II SA/Ka 2695/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-05-20

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wstrzymać wypłatę przyznanego dodatku mieszkaniowego na podstawie zaległości czynszowych, które powstały w okresie, gdy dodatek nie był jeszcze przyznany lub wypłacany?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może wstrzymać wypłaty przyznanego dodatku mieszkaniowego na podstawie zaległości czynszowych, które powstały w okresie, gdy dodatek nie był jeszcze przyznany lub wypłacany. Przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy sytuacji, gdy dodatek został już przyznany i jest wypłacany, a zaległości powstały w okresie jego obowiązywania. Każda decyzja przyznająca dodatek jest odrębnym postępowaniem, a uprawnienia i obowiązki strony nie mogą być rozciągnięte poza granice tego postępowania.
Stan faktyczny
O. C. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został przyznany decyzją organu I instancji. Następnie organ I instancji wydał kolejną decyzję wstrzymującą wypłatę dodatku z powodu zaległości czynszowych. O. C. wniosła odwołanie, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i fakt, że zadłużenie powstało w przeszłości i było systematycznie spłacane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o wstrzymaniu wypłaty. O. C. zaskarżyła decyzję SKO do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik /spr./ NSA Szczepan Prax Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skargi O. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Komunalnego Urzędu Miasta C., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C., przyznał O. C.na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/ i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/ dodatek mieszkaniowy w okresie od dnia [...] r. do [...] r. Strona spełniała bowiem kryteria wskazane przez ustawodawcę w przepisach stanowiących podstawę prawną opisanego orzeczenia zarówno co do uzyskiwanego dochodu jak i powierzchni zajmowanego w oparciu o wymagany tytuł prawny lokalu mieszkalnego. Kolejną decyzją z tego samego dnia oznaczoną tym samym numerem, organ administracji działając na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/ wstrzymał wypłatę przyznanego dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości czynszowych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazane zostało, iż w trakcie rozpatrywania wniosku strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego stwierdzono zadłużenie w opłatach czynszowych oraz brak dokonywania dopłat zgodnie z poprzednio wydaną decyzją o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. O. C., nie godząc się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji o wstrzymaniu wypłaty przyznanego jej dodatku mieszkaniowego wniosła od tego rozstrzygnięcia odwołanie podnosząc, iż dochód jej [...]osobowej rodziny wynosi [...] zł, co nie pozwala na pokrycie podstawowych potrzeb. Wskazała, iż zadłużenie czynszowe, na które powołał się organ powstało w [...] r. z powodu opóźnienia w wydaniu i realizacji wcześniejszej decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i zawiera oprócz spłaty czynszu również odsetki za zwłokę. Jak stwierdziła, zadłużenie to było systematycznie zmniejszane poprzez dokonywane przez stronę wpłaty począwszy od [...] r. i obecnie również deklaruje się ona do spłaty po [...] zł miesięcznie. Po rozpoznaniu odwołania O. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając w oparciu o art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną przez nią decyzję organu I instancji. Ustaliwszy tożsamy co w zaskarżonym rozstrzygnięciu stan faktyczny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż prawidłowo zastosowany został w sprawie przepis art. 7 ust. 11 wskazanej w osnowie decyzji ustawy. Zarządca domu, w którym zamieszkiwała odwołująca stwierdził bowiem istniejące po jej stronie zadłużenie czynszowe, a nadto brak dokonywania dopłat zgodnie z wcześniejszą decyzją o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Brak opłat za bieżące należności czynszowe, zdaniem organu administracji II instancji, upoważnia do wstrzymania, w drodze decyzji administracyjnej, wypłaty dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości, a nadto jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu trzech miesięcy od dnia ich powstania, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. Rozstrzygnięcie takie nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, iż organ administracji ma obowiązek wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego w przypadku powstania zadłużenia czynszowego. Decyzja powyższa została zaskarżona przez O. C. w drodze skargi skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej skarżąca wnosząc o przywrócenie jej wypłaty dodatku mieszkaniowego powołała się, tak jak w złożonym uprzednio odwołaniu od decyzji I instancji, na swoją sytuację rodzinną i finansową, a także na fakt, iż zadłużenie powstałe we wcześniejszym okresie było przez nią systematycznie spłacane w czasie otrzymywania dodatku mieszkaniowego. Brak wypłaty tego świadczenia uniemożliwi jej natomiast nie tylko spłatę zadłużenia ale również realizację należności mieszkaniowych na bieżąco. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazując, iż nie zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie skargi, wniósł o jej oddalenie i przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, po myśli do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a., a zatem nie będąc związany granicami skargi, co oznacza między innymi uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca, uznał w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji analizowane pod kątem ich legalności, podlegają uchyleniu, wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję w sposób nieprawidłowy dokonało subsumcji uznanych za udowodnione faktów pod zastosowaną normę prawną, a to przepis art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, co miało również miejsce w postępowaniu przed Prezydentem Miasta C. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej jest podstawowym obowiązkiem każdego organu państwa, gdyż wszystkie organy władzy i administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Przyjęta w art. 6 k.p.a. zasada praworządności jest powtórzeniem obowiązku wynikającego z treści art. 7 Konstytucji RP. Obowiązek działania na podstawie przepisów prawa wynika również z innej, obowiązującej organy administracji zasady proceduralnej, a to z zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa uregulowanej w treści art. 8 k.p.a. Zgodnie z powyższym, działanie organu administracji przy wydawaniu aktów prawa obejmować musi zarówno prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jak i ustalenie, że dany fakt ustalony w sprawie mieści się w zakresie uregulowanym zastosowaną normą prawną. Zgodnie z treścią zastosowanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepisu art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/ w przypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę przyznanego decyzją administracyjną dodatku, wstrzymuje się. Konstrukcja dyspozycji wymienionego przepisu wskazuje na możliwość jego stosowania wyłącznie do sytuacji, kiedy uprzednio wydana została pozytywna decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, a nadto decyzja ta zaczęła już być wykonywana, tzn. musiała nastąpić jej realizacja poprzez wypłatę dodatku mieszkaniowego, przynajmniej przez pierwszy miesięczny okres. Nie może natomiast dotyczyć przypadku już zrealizowanej decyzji, jak w przedmiotowej sprawie, gdyż wykonania takiej decyzji nie można byłoby wstrzymać. Pogląd taki, który został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt 4 II SA/Ka 3010/02 w niniejszej sprawie w pełni zostaje podzielony. Stanowisko takie wydaje się oczywiste w świetle treści ust. 12 art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, iż osoba, w stosunku do której z powodu nieuregulowania należności za zajmowany lokal mieszkalny wygasła decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, może wystąpić ponownie o jego przyznanie po uregulowaniu zaległości powstałych w okresie obowiązywania tej decyzji. Pojęcie "tej decyzji" wskazuje jednoznacznie, iż dotyczy orzeczenia, na mocy którego przyznany został dodatek mieszkaniowy i która wygasła na skutek braku uregulowania należności czynszowych. Pojęcie natomiast – "powstałych w okresie obowiązywania" określa, kiedy zaległości miały powstać. Podkreślić trzeba także, iż w analizowanej normie prawnej mowa o "bieżących należnościach" co nie pozwala organowi na sięganie do zadłużenia wstecznego jako przyczynie wstrzymania wypłaty przyznanego świadczenia, a zgodnie z treścią art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. Powzięcie takiej informacji we właściwym czasie umożliwia organowi administracji zastosowanie niezwłocznie nakazanych przez ustawodawcę środków dyscyplinujących w postaci wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego. Brak natomiast spełnienia ustawowego obowiązku przez zarządcę budynku powinien być zauważony i oceniony przez organ administracji w świetle treści wskazanego w art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Reasumując, należy przyjąć, iż organ administracji po otrzymaniu informacji o powstałych zaległościach czynszowych po stronie O. C. w okresie od dnia [...] r. do [...] r., którego nie dotyczyła zaskarżona decyzja, nie mógł wstrzymać wypłat dodatku mieszkaniowego przyznanego za okres od [...] r. do [...] r. Każda bowiem decyzja przyznająca dodatek mieszkaniowy jest decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu administracyjnym, a uprawnienia i obowiązki strony nie mogą być rozciągnięte poza granice tego postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji dokona stosownych ustaleń w zakresie czasu powstania zadłużenia po stronie skarżącej i w oparciu o takie ustalenia, biorąc pod uwagę wyżej zamieszczone uwagi, dokona poprawnej oceny podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez subsumcję faktów uznanych za udowodnione pod stosowaną normę prawną. Uznając zatem, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją, doszło do naruszenia art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W związku z faktem, iż zaskarżona decyzja rozstrzygała o utracie przez skarżącą uprawnień na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono w kwestii jej wykonalności. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło