadzono zgody na jego wyburzenie i wniesienie nowego budynku. Po drugie nie jest to zdaniem Sądu zgoda bezwarunkowa ale uzależniona od podpisania między AWRSP a dzierżawcą stosownej umowy normującej kwestię wzajemnych przyszłych rozliczeń. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika aby do zawarcia takiej umowy doszło. O potrzebie wcześniejszego zawarcia umowy normującej kwestię warunków dokonywania nakładów na majątku AWRSP jest też mowa w znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie Administratora Mienia Niezagospodarowanego ZWRSP w T. z dnia [...]. Z uwagi na fakt, że inwestorka jest najprawdopodobniej jedynie współdzierżawcą gospodarstwa rolnego w skład którego wchodzi m.in. działka nr [...] /umowa dzierżawy nie została bowiem do akt dołączona/ to jej uprawnienia do przeprowadzenia takiego zakresu robót budowlanych jakie wynikają z kwestionowanego pozwolenia na budowę nie powinny budzić żadnych wątpliwości a wynikać z jednoznacznej zgody wydzierżawiającego /określającej m.in. w dostateczny sposób zakres robót budowlanych, którego ta zgoda dotyczy/. Z powyższych wywodów wynika, że jakkolwiek z innych powodów niż przedstawione w skardze, zasadne jest sformułowane w niej stwierdzenie, że inwestorka nie dysponowała /a w szczególności nie wynika to z akt sprawy/ prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzje organów obu instancji zostały wydane zatem również z naruszeniem treści art.32 ust.4 pkt 2 w zw. z art.3 pkt 11 prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów ze skargi U.B. decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b" i art.135 ustawy P.p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271ze zm./. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 ustawy P.p.s.a. Ponieważ skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku to jedynie informacyjnie należy stwierdzić że jego skarga została oddalona z tego względu, iż nie wykazał on aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art.28 kpa oraz jego interesu prawnego w rozumieniu art.50 § 1 ustawy P.p.s.a. Jak wynika bowiem m.in. z jego oświadczenia złożonego na rozprawie sądowej w dniu 24.11.2004r., wyłącznym właścicielem działki nr [...] sąsiadującej z działką objętą pozwoleniem na budowę jest tylko jego żona – skarżąca U.B. Wytyczne co do dalszego postępowania przed organami administracyjnymi wynikają wprost z wcześniejszych rozważań Sądu /przy uwzględnieniu kolejnych zmian prawa budowlanego/. Należy jedynie dodatkowo zwrócić uwagę, że gdyby przyjąć przewidywany a wynikający z projektu budowlanego zakres robót, to do rozważenia i rozstrzygnięcia pozostawałaby też kwestia ewentualnego pozwolenia lub zgłoszenia na dokonanie rozbiórki istniejącego na działce budynku, która to okoliczność też uszła uwadze organów orzekających. S/G

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło