II SA/Ka 2683/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielono B. i A. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego – z wyjątkiem jednego lokalu mieszkalnego, położonego na działce nr [...] gm. kat. [...] przy ul. [...] w B., wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę zawarte w decyzji tego Prezydenta z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja ta została skierowana jedynie do inwestorów i odebrana przez A. K. w dniu [...] r. Uzyskała ona przymiot ostateczności. We wniosku z dnia [...] r. (data wpływu do organu I instancji) M. G. jako mieszkaniec budynku przy ul. [...] w B. domagał się wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego budynku, zakończonego w/w decyzją podnosząc, że budynek został oddany do użytkowania chociaż nie zostały w nim zrealizowane wszystkie roboty budowlane, a nadto wiele jego elementów, bliżej we wniosku wymienionych, zostało wykonanych wadliwie. Po rozpoznaniu tego wniosku wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówiono wznowienia objętego żądaniem postępowania. Jako podstawę decyzji wskazał organ orzekający art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i art. 150 kpa. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z treścią art. 147 kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną może wystąpić strona postępowania, a więc w myśl art. 28 kpa ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający podał przy tym, że źródłem tego interesu mogą być jedynie przepisy prawa materialnego. W dniu wydania objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji M.G. takiego interesu zdaniem organu I instancji nie posiadał. Nie był bowiem jeszcze właścicielem lokalu mieszkalnego, którego pozwolenie na użytkowanie dotyczyło. Przysługiwało mu jedynie roszczenie o ustanowienie odrębnej własności i nabycie lokalu w tym budynku, wynikające z zawartej z inwestorem w dniu [...] r. umowy przedwstępnej. Do ustanowienia odrębnej własności lokalu i do jego sprzedaży na rzecz M. G. wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości doszło już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bo aktem notarialnym z dnia [...] r. Wcześniejsze zawarcie umowy przedwstępnej miało jedynie skutek obligacyjny – zobowiązujący do zawarcia umowy przyrzeczonej i tym samym nie dawało mu przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, skoro M. G. nie był stroną tego postępowania to nie może żądać skutecznie jego wznowienia. W odwołaniu od tej decyzji M.G. zarzucił, że mieszkanie w objętym postępowaniem budynku miał przekazane do dyspozycji już dnia [...] r. a tylko na skutek okoliczności zawinionych przez inwestorów odrębną własność lokalu nabył z opóźnieniem. W dalszej części odwołania M. G. opisał nieprawidłowości, których dopuścił się jego zdaniem organ wydający pozwolenie na użytkowanie oraz wady oddanego do użytkowania budynku, a nadto występujące odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i o wznowienie postępowania. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 kpa. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne zawarte w kwestionowanej decyzji i ich ocenę prawną akcentując, że w dacie wydawania pozwolenia na użytkowanie budynku M. G. nie legitymował się własnym interesem prawnym do jego kwestionowania. Nie wykazał bowiem w jaki sposób decyzja ta dotykała jego indywidualnej sfery prawnej, a tym bardziej nie wykazał, iż sfera ta została naruszona w związku z ewentualnymi wadami budynku na które się powołuje. W skardze do Sądu oraz w dalszych pismach procesowych M.G. podtrzymał prezentowane wcześniej stanowisko co do nieprawidłowości do jakich doszło przy oddaniu budynku do użytkowania oraz przy jego budowie. Stwierdził, że przed oddaniem budynku do użytkowania nie mógł nabyć własności lokalu, gdyż ten mógł być sprzedany dopiero po odbiorze budynku. Opisał też w jaki sposób niektóre nieprawidłowości przy realizacji budynku wpływają negatywnie na sposób korzystania z jego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko prezentowane w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo stwierdził, że ewentualne spory skarżącego ze sprzedającym mu mieszkanie powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, zaś zarzuty dotyczące zrealizowania budynku niezgodnie z pozwoleniem na budowę zostały przekazane do rozważenia organom nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlegała ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. Biorąc pod uwagę treść wniosku o wznowienie postępowania oraz treść dalszych pism procesowych skarżącego należy dojść zdaniem Sądu do wniosku, że żądanie o wznowienie opierało się na treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie można bowiem przyjąć, że podnoszone przez niego okoliczności stanowią podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sprawdzenie zgodności wykonania obiektu z zatwierdzonym projektem technicznym i pozwoleniem na budowę, stanowiło bowiem wynikający z przepisów prawa budowlanego obowiązek. Jeżeli doszło nawet do jego naruszenia w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku, co konsekwentnie podkreśla skarżący, to ewentualnie ujawnione w tym względzie okoliczności nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie stanowią zatem podstawy wznowienia postępowania. Ewentualnie mogą być rozważane w innych postępowaniach, np. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nawet gdyby przyjąć, że w sprawie zachodziły ewentualnie podstawy do wznowienia postępowania z urzędu to kontroli Sądu została poddana decyzja odmawiająca wznowienia postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wymienioną w decyzji organu I instancji. Przy tak zakreślonych ramach sprawy (przedmiotu rozstrzygnięcia) należy podzielić zdaniem Sądu stanowisko organów obu instancji, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 kpa. Wznowienie postępowania na podstawie tych przepisów może domagać się tylko strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym objętą postępowaniem wznowieniowym decyzją. To zaś oznacza, że chodzi o jeden z podmiotów wymienionych w art. 29 kpa, któremu przysługiwał przymiot strony w tamtym postępowaniu. W konsekwencji rozstrzygnięcie skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy taki przymiot skarżącemu w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przysługiwał. Na pytanie to należało udzielić zdaniem Sądu odpowiedzi negatywnej. Jak to zasadnie stwierdziły organy obu instancji, powołując się przy tym na jednolite w tym względzie i utrwalone orzecznictwo, interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa) ma charakter materialnoprawny i jest rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu a wynikiem rozstrzygnięcia jakie może i powinno zapaść w danym postępowaniu. Takiego, opartego o prawo materialne, bezpośredniego i własnego interesu skarżący w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nie posiadał. Wówczas bowiem nie przysługiwało mu żadne prawo do objętego postępowaniem budynku. Przysługiwało mu jedynie roszczenie do inwestorów o ustanowienie i przeniesienie na jego rzecz prawa własności lokalu w tym budynku. Jedną z koniecznych przesłanek realizacji tego prawa było zaś wcześniejsze oddanie budynku do użytkowania. Zasadnie przyjęły zatem organy orzekające, że postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na użytkowanie nie dotyczyło interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w rozumieniu art. 28 kpa. Skutkuje to przyjęcie, że skarżący nie był stroną tego postępowania. Z tego też względu nie może skutecznie żądać jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Należy też zwrócić uwagę, że w nauce prawa prezentowane jest konsekwentnie jeszcze dalej idące, jak się wydaje stanowisko, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym – głównym (zobacz np. B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 1996, str. 646). Z tych wszystkich względów skarga jako zdaniem Sądu nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).