II SA/Ka 2699/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie NSA Leszek Kiermaszek WSA Włodzimierz Kubik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. Z. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą na podstawie art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ), ustalił opłatę adiacencką od E. i M.Z. jako właścicieli nieruchomości, położonej w Z. przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] m2 , w kwocie [...] zł, płatnej w ciągu 14 dni od daty ostateczności decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wybudowanie w [...] r. ze środków gminy drogi dojazdowej i kanalizacji ogólnospławnej, spowodowało wzrost wartości nieruchomości co potwierdza operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego L. G. ze [...] r. Zgodnie z tym operatem, różnica wartości nieruchomości wynosi [...] zł, co uzasadnia ustalenie opłaty adiacenckiej w wysokości [...] % różnicy, zgodnie ze stawką procentową, ustaloną w pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. W odwołaniu od decyzji E. Z. i M. Z. wniosły o ponowne rozpatrzenie zasadności określenia wysokości opłaty adiacenckiej. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. i M. Z. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji jako zgodną z prawem, powołując się na fakt zrealizowania budowy kanalizacji ogólnospławnej, która to inwestycja została odebrana w dniu [...]r. oraz brak zastrzeżeń co do treści operatu szacunkowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. Z. i M. Z. ponownie wniosły o rozpatrzenie zasadności określenia opłaty adiacenckiej z uwagi na nie poinformowanie o możliwości jej ustalenia przed rozpoczęciem inwestycji oraz odbiór drogi przed ukończeniem jej budowy przy dostrzeżeniu błędów natury budowlanej. Na wezwanie Sądu skarżąca E.Z. poinformowała, iż M. Z. zmarł w dniu [...] r. , zaś spadek po nim nabyły obie skarżące zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Odpowiadając na skargę Prezes SKO wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W toku rozprawy sądowej skarżące wniosły o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga musiała odnieść skutek, jednak z innych względów niż w niej podniesionych. Zgodnie z treścią art. 144 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), właściciele nieruchomości oraz użytkownicy wieczyści, którzy nie mają obowiązku wnoszenia opłat rocznych lub wnieśli za zgodą właściwego organu, jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego, uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W niniejszej sprawie nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej nastąpiło na E. Z. i M.Z. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu księgi wieczystej Kw Nr [...], sporządzonego w dniu [...] r., wynikało, iż działka nr [...] w Z. stanowiła współwłasność M. Z. i E. Z. w ustawowej wspólności. Jednakże odwołanie od decyzji wniesione zostało przez E. Z. i M.Z., która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co przeoczył organ odwoławczy. W postępowaniu sądowym ustalono zaś w oparciu o odpis skrócony aktu zgonu USC w Z. nr [...], iż M. Z. zmarł w dniu [...]r., czyli jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. stwierdzono zaś nabycie spadku na rzecz E.Z. i M. Z. Taki stan rzeczy oznacza, iż obowiązek uiszczenia opłaty nałożono na osobę nieżyjącą. Decyzje organów obydwu instancji jako obarczone wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 4 kpa podlegały zatem wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 i art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji prowadząc postępowanie z udziałem skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości winien uwzględnić fakt, iż zgodnie z treścią art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Upływ powyższego terminu oznacza przedawnienie możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej, niezależnie od daty wszczęcia postępowania administracyjnego, które w takiej sytuacji podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Z tych względów podniesione w skardze okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.