II SA/Ka 2782/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent stażysta Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. odmówił przyznania M. K. zasiłku celowego na zakup leków. Organ orzekający ustalił, że dochód rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł, a więc przekracza kryterium dochodowe określone w art.4 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz.414 ze zm.), które wynosi 712 zł. Organ ten nie znalazł też podstaw do udzielenia stronie pomocy w formie zasiłku zwrotnego lub zasiłku specjalnego z uwagi na szczupłość środków finansowych Ośrodka. W odwołaniu wnioskodawca podniósł, że dochody jego rodziny nie pozwalają na pokrycie kosztów zakupu lekarstw dla niego i jego matki, zwłaszcza że matka opłaca czynsz w kwocie [...] zł, gdyż nie przyznano im dodatku mieszkaniowego z powodu nadwyżki dochodu. Dodał też, że nie przyjmowanie leków może spowodować nawrót choroby, a w konsekwencji jaskrę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zasiłek celowy może być przyznany, jeżeli łącznie spełnione są dwie przesłanki, tj. gdy dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art.4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej oraz występuje jedna z dysfunkcji określonych w art.3 pkt 2-11 tej ustawy. W niniejszej sprawie taka dysfunkcja występuje w postaci bezrobocia, jednak dochód rodziny wnioskodawcy w kwocie [...] zł przekracza kryterium ustawowe wynoszące 712 zł. Ta ostatnia okoliczność powoduje odmowę przyznania zasiłku celowego bez względu na sytuację finansową organu pomocy społecznej. Natomiast brak odpowiednich środków finansowych, znany Kolegium od dłuższego czasu, pozwalał organowi podstawowego stopnia na negatywną ocenę możliwości przyznania stronie świadczeń nadzwyczajnych, tj. zasiłku celowego specjalnego lub zasiłku zwrotnego. Powołując się na przepis art.1 ust.1 cyt. ustawy Kolegium wskazało, że strona zobowiązana jest w pierwszej kolejności do wykorzystania wszystkich swoich możliwości i uprawnień. Pozostając w przedłużającej się sytuacji bezrobocia strona winna zatem rozważyć zamianę mieszkania na mniejsze, gdyż odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego wynikła z nadmetrażu lokalu. Z udziałem lekarzy mogłoby też ustalić, czy możliwe jest zastąpienie dotychczas ordynowanej lekoterapii innymi medykamentami lub też prowadzenie kuracji szpitalnych. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w omawianym zakresie i stwierdził, że granice uznania administracyjnego nie zostały w niniejszej sprawie przekroczone. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. zakwestionował zasadność zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego nastąpiła z powodu nadwyżki dochodu a nie nadmetrażu. Nie stać go natomiast na poniesienie kosztów zamiany mieszkania. Odnośnie kwestii leczenia skarżący podniósł, iż nie ma możliwości hospitalizacji z uwagi na zadłużenie szpitala oraz limitowanie świadczeń. Rodzaj choroby nie pozwala na zastosowanie leków zastępczych. Wskazał też na okoliczności świadczące o jego staraniach w podjęciu zatrudnienia. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Organy obu instancji prawidłowo wskazały na przepis art.4 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., według którego prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje w razie spełniania przez stronę kryterium dochodowego określonego w tym przepisie. W świetle bezspornych ustaleń organów dochody rodziny skarżącego przekraczają to kryterium, w związku z czym przyznanie zasiłku celowego przewidzianego w art.32 ust.1 i 2 powołanej ustawy nie było możliwe. Organy rozpatrzyły sprawę także pod kątem przyznania zasiłku zwrotnego lub specjalnego zasiłku celowego, które nie są uzależnione wprost od dochodu strony. Oba te świadczenia ustawa łączy jednak z wystąpieniem szczególnie uzasadnionego przypadku. Na tego rodzaju okoliczności skarżący się nie powoływał. Jedyny ważki argument podniósł w skardze wywodząc, że leczenie jego choroby nie może nastąpić w drodze hospitalizacji i poza przepisanym mu lekarstwem nie ma innej możliwości leczenia. Argument ten upadł w świetle oświadczeń złożonych przez skarżącego na rozprawie sądowej, kiedy to podał, iż jednak w [...] r. został poddany hospitalizacji przez okres 3 tygodni. Tak więc stanowisko wyrażone w tym względzie przez organ odwoławczy nie okazało się wadliwe. Ponadto trafnie organy administracyjne odwołały się do możliwości pomocy społecznej. Skoro posiadane przez organ I instancji fundusze nie pozwalają nawet na pełne pokrycie potrzeb osób o dochodach poniżej kryterium ustawowego, tym bardziej rygorystycznie musi on rozważać możliwość przyznania świadczeń specjalnych. W tym zaś zakresie zajęte w sprawie stanowisko nie przekroczyło ram uznania administracyjnego, w ramach którego doszło do odmowy udzielenia przedmiotowej pomocy. Zaznaczyć należy, że poruszona w skardze kwestia przyczyn odmowy przyznania rodzinie skarżącego dodatku mieszkaniowego nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast podnoszone w niej okoliczności dotyczące starań skarżącego o podjęciu zatrudnienia świadczą też o tym, iż jego stan zdrowia nie jest na tyle zły, skoro nie pozbawia go zdolności i gotowości do pracy. Podnoszonych przez niego kosztów leczenia nie można więc zakwalifikować do niezbędnych potrzeb życiowych w rozumieniu art.2 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Przy tak ograniczonych funduszach i ilości osób korzystających z pomocy społecznej świadczenia pieniężne w ramach tej pomocy mogą być udzielane na takie koszty leczenia, które są konieczne dla ratowania życia lub w razie bezpośredniego istotnego niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego. Wskazane wyżej okoliczności nie pozwalają na ustalenie występowania takiej sytuacji. Podzielić zatem przyjdzie wniosek organu odwoławczego, że granice uznania administracyjnego nie zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Z tych względów na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz.1270), w zw. z art.97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz.1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW