II SA/Ka 2782/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-10-21

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wstrzymania robót rozbiórkowych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, w sytuacji gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące współwłasności nieruchomości i sporu cywilnoprawnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do ingerencji w roboty budowlane prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, nawet w przypadku istnienia sporów cywilnoprawnych dotyczących współwłasności nieruchomości. Działania organów nadzoru budowlanego są ograniczone do przypadków określonych w przepisach prawa budowlanego, a spory o charakterze własnościowym powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego.
Stan faktyczny
Skarżący F. S., współwłaściciel nieruchomości, wniósł o kontrolę i wstrzymanie robót rozbiórkowych budynku mieszkalnego, twierdząc, że nie wyraził na nie zgody. Organ I instancji umorzył postępowanie, wskazując na posiadanie przez inwestorkę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i nadzór kierownika robót. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając brak przesłanek do wstrzymania robót zgodnie z Prawem budowlanym. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje żądania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót rozbiórkowych obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę W dniu [...] r. F. S. wniósł o przeprowadzenie kontroli nieruchomości położonej w Ł. przy ul. S. [...], należącej do E. P., podnosząc iż jako jej współwłaściciel nie wyraził zgody na rozbiórkę budynku mieszkalnego. Po rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją podjętą w dniu [...] r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót rozbiórkowych budynku mieszkalno-gospodarczego w Ł. przy ul. S. [...], prowadzonych przez E. P. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż sporne roboty prowadzone są bowiem w oparciu o ostateczną decyzję Starosty K. z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na rozbiórkę i pod nadzorem uprawnionego kierownika robót, co potwierdza dziennik rozbiórki nr [...] z dnia [...] r. W tej sytuacji organ ten stwierdził, iż inwestorka dopełniła wymaganych formalności wynikających z Prawa budowlanego, co przesądza o braku podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego. Wreszcie, zdaniem organu, zaistniały między stronami spór na tle spraw własności winien być rozwiązany na drodze postępowania cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Stąd też wszczęte postępowanie administracyjne umorzono jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od decyzji F. S. wniósł o jej uchylenie i wstrzymanie prowadzonych robót rozbiórkowych do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy własności przedmiotowej nieruchomości. Zaskarżoną decyzję podjętą z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odwołania nie uwzględniono. Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie nie stwierdzono bowiem przesłanek uzasadniających wstrzymanie robót budowlanych w świetle art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm./. Skoro roboty rozbiórkowe prowadzone są w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę i pod nadzorem kierownika robót, bez istotnych odstępstw od warunków tego pozwolenia, a nadto nie stwierdzono, aby roboty te stwarzały zagrożenie dla życia ludzi, mienia lub środowiska, umorzenie postępowania uznano za zasadne. W tej sytuacji organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego F. S. powołując się na fakt współwłasności nieruchomości, ponownie wniósł o wstrzymanie robót rozbiórkowych do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestnik postępowania T. W.przychylił się do skargi, podnosząc iż zamieszkuje w spornym budynku, który został już częściowo rozebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też nie stwierdzono naruszenia procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, przypadki ingerencji organów nadzoru budowlanego w roboty rozbiórkowe wymienia przepis art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. I tak, właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Tymczasem jak prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji, sporne roboty rozbiórkowe prowadzone były w oparciu o ostateczną decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] r. nr [...], mocą której udzielono E. P. pozwolenia na rozbiórkę budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w Ł. Decyzja ta nie podlegała zaś kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym i z mocy art. 16 § 1 kpa, korzystając z waloru ostateczności wiązała w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Aczkolwiek nałożony powyższą decyzją obowiązek prowadzenia robót pod kierownictwem osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania tego typu robotami, został przez inwestora spełniony dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego /dowód: oświadczenie o podjęciu obowiązku kierownika rozbiórki z dnia [...] r. oraz wpis do dziennika nr [...], wydanego w dniu [...] r./, jednak w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego I instancji powyższe wymogi były już spełnione. Skarżący nie negował też ustaleń organów obydwu instancji, iż w niniejszej sprawie nie stwierdzono zagrożenia dla życia ludzi, mienia lub środowiska. W takim stanie rzeczy brak było podstawy prawnej do wstrzymania spornych robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego władne są podejmować działania jedynie w przypadkach określonych przepisami prawa budowlanego i nie są uprawnione do ingerencji w prowadzone roboty budowlane z uwagi na jakiekolwiek spory na tle współwłasności, czy też roszczenia cywilnoprawne. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, iż w świetle znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego dokumentów, wbrew twierdzeniom skarżącego o przysługującym mu tytule współwłaściciela działki nr [...], wydaje się, iż doszło już do zniesienia współwłasności tej nieruchomości na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia [...] r. oraz postanowieniu Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. w przedmiocie zniesienia współwłasności. Na tego rodzaju dokumenty powołała się bowiem uczestniczka postępowania E. P., zawierając akt notarialny w dniu [...] r. Sam skarżący przedłożył zaś zaświadczenie z dnia [...] r. o toczącej się sprawie egzekucyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w C. Wydaje się zatem, iż skarżący w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego i wniesienia skargi nie legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości, zaś jego roszczenia wynikały z toczącego się postępowania egzekucyjnego o spłaty z tytułu zniesienia współwłasności. Istnienie tego rodzaju roszczeń nie tworzy zaś interesu prawnego, legitymującego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na gruncie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ przy zastosowaniu normy intertemporalnej, zawartej w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło