II SA/Ka 2758/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejazdu pojazdem ponadnormatywnym uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz skarżącego kwotę [...] / [...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Miasta B. obciążył G. B. karę pieniężną w kwocie [...] zł za przejazd pojazdem ponadnormatywnym. W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20.VI.1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./, § 3 ust. 1 pkt 2 lit. "b" oraz § 5 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1.IV.1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. Nr 44, poz. 432 ze zm./, w zw. z art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp 5 pkt 1 lit. b, pkt 5 lit. b i c oraz lp 6 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 21.III.1985 r. o drogach publicznych /j.t. Dz.U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 ze zm./. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. przez zespół kontrolny, złożony z przedstawicieli Policji, Zarządcy Drogi i Zarządu Drogi, wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą i oś wielokrotną w pojeździe marki [...] należącym do strony, a poruszającym się w B. ul. S. B. W dalszych motywach decyzji wyjaśniono, że przedmiotowa kontrola drogowa została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji, których wspomagali pracownicy Zarządcy Drogi i Zarządu Dróg, dysponujący sprzętem pozwalającym na określenie parametrów pojazdu. W odwołaniu G. B. zarzucił, że w decyzji I instancji nie wymieniono wszystkich osób biorących udział w jej podjęciu. Zakwestionował też ustalenia odnośnie składu zespołu kontrolnego podnosząc, iż według protokołu kontroli zespół ten składał się po jednym przedstawicielu: Policji, Urzędu Miejskiego w B. i B. Przedsiębiorstwa Komunalnego. Dwaj ostatni nie byli upoważnieni do dokonywania kontroli, z zatem kontrola ta była nielegalna. Skarżący zarzucił nadto, że kontroli dokonano przy zbyt niskiej temperaturze, przyrządy pomiarowe nie miały świadectwa legalizacji, pomiary nacisków na osie pojazdu zostały przeprowadzone bez zastosowania podkładek wyrównawczych, pomiary zostały dokonane w niewłaściwym miejscu, a masę pojazdu ustalono wadliwie przez zsumowanie wyników pomiarów dotyczących poszczególnych osi pojazdu, zamiast na podstawie jednoczesnego pomiaru nacisku wszystkich osi pojazdu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja I instancji została podpisana przez Wiceprezydenta Miasta B., działającego z upoważnienia Zarządu Miasta. Odpierając zarzut przeprowadzenia kontroli przez osoby nieuprawnione Kolegium podniosło, że w kontroli brał udział policjant, który zawsze ma prawo wykonywania wszelkich czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego /§ 1 ust. 2 rozporządzenia z 25.V.1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego – Dz.U. Nr 53, poz. 563 ze zm./. Pozostałe osoby wymienione w protokole kontrolnym wykonywały czynności o charakterze pomocniczym. Ich udział w czynnościach kontrolnych nie miał charakteru samoistnego, a zatem nie dotyczył ich wymóg posiadania upoważnienia do wykonywania kontroli ruchu drogowego. Opierając się na zapisach protokołu z kontroli, podpisanego przez kierowcę pojazdu, organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty strony co do sposobu przeprowadzenia i wyników kontroli. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący ponowił swój zarzut z odwołania dotyczący przeprowadzenia kontroli pojazdu przez osoby nie posiadające do tego uprawnień. Zwrócił uwagę na rozbieżność między ustaleniami organów administracyjnych, a protokołem kontroli, według którego osobami dokonującymi kontroli byli również przedstawiciele Urzędu Miejskiego i B. Przedsiębiorstwa Komunalnego, a nie byli oni osobami jedynie pomagającymi policjantowi, jak to przyjęły organy. Zdaniem skarżącego na gruncie rozporządzenia z dnia 25.V.1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego każda osoba uczestnicząca w kontroli musi spełniać przepisane wymogi. Opierając się na zarzucie dokonania kontroli przez osoby nieuprawnione skarżący stwierdził, że w konsekwencji uzasadnione są też zarzuty kwestionujące prawidłowość sposobu i wyników kontroli. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem nie spełnia wymogów legalności. Jako całkowicie dowolne należy w szczególności uznać ustalenie, że kontroli pojazdu skarżącego dokonał wyłącznie funkcjonariusz Policji. Organy administracji publicznej obu instancji nie wskazały jakiegokolwiek dowodu, który podważyłby treść zapisów w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu, w którym jako dokonujący kontroli zostały wskazane trzy osoby: funkcjonariusz Policji, pracownik Urzędu Miejskiego w B. i przedstawiciela B. Przedsiębiorstwa Komunalnego. Wszystkie te osoby podpisały ów protokół w charakterze osób przeprowadzających kontrolę. Z treści wskazanego protokołu wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotowej kontroli dokonały wymienione trzy osoby. Dokonanie odmiennego ustalenia mogłoby nastąpić w razie przeprowadzenia dowodu przeciwko treści owego protokołu. Jak już wyżej podniesiono tego rodzaju dowód nie został w postępowaniu administracyjnym przeprowadzony, a zatem omawianego ustalenia organy obu instancji dokonały z naruszeniem art. 80 kpa. Rozporządzenie z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego umożliwia wykonywanie czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego osobom wymienionym w § 10 ust. 1 tego rozporządzenia o ile dysponują stosownym upoważnieniem komendanta powiatowego Policji /§ 11 ust. 5 rozporządzenia/. Z motywów decyzji obu instancji zdaje się wynikać, że dwie osoby przeprowadzające kontrolę takiego upoważnienia nie posiadały, a zatem nie były uprawnione do dokonywania czynności kontrolnych. Ze stanowiska organów można wywnioskować, że uznają one kontrolę za prawidłową, jeżeli tylko w składzie zespołu kontrolnego znajduje się funkcjonariusz Policji. Takie stanowisko jest wadliwe. Mogłoby ono być usprawiedliwione tylko w przypadku, gdy całość czynności kontrolnych była przeprowadzona przez tego funkcjonariusza, a towarzyszące mu osoby wykonywały wyłącznie czynności pomocnicze, takie jak np. podawanie narzędzi, ale w żadnym razie nie polegające na dokonywaniu pomiarów przy użyciu urządzeń kontrolnych oraz ustaleniu wyników tych pomiarów. Z treści wskazywanego protokołu kontrolnego nie wynika taka ograniczona rola osób podpisanych jako przeprowadzające kontrolę. Wobec braku przeciwnych dowodów zgromadzony materiał dawał jedynie podstawę do ustalenia, że przedmiotowa kontrola nie odpowiadała wymogom prawa, w związku z czym nie mogła stanowić podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w trybie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy wyjaśni zatem sprawę pod kątem charakteru udziału osób, wymienionych w protokole kontrolnym, w kontroli pojazdu skarżącego. Stosownie do wyrażonej wyżej oceny prawnej, w razie ustalenia, że oprócz policjanta czynności kontrolnych dokonywały również pozostałe osoby wymienione w protokole kontroli jako osoby przeprowadzające kontrolę, a czynności te stanowiły element tej części kontroli, której wyniki były podstawą do naliczenia kary pieniężnej, to utrzymanie w mocy decyzji I instancji nie będzie możliwe. W przeciwnym razie, to jest gdy zostanie skutecznie przeprowadzony dowód przeciwko treści protokołu kontroli, ponowne wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 1 kpa byłoby uzasadnione, bowiem pozostałe swoje zarzuty skarżący wywiódł z faktu przeprowadzenia kontroli przez osoby nieuprawnione. Bez takiego powiązania zarzuty te, odnoszące się do wyników pomiarów kontrolnych, należy uznać za bezzasadne i gołosłowne. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji. SJ/