II SA/Ka 2768/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 roku sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu o d d a l a s k a r g ę Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] – po rozpatrzeniu wniosku W. B.– ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o nazwie: budynek gospodarczy wielofunkcyjny (stodoła, kurnik, obora) na części działki oznaczonej nr [...] k.m. 1 cz. 2 położonej w M. przy ul. 1 M. W decyzji wskazano, iż kurnik przeznaczony będzie na [...] sztuk, obora na [...] sztuk trzody chlewnej i [...] sztuki bydła. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 z zm.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przytoczono zapis obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa M. z 1991 r. (opublikowanego w Dz. Urz. Woj. Kat. nr 1 z 21.01.1992 r.). Zgodnie z tym planem parcela oznaczona nr [...] znajduje się w jednostce oznaczonej symbolem[...] – tereny upraw polowych, adaptacja dotychczasowego sposobu użytkowania; wskazane prowadzenie specjalistycznej gospodarki sadowniczej i ogrodniczej; obowiązują ustalenia dla strefy "e". Z kolei strefa "e" jest strefą ochrony terenów mieszkaniowych, usługowych i otwartych, obowiązuje w niej zachowanie funkcji osadniczej i rolniczej wraz z zabudową rozproszoną, a także zakaz budowy zakładów przemysłowych i innych obiektów uciążliwych dla środowiska (...). Nadto podano, że projektowana inwestycja nie należy do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich i warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło 14 osób, będących właścicielami działek położonych w pobliżu działki objętej decyzją, ale nie sąsiadujących bezpośrednio z tą działką. Osoby te twierdziły, że inwestycja będzie dla nich uciążliwa, zanieczyści środowisko i obniży wartość ich działek. "Inwestor" (Pan B.) już w przeszłości ubiegał się o uzyskanie decyzji ustalającej warunki dla identycznej inwestycji na działce objętej zapisem [...] i wtedy jego wniosek został odmownie załatwiony przez SKO, a następnie NSA oddalił skargę inwestora na tę decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. Zdaniem organu odwoławczego osoby składające odwołanie nie były w postępowaniu przed organem I instancji stronami, przymiotu takiego nie posiadają bowiem nie są właścicielami działek sąsiadujących z działką nr [...], a ich interes jest jedynie interesem faktycznym. Ponieważ odwołanie przysługuje jedynie stronom postępowania w rozumieniu art. 28 kpa – należało postępowanie odwoławcze umorzyć na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył tylko jeden z odwołujących się, a mianowicie D. W., będący właścicielem działki oznaczonej na mapie dołączonej do akt administracyjnych czerwoną liczbą [...]. Podstawowym zarzutem skargi była niezgodność decyzji ostatecznej z obowiązującym planem. W tym zakresie skarżący jako dowód powołał wyrok NSA z 5.12.2002 r. oznaczony sygn. II SA/Ka 386/01, a dotyczący działki położonej na terenie oznaczonym symbolem [...]. Przyznał, iż jego działka nie sąsiaduje z parcelą inwestorki jednakże zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ochronie podlegają uzasadnione interesy właścicieli działek położonych dalej, jeżeli znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji. Emisja szkodliwych substancji pochodzących z hodowli niekorzystnie będzie wpływała także na jego działkę (odchody, smród). Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w decyzji ostatecznej. Podkreślono, iż inwestycja nie należy do mogących pogorszyć stan środowiska, a skarżący nie wykazał jej niekorzystnego wpływu na swoją działkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że realizacja art. 28 kpa oznacza, iż jedynym elementem kwalifikującym, który ma znaczenie dla uznania danego podmiotu za stronę, jest występowanie interesu prawnego lub obowiązku o czym decydują przepisy prawa materialnego. Status strony postępowania administracyjnego wynika więc wyłącznie z przepisów prawa materialnego. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa NSA jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 kpa może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe (tak np. NSA w wyroku z dnia 2.07.1998 r., IV SA 1306/96 nie publikowane). Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Na gruncie powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa przysługuje wnioskodawcy tego postępowania, jak i właścicielowi bądź użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przewidzianej dla realizacji inwestycji. Interes prawny posiadają też właściciele bądź użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, a to przy uwzględnieniu powołanego wyżej art. 3 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy (por. NSA w uchwale z 25.09.1995 r. sygn. VI SA 13/95, ONSA 1995/4/154). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyznano także przymiot strony właścicielom (użytkownikom wieczystym) dalej położonych działek, gdy projektowana inwestycja mogłaby wywołać dla nich negatywne skutki np. gdy jest to inwestycja mogąca pogorszyć stan środowiska czy też zwiększyć uciążliwości. Taki pogląd m.in. wyrażono w wyrokach NSA sygn.akt II SA/Kr 1520/97 i II SA/Kr 62/96. W kontekście powyższych uregulowań prawnych należało rozważyć czy skarżący posiada interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. W tym zakresie jest bezsporne, iż D.W. nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) działki bezpośrednio graniczącej z działką inwestorki nr [...] (por. mapa w aktach administracyjnych obrazująca usytuowanie działki skarżącego w stosunku do działki nr[...] ). Z tytułu sąsiedztwa skarżący nie posiada więc interesu prawnego. Inwestycja dla której ustalono zaskarżoną decyzją warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24.09.2002 r., obowiązującym dla podjęcia zaskarżonej decyzji (wniosek z dnia [...] w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...) – Dz.U. 62.179.1490, inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko (a w świetle rozporządzenia z 1998 r. nie była inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska). W oparciu o przepisy tego rozporządzenia nie można więc przyjąć, że sporna inwestycja będzie wywierała negatywne skutki dla działki skarżącego, jak i dla otaczającego ją terenu wyrażające się w negatywnym wpływie na środowisko. W świetle braku bezpośredniego sąsiedztwa działki skarżącego z działką inwestora oraz braku negatywnego wpływu inwestycji na środowisko, co mogłoby dawać legitymację procesową właścicielom działek dalej położonych, zasadnie w zaskarżonej decyzji – w ocenie składu orzekającego – przyjęto brak interesu prawnego po stronie skarżącego. Skarżący nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie mógłby skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, na który w ocenie Sądu powoływał się skarżący (nieprzyjemny obiekt w najbliższej okolicy) a który nie tworzy interesu prawnego. Zarzut naruszenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego rozumiany jako potrzeba ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego także nie daje skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu. Ponieważ odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje jedynie stronie postępowania (art. 127 § 1 kpa), a skarżącemu przymiot strony nie przysługiwał, zasadnie zaskarżoną decyzją orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (uchwała NSA z 5.07.1999 r., OPS 6/99 – ONSA 1999, z.4, p. 119). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) oddalił skargę.