II SA/Ka 2750/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Małgorzata Walentek, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P., B. P. w przedmiocie: wznowienia postępowania sądowego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntu parceli Nr [...] i ustalenie uprawnionych do odszkodowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1997 r. sygn. akt II SA/Ka 329/96 p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 10 lipca 1997 r. sygn. akt II SA/Ka 307/96 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę "A" S.A. w P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność orzeczeń Okręgowej Komisji ds. Szkód Górniczych w G. w części ustalającej wysokości odszkodowania za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntu parceli Nr [...] oraz dot. ustalenia uprawnionych do odszkodowania. Odpis tego wyroku został doręczony B. P. w dniu 2 stycznia 1998 r. W dniu 22 października 2003 r. A. i B. P. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyżej wskazanym wyrokiem. Z treści skargi wynika, że podstawę jego uzasadnienia skarżący upatruje w art. 401 § 1 i § 2 Kpc w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt K 20/02, ogłoszonym w Dz. U. nr 170, poz. 1660, z 30 września 2003 r., a dotyczącym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 160 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w dniu 8 grudnia 2003 r. i winna była zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z art. 58 tej ustawy w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu może być wznowione postępowanie na wniosek uczestnika postępowania lub z urzędu. W świetle art. 59 wskazanej ustawy do wznowienia postępowania sądowego odpowiednie zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania cywilnego, poza przepisem art. 146 kpa, regulującym kwestie terminów w jakich może nastąpić wzruszenie wyroku. Zgodnie z art. 401 § 1 i § 2 Kpc można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego został wydany wyrok. Skargę o wznowienie z tej przyczyny wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz. U z 2002 r. Nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru Województwa Śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest dopuszczalna, a więc czy została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargą odrzuca. Przepis art. 272 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane to orzeczenie (§1). Skargę wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Wyżej wskazana podstawa wznowienia postępowania sądowego określona w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest identyczna jak w kodeksie postępowania cywilnego, do którego w tym zakresie odsyłał przepis art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Na tej to właśnie podstawie oparli swoją skargę skarżący, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt K 20/02 ogłoszonym w Dz. U. nr 170, poz. 1660, z 30 września 2003 r. Badając dopuszczalność skargi należało mieć na względzie przepis art. 278 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym nie można żądać wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Upływ terminu określonego w tym przepisie oznacza, że poza wyjątkami tam przewidzianymi, wniesienie skargi opartej o pozostałe ustawowe podstawy wznowienia nie jest dopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie żądanie wznowienia postępowania dotyczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1997 r. Wskazać trzeba, że do 31 grudnia 2003 r. sądownictwo administracyjne było jednoinstancyjne, wobec czego zgodnie z art. 57 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej w czasie wydania skarżonego wyroku, orzeczenia tego Sądu stawały się prawomocne od chwili ich wydania z wyjątkiem orzeczeń, od których wniesiono sprzeciw na podstawie art. 39 ust. 2 i art. 47 ust. 3 tejże ustawy. Skarżony wyrok do którego miały zastosowania sytuacje uprawniające do wniesienia sprzeciwu, stał się prawomocny z dniem jego wydania to jest 17 października 1997 r. Powyższe oznacza, że wniesienie skargi w oparciu o podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 272 § 1 w związku z upływem pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się skarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalne. Należy zauważyć, że przed 1 stycznia 2004 r. kiedy to skarga została wniesiona również nie można było wzruszyć wyroku z przyczyn określonych w wyżej powołanym przepisie, jeżeli od dnia jego ogłoszenia lub doręczenia upłynęło pięć lat, co wynikało z art. 146 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wobec powyższego w związku z wniesieniem skargi po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić przyjdzie, że jest ona niedopuszczalna nawet jeżeli termin miesięczny wynikający z art. 272 § 2 został zachowany. Na marginesie dodać należy, ze zgodnie z brzmieniem art. 272 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie każdy powołany w skardze o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi ustawową podstawę wznowienia postępowania. Chodzi bowiem o takie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdza niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego bądź konkretnej normy prawnej, która stanowiła podstawę wydania skarżonego wyroku. Z treści skargi wynika natomiast, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego na które powołali się skarżący dotyczy art. 160 kpa, który to przepis ze względu na przedmiot sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób oczywisty nie mógł stanowić podstawy jego wydania. Według orzecznictwa Sądu Najwyższego samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom prawa nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, jeżeli z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (por. postanowienie SN II UKN 174/99 OSNP 2001/4/133). W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało odrzucić.