II SA/Ka 2781/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), sędzia WSA Iwona Bogucka, Protokolant sekr. sądowy Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w wyniku pisma M.O. z dnia [...]r. wnioskującego o pomoc w usunięciu wieży przekaźnikowej postawionej przez Spółkę A we wsi N. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – adresat tego pisma, przekazał je zgodnie z kompetencjami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia [...]r. zawiadomił strony o przeprowadzeniu dodatkowych czynności wyjaśniających – a mianowicie oględzin w terenie w celu ustalenia stanu faktycznego odnośnie legalności przedmiotowego obiektu. W protokole z przeprowadzonych czynności stwierdzono, ze wieża telefonii postawiona została w odległości 49 m od budynku mieszkalno-gospodarczego pozostającego własnością M.O. Wg jej oświadczenia wieża ta została przywieziona [...]r. i do dnia [...] tego roku ustawiona. Zdaniem wnioskującej jest ona szkodliwa dla otoczenia i dlatego wnosi przynajmniej o jej odsunięcie o 200-300 m. Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił M.O. wydania decyzji na rozbiórkę zrealizowanej wieży antenowej do celów telefonicznych systemów dostępu radiowego [...] dla Spółki A w C., zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...] w m. N. gm. L. W podstawie tej decyzji przywołał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r. Ustalono nadto, że w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja Starosty Powiatu K. z dnia [...]r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie omawianej inwestycji. Zatem jego zdaniem inwestor dokonał realizacji inwestycji po dopełnieniu niezbędnych i koniecznych formalności określonych przepisami prawa budowlanego. Nie można jej więc uznać za samowolę budowlaną, a tylko w takim przypadku można odwołać się do treści art. 48 prawa budowlanego i nakazać rozbiórkę. W przedmiotowej sytuacji taka sytuacja nie zachodzi i stąd nie ma podstaw do nakazania wnioskowanej rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M.O. Podtrzymała w nim swoje dotychczasowe stanowisko, domagając się usunięcia samowoli budowlanej. Dodała, że decyzją z dnia [...]r. Starosta w K. uchylił decyzję z dnia [...]r. – pozwolenie na budowę przedmiotowej wieży telefonii, na którą powołuje się w swojej decyzji organ pierwszej instancji. Wyraziła zdziwienie przedłużającym się postępowaniem prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując, że wielokrotnie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywały na nieprawidłowości przedmiotowego postępowania. Podkreśliła, ze wieża telefonii wybudowana została do dnia [...]r., bez jakichkolwiek zezwoleń, a zatem całkowicie w warunkach samowoli budowlanej. Dodała, że wnosi o usunięcie tej wieży, gdyż jest ona szkodliwa dla otoczenia, w tym przede wszystkim dla jej posesji pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wieża antenowa w trakcie realizacji posiadała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję o pozwoleniu na budowę, a to wyklucza przesłankę o nielegalnej jej budowie, czyli sprawa nie kwalifikuje się do rozstrzygnięcia w trybie art. 48 prawa budowlanego. Wprawdzie w wyniku wznowionego postępowania Starosta K. decyzją z dnia [...]r. uchylił ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r. udzielającą Spółce A w C. pozwolenia na budowę tej wieży, zauważył jednak, że w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja Starosty K. z dnia [...]r. udzielająca Spółce A pozwolenia na użytkowanie tej wieży. Dlatego też nie stwierdzono podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M.O., wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy. Wyjaśniła, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podkreślił, że budowę wykonano na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwolenie na budowę. Jej zdaniem nie jest to prawdą, gdyż wieżę zaczęto budować [...]r. a zakończono [...] tego roku, podczas gdy pierwsza decyzja w sprawie – o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana została w dniu [...]r., a decyzja – pozwolenie na budowę tej wieży – wydana została dopiero w dniu [...]r. (kiedy wieża stała już od sześciu miesięcy). Zatem wszystkie prace przy budowie wieży wykonane zostały, jej zdaniem, w warunkach samowoli budowlanej. Dodała, że w obecnym stanie sprawy, wobec wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały uchylone decyzje o warunkach zabudowy, a w związku z tym uchylona została także decyzja o pozwoleniu na budowę, dlatego trudno zrozumieć stanowisko reprezentowane przez organy nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że zarzuty podniesione przez M.O. w skardze były znane zarówno organowi odwoławczemu jak i organowi pierwszej instancji. Nie mają one wpływu na decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia. Podkreślił, że w sprawie nie może być zastosowany art. 48 Prawa budowlanego, tym bardziej, że Spółka A użytkuje przedmiotową wieżę na podstawie decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...]r. i to musiało skutkować odmową wydania decyzji rozbiórkowej. W piśmie z dnia [...]r. złożonym w trakcie rozprawy M.O. powtórzyła, że wieża telefonii powstała do dnia [...]r. bez jakichkolwiek zezwoleń i decyzji. Dopiero następnie, w wyniku jej aktywności, próbowano przeprowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji tej inwestycji, w trakcie którego próbowano także pozbawić ją statusu strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć wypada, że skargę wniesiono w dniu [...]r., a więc w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zgodnie zaś z przepisem art. 97 § 1 wymienionej powyżej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sad administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględni skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt 1), naruszenia prowadzającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt 2), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt 3), naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie bezsporny pozostaje fakt wybudowania w miejscowości N. wieży antenowej dla celów telefonicznych systemów dostępu radiowego [...] dla Spółki A w C. Sporna pozostaje natomiast już data wybudowania tej wieży, gdyż skarżąca podaje, że wieża wybudowana została do dnia [...]r. a dopiero potem, już po jej postawieniu, rozpoczęto starania o uzyskanie stosownych dokumentów dla jej legalizacji, to znaczy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w dniu [...]r. i decyzji o pozwoleniu na budowę – w dniu [...]r. Na tę okoliczność organy administracyjne nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego – roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczyć trzeba, że wykonane przez inwestora roboty budowlane w postaci wybudowania wieży telekomunikacji nie mieszczą się w kategorii budowy nie wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ustawy Prawo budowlane) czy robót budowlanych podlegających wyłącznie zgłoszeniu (art. 30 wymienionej powyżej ustawy). Ustalenie daty wybudowania przedmiotowej wieży jest zatem istotne, gdyż w zależności od tej daty zależeć będzie dalsze ustalenie czy została ona wykonana w warunkach samowoli budowlanej, a to przyniesie odpowiedź czy w sprawie będzie miał zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nie zmienia to wszakże faktu, że organy rozpatrujące sprawę nie wyjaśniły i pominęły w swym postępowaniu także fakt, że decyzje będące jakoby podstawą podjęcia przedmiotowych prac budowlanych, tzn. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzja o pozwoleniu na budowę w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego i późniejszego postępowania administracyjnego zostały uchylone – decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. została uchylona decyzją Starosty K. z dnia [...]r. Funkcjonowanie zaś w obiegu prawnym decyzji Starosty K. o pozwoleniu na użytkowanie masztu dostępu radiowego [...] z dnia [...]r., na którą powołuje się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swym rozstrzygnięciu, nie może w tym zakresie przesądzać o prawidłowości postępowania w tym zakresie. Uchylenie decyzji będących podstawą prawną dla wybudowanej wieży musi bowiem prowadzić do postępowania w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Orzekające w sprawie organy nie zadały sobie trudu i takiego postępowania nie przeprowadziły, stąd nie można definitywnie stwierdzić, że istniejący stan faktyczny – wybudowana i funkcjonująca wieża – zgodny jest z obowiązującym prawem. Dopiero po stwierdzeniu tego stanu, będzie można zdecydować o rozbiórce przedmiotowej wieży względnie o jej odmowie. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające uzupełnią prowadzone postępowanie wyjaśniające we wskazanym powyżej zakresie i dopiero o tak ustalony stan faktyczny podejmą stosowną decyzję odpowiadającą kryterium art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.