II SA/Ka 2608/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. R. R. domagał się rozebrania przez jego sąsiada J. B. fundamentów betonowych oraz ściany budynku gospodarczego wybudowanych bez wymaganego pozwolenia w granicy jego działki. Po przeprowadzeniu w dniu [...]r. oględzin nieruchomości J. B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji powołując się na wyniki w/w oględzin stwierdził, że w [...] r. J. B. w budynku gospodarczym w N. W. przy ul. [...] wymurował ścianę z pustaka żużlobetonowego o długości 3,6 m i wysokości 1,7 m usytuowaną w linii zabudowy przy granicy z działką R. R. Ściana ta zastąpiła będącą w złym stanie ścianę drewnianą istniejącą poprzednio pomiędzy filarami murowanymi. Wykonał też pomiędzy filarami w drugiej części tego budynku fundament betonowy o długości 3,1 m, który ma służyć pod budowę drugiego odcinka ściany. W dniu [...]r. J. B. dokonał zgłoszenia robót obejmujących remont przedmiotowego budynku, polegający na wymianie ścianek drewnianych na stałą konstrukcję murowaną pomiędzy filarami. Urząd Gminy P. przyjął to zgłoszenie bez sprzeciwu. Po upływie 30 dni od zgłoszenia J. B. mógł zatem przystąpić do realizacji robót budowlanych. Z tego też względu brak było zdaniem organu orzekającego podstaw do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez R. R. odwołania decyzja ta została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że wymiana ścianek drewnianych na ściany murowane stanowiące element konstrukcyjny budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] nakazał J. B. zaniechanie prowadzenia robót budowlanych przy objętym postępowaniem budynku. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazał art. 104 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. zwanej dalej Prawem budowlanym). W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdzono, że gdyby J. B. chciał wymurować następną ścianę w budynku gospodarczym to powinien uzyskać na to pozwolenie na budowę. W odwołaniu od tej decyzji R. R. przedstawił przebieg prac budowlanych realizowanych przez J. B. w budynku gospodarczym na działce sąsiedniej, usytuowanym przy granicy działek oraz podtrzymał żądanie rozebrania fundamentów betonowych oraz ścian wykonanych w tym budynku. Swoje żądanie sprecyzował następnie w piśmie procesowym z dnia [...]r. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skoro budowa ściany murowanej nastąpiła na podstawie dokonanego wcześniej zgłoszenia a ściana ta znajduje się w dobrym stanie technicznym to orzeczenie o zaniechaniu prowadzenia dalszych robót budowlanych znajduje uzasadnienie prawne. W odniesieniu do żądania rozebrania fundamentów stwierdził natomiast, że wybudowanie przez J. B. kolejnego odcinka ściany murowanej bez pozwolenia na budowę będzie stanowić samowolę budowlaną. W skardze do sądu R. R. wniósł o nakazanie rozbiórki fundamentów betonowych i wykonanej ściany, która jego zdaniem "szpeci" wygląd jego działki z domem i obniża jego wartość. Stwierdził, że tylko po wyburzeniu fundamentów będzie miał pewność, że sąsiad nie wybuduje samowolnie w granicy działki budynku gospodarczego z dachem dwuspadowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej zakończenia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zważyć, że organy obu instancji w swoich decyzjach pominęły w ogóle kwestię wybudowanych przez J. B. fundamentów, których rozbiórki domagał się w toku całego postępowania administracyjnego R. R. i to w sytuacji gdy fakt wybudowania w [...]r. fundamentu betonowego o długości 3,1 m został stwierdzony podczas oględzin w dniu [...] r. (fundament ten został nazwany w protokole z tych oględzin "belką betonową"). Z protokołu tego nie wynika przy tym dokładnie w którym miejscu fundament ten został wykonany a to z tego względu, że w czasie oględzin nie sporządzono szkicu sytuacyjnego. Nie może ulegać przy tym wątpliwości, że wybudowanie fundamentów nie było objęte treścią dokonanego przez J. B. w dniu [...]r. zgłoszenia. Ze zgłoszenia tego wynika bowiem jednoznacznie, że dwie ścianki murowane o jakich w tym zgłoszeniu mowa miały być wykonane na "istniejącym" już fundamencie. Całkowite pominięcie kwestii legalności wykonania fundamentu w decyzjach organów obu instancji musiało skutkować ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uzupełnią organy orzekające materiał dowodowy przez przeprowadzenie dodatkowych oględzin do protokołu z których sporządzą szkic sytuacyjny z zaznaczeniem o jaki fundament względnie fundamenty skarżącemu chodzi. W czasie tych oględzin należy też poczynić ustalenia zarówno co do charakteru wykonanych przez J. B. robót przy wznoszeniu ściany murowanej, a to z punktu widzenia ich prawidłowej klasyfikacji pod kątem treści art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jak i z punktu widzenia stanu technicznego tej ściany. Co do tej ostatniej kwestii, to twierdzenie organów obu instancji, iż ściana ta jest w dobrym stanie technicznym nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Odnośnie pierwszej kwestii, to stanowisko, że wzniesienie spornej ściany stanowiło remont polegający na wymianie elementów konstrukcyjnych w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy nie zostało poparte żadnymi rozważaniami prawnymi. Stanowisko organu odwoławczego w tym względzie budzi zdaniem Sądu zasadnicze wątpliwości, a to w sytuacji gdy miała ona zastąpić istniejącą w tym miejscu ścianę drewnianą usytuowaną pomiędzy murowanymi filarami budynku gospodarczego. Wydaje się zatem, że dotychczas to nie nieistniejąca ścianka drewniana a murowane filary stanowiły elementy konstrukcyjne tego budynku. W konsekwencji powstająca w miejsce ścianki drewnianej ściana murowana nie stanowiłaby wymiany elementu konstrukcyjnego. Gdyby tak było w istocie, to błędne byłoby stanowisko, że tego rodzaju remont (a za takie prace te uznały organy obu instancji) wymagałby pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia. W konsekwencji dokonane przez J. B. zgłoszenie byłoby w tym względzie, tj. odnośnie zamiany ściany drewnianej ścianą murowaną, w pełni prawnie skuteczne. Sąd nie mógł jednak zaakceptować decyzji organów obu instancji również w części dotyczącej wbudowanej ściany murowanej w sytuacji gdy nie została wyjaśniona kwestia legalności fundamentu na którym ściana ta została posadowiona i z którym jak się wydaje jest ona nierozerwalnie związana. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono zgodnie z treścią art. 152 ustawy p.p.s.a. SW