II SA/Ka 2739/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: NSA Szczepan Prax (spr.) WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi G. I. – P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, zasiłku dla bezrobotnych i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] uznał G. I. – P. za osobę bezrobotną, a decyzję wydaną dzień później przyznał jej zasiłek dla bezrobotnych. W dniu [...] ten sam organ administracji publicznej wznowił postępowanie w obu sprawach zakończonych wskazanymi decyzjami, a w następnym dniu wydał decyzję, którą uchylił obie te decyzje, orzekł o nieprzyznaniu stronie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] oraz o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku od dnia [...], a także orzekł o obowiązku zwrotu niesłusznie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3, 6 pkt 6, art. 13 i 28 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( j.t. Dz.U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56, z późn. zm.) oraz art. 104 i 151 Kpa, a w jej motywach podniesiono, że w dniu [...] uzyskano informację, że strona podjęła pracę od dnia [...] a zatem w dniu rejestracji oraz w terminach zgłoszeń złożyła oświadczenie niezgodne z prawdą. W odwołaniu strona zakwestionowała ustalenie organu podstawowego stopnia. Podniosła, że w firmie "A" pracowała na podstawie umowy zlecenie od [...] do [...]. Wobec niesumienności zleceniodawcy zrezygnowała z tej pracy. Zaległe wynagrodzenie przelano na jej konto w dniu [...], ale w tym czasie z wymienioną firmą nie łączyła jej już żadna umowa. Jedynie na skutek bałaganu panującego w tej firmie składki na fundusz emerytalny były odprowadzane do [...]. Do odwołania strona dołączyła zaświadczenie Spółki B w Z., według którego skarżąca od dnia [...] nie pracowała na terenie [...] w Z. w charakterze [...], a taką właśnie pracę przewidywały umowy zlecenia. Dołączyła też "historię rachunku" z [...], według której na należący do niej rachunek w okresie do [...] ostatnia wpłata z firmy A nastąpiła w dniu [...]. Zaskarżoną decyzją, wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, Wojewoda Ś. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Organ odwoławczy uznał, że akta sprawy bezspornie potwierdzają fakt, że w okresie od [...] do [...] skarżąca wykonywała pracę w ramach zawartej umowy zlecenie z "A" w S., a za [...] i [...] osobiście potwierdziła na przedłożonych rachunkach odbiór wynagrodzenia za pracę. Tym samym w dniu rejestracji nie spełniła ona, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, warunków do uznania jej za osobę bezrobotną, o czym stanowi art. 23 i 73 ust. 4 tej ustawy. Organ odwoławczy przytoczył też treść art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2 cyt. ustawy. Dodatkowo zauważył, że w aktach brak jest dokumentu potwierdzającego, że podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, w ramach wykonywanej przez stronę od [...] do [...] pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z firmą C w Ł., stanowiła kwotę co najmniej najniższego wynagrodzenia o czym stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 lit.c. ustawy o zatrudnieniu... . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. I. – P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca ponowiła swoje twierdzenie, że od dnia [...] nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej, a nieporozumienie wynikłe w tym zakresie spowodował błąd pracownika firmy "A". Na rozprawie dodatkowo wyjaśniła, że umowy zlecenia za [...] i [...] oraz pokwitowania odbioru wynagrodzenia za ten okres podpisała pomyłkowo, po przesłaniu jej przez zleceniodawcę druków za okres [...] miesięcy. Dołączyła też kserokopię informacji o dochodach, z której wynika, iż za [...] skarżąca nie uzyskała żadnego dochodu w firmie "A", oraz pismo tej firmy z dnia [...], w którym przeprasza się za zaistniałą sytuację. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego odmówiono przyznania skarżącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku opierając się na ustaleniu, że w dniu rejestracji oraz w dalszym okresie do [...] skarżąca wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia w firmie "A". W świetle okoliczności sprawy ustalenie to budzi jednak zastrzeżenia, bowiem nie zostało ono poprzedzone przewidzianą w art. 80 Kpa oceną dowodów. Fakt wykonywania przez skarżącą wskazanej pracy organ odwoławczy uznał nawet za bezsporny, co zasadniczo kłóci się z rzeczywistym stanem rzeczy, skoro skarżąca właśnie tą okoliczność kwestionowała w odwołaniu. Wprawdzie w aktach znajdują się kserokopie umów zlecenia i wystawione rachunki za omawiany okres, jednak skarżąca w odwołaniu zaprzeczyła, by w tym okresie wykonywała pracę na rzecz firmy "A". Przedłożyła też dowód w postaci zaświadczenia firmy "B" na okoliczność, że od [...] tej pracy nie wykonywała. W omawianym zakresie sprawę należało zatem szczegółowo wyjaśnić, zwłaszcza że także inne dowody przedstawione przez skarżącą zdają się przemawiać za jej twierdzeniami. Tymczasem organ odwoławczy nawet nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czego wymaga art. 10 § 1 Kpa. Kierując się wymaganiami art. 7 i 77 § 1 Kpa należało przeprowadzić takie dowody, które pozwalałyby na rozwianie wszelkich wątpliwości i poczynienie stanowczych ustaleń. W szczególności za konieczne należy uznać zwrócenie się do firmy "A" o wyjaśnienie, czy w chwili rejestracji skarżącej oraz w okresie późniejszym wykonywała ona pracę na rzecz tej firmy w oparciu o umowy zlecenia, czy też mimo podpisania tych umów nie były one realizowane. Spełnienie warunków przewidzianych dla osoby bezrobotnej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie uzależniała bowiem od podpisania określonych umów, lecz od tego, czy strona w czasie rejestracji była zatrudniona lub wykonywała inną pracę zarobkową, do której zaliczono też wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia. Samo zawarcie takiej umowy nie jest więc wystarczające do ustalenia, że strona nie spełnia wymogów osoby bezrobotnej, jeżeli w chwili rejestracji zlecenie nie było już wykonywane, czy to na skutek porozumienia stron, czy też na skutek wypowiedzenia zlecenia przez jedną ze stron, czy też na skutek innego zdarzenia powodującego ustanie omawianego stosunku prawnego. Oczywiście pobranie wynagrodzenia świadczyłoby jednoznacznie o wykonywaniu umowy. Skarżąca przeczy jednak, by takie wynagrodzenie otrzymywała w okresie od [...]. Przedłożone przez nią dokumenty zdają się potwierdzać jej stanowisko. Okoliczność ta również wymagała więc stosownego wyjaśnienia, o co należało się zwrócić do firmy "A" i do skarżącej. Ponieważ nie nastąpiło to w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, dlatego zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Niezależnie od powyższych względów zastrzeżenie budzi zakres przedmiotowy zawarty w decyzjach obu instancji. Otóż zostały one wydane w nadzwyczajnym trybie wznowieniowym. Wznowienie dotyczyło dwóch postępowań : w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Nowa decyzja, wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa mogła zatem rozstrzygać o istocie sprawy o takich granicach przedmiotowych. Tymczasem organy obu instancji orzekły również o zwrocie nienależnego świadczenia, co wykroczyło poza ramy postępowania wznowieniowego i naruszyło ostatnio wskazany przepis. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lic. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.