II SA/Ka 2619/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: WSA Rafał Wolnik Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant sekr. sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi M. J., J. J. i W. J. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę M. J., 2. ze skargi J. i W. J. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. J. i W. J. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. działający w sprawie jako organ egzekucyjny uznał w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.), że nieuzasadniony był zarzut zobowiązanych W. i J. J. zgłoszony w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a zarzut M. J. był niedopuszczalny. Postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało wszczęte w związku z niewykonaniem przez zobowiązanych obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki "wiaty – szopy") nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] nr [...] i utrzymaną w mocy decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]. Skarga na tę ostatnią decyzję, którą wnieśli W., J. i A. J., została też oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 507/01. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty zobowiązanych W. i J. J. nie zostały oparte na przesłankach wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i z tego powodu nie mogły zostać uwzględnione. Zgłoszone przez W. i J. J. zastrzeżenia kwestionowały bowiem zasadność decyzji będącej podstawą sporządzenia tytułu wykonawczego, a skoro tak to mogły być podnoszone w postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, lecz nie w postępowaniu egzekucyjnym. M. J. zdaniem organu nie była zaś uprawniona do wniesienia zarzutów, gdyż nie była stroną postępowania egzekucyjnego. Stanowisko to zostało uzasadnione tym, że wymieniona była współwłaścicielką położonej w J. działki nr [...], natomiast obiekt budowlany, którego dotyczy egzekwowany nakaz rozbiórki został usytuowany na działce nr [...]. W odpowiedzi na to postanowienie skarżący złożyli w organie egzekucyjnym pismo z dnia [...] zatytułowane "zawiadomienie", w którym wnieśli "o oddalenie terminu wniesienia zażalenia" na doręczone im postanowienie w związku ze złożonym przez nich pismem do Wojewody Ś. z dnia [...] a także pismem skierowanym do Starostwa Powiatowego w Ż.. Ponadto w "zawiadomieniu" tym ponownie zakwestionowali dowody w oparciu, o które wydano w [...] decyzję administracyjną nakładającą egzekwowany obowiązek. Pismo to organ egzekucyjny potraktował jako zażalenie od wydanego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów i przekazał Ś. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wraz z informacją, że zostało ono wniesione przez zobowiązanych z uchybieniem terminu oraz bez należnej opłaty skarbowej. J., M. i W. J. nie zgodzili się z takim potraktowaniem ich "zawiadomienia" i w piśmie z dnia [...] r. wskazali, że "PINB w Ż. podważa i mataczy ich sprawy", podali także, że z chwilą otrzymania odpowiedzi od Wojewody Ś. i Starosty Ż. "zaraz złożą zażalenie" na postanowienie z dnia [...]. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z treścią obu opisanych pism uznał, że stanowią one w istocie zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zaskarżonym postanowieniem opartym o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał on, że postanowił potraktować wniesione pisma jako zażalenie i rozpoznać je merytorycznie uznając, że umożliwi to organowi egzekucyjnemu kontynuowanie postępowania "bez obawy, że naruszył przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Odnosząc się do argumentów podniesionych przez żalących się organ odwoławczy wyjaśnił, że organy egzekucyjne nie są upoważnione do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wskazując na treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie, z wymienionym przepisem organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Prawidłowo też zdaniem Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji wskazał, że w sprawie nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 33 pkt 1-7 cytowanej ustawy dające podstawy do wnoszenia zarzutów. W skardze do sądu administracyjnego M., J. i W. J. podali, że postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w związku z tytułem wykonawczym wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] jest niezgodne z prawem. Wskazali, że tytuł wykonawczy został oparty o błędną decyzję z dnia [...]nakazującą rozbiórkę "wiato-szopy". Prawo budowlane nie zna jednak - ich zdaniem - takiego obiektu, a ponadto decyzja ta jest niezgodna z faktami i oparta o protokół oględzin, który nie został przez nich podpisany. Wreszcie znajdująca się w aktach sprawy mapka z wyrysem działek jest niezgodna ze stanem faktycznym. Skarżący stanowczo nie zgadzają się też z potraktowaniem przez organy ich "zawiadomienia" jako zażalenia. Podali wreszcie, że przed Sądem Rejonowym w Ż. toczą się sprawy dotyczące uwłaszczenia i nabycia przez nich własności gruntu. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ ten podał, że mimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie chcą wykonać nałożonego na nich obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, kwestionując treść decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że trudno ustalić co właściwie jest jej przedmiotem, bowiem jest napisana chaotycznie i porusza wiele wątków. Zdaniem organu odwoławczego, skarga ta, podobnie jak inne liczne pisma i interwencje skarżących, zmierza do odroczenia w czasie realizacji nałożonego na nich obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej Poppsa. Zaskarżone postanowienie nie może się ostać zostało bowiem wydane bez podstawy prawnej co wyczerpuje hipotezę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kontrolowane postanowienie organ odwoławczy wydał w wyniku rozpoznania pisma skarżących z dnia [...] kierowanego do organu egzekucyjnego i określonego jako "zawiadomienie", a także pisma z dnia [...]. Tymczasem jednak w ostatnio wymienionym piśmie skarżący wyraźnie wskazali, że nie należy ich "zawiadomienia" traktować jako zażalenia od postanowienia wydanego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skutki zaistniałej sytuacji Sąd zanalizował na gruncie przepisów k.p.a., gdyż znajdują one odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o przepis art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie zaś do przepisów k.p.a. w postępowaniu zażaleniowym, podobnie jak odwoławczym, obowiązuje zasada rozporządzalności. Zgodnie z tą zasadą wniesienie zażalenia jak i jego cofnięcie zależne jest od woli strony (art. 137 k.p.a.. w zw. z art. 144 k.p.a.). Tym samym organ odwoławczy nie mógł wbrew wyraźnej woli wnoszących, potraktować składanego pisma jako zażalenia, a wobec tego należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej. Dodatkowo zauważyć przyjdzie, że organ odwoławczy merytorycznie rozpoznał pismo W., M. i J. J. jako zażalenie mimo, że prawdopodobnie zostało ono wniesione już po upływie terminu do jego wniesienia. Zwraca na to uwagę organ egzekucyjny w piśmie z dnia [...] Sąd nie mógł jednak odnieść się do tej kwestii, gdyż w przekazanych mu aktach sprawy brak było zwrotnych potwierdzeń odbioru przez skarżących odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia wydanego przez organ I instancji. Kontynuując postępowanie egzekucyjne orzekające w sprawie organy wezmą pod uwagę, że wobec stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonego postanowienia walor ostateczności uzyska postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Za nieuzasadniony natomiast uznał Sąd podniesiony w skardze zarzut, iż organ egzekucyjny sporządzony tytuł wykonawczy winien skierować także do M. J., żony J. J. współwłaścicielki działki położonej w J. i oznaczonej numerem ewid. [...]. Sąd podzielił w tej kwestii stanowiska zajęte przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy. Egzekwowana decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki "wiato-szopy" została bowiem skierowana do J. i W. J. oraz zmarłej w dniu [...] A. J. Z decyzji tej wynika także, że podlegający rozbiórce obiekt budowlany jest posadowiony na działce nr [...], nie zaś na wymienionej wyżej działce nr [...]. Tym samym skoro M. J. nie była stroną kontrolowanego postępowania egzekucyjnego, gdyż zaskarżone postanowienie nie dotyczyło jej uprawnień i obowiązków, należało stwierdzić, że nie miała ona też interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 Poppsa do zakwestionowania w skardze do sądu administracyjnego postanowienia Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Poppsa Sąd oddalił skargę M. J. Ze skargi zaś W. i J. J. stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 Poppsa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 Poppsa.