II SA/Ka 2790/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie WSA Stanisław Nitecki Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Protokolant st. sekret. sądowy Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a l a s k a r g ę Rozkazem Nr [...] z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. ( Dz. U. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) uwzględniając prawomocne orzeczenie nr [...] z dnia [...]r. o wydaleniu ze służby, zwolnił st. post. D. P. ze służby w policji z dniem [...]r., nadając rozkazowi, na podstawie art. 108 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z uzasadnienia rozkazu personalnego nr [...], podstawę jego wydania stanowiło, w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, prawomocne orzeczenie o wydaleniu ze służby. Obwiniony D. P. w dniu [...] roku wniósł odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] w przedmiocie zwolnienia go ze służby, podnosząc, iż rozkaz ten nie mógł być wydany wobec nieprawomocności orzeczenia o wydaleniu ze służby. Nadto zakwestionował twierdzenia Komendanta Miejskiego w K. w zakresie prawidłowości ustaleń faktycznych podnosząc, iż od [...]roku przebywał na zwolnieniu lekarskim, o czym zawiadamiał Dział Kadr KMP. Podniósł również, iż zlecił profesjonalnemu obrońcy zastępstwo w sprawie, a ten nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. D. P. przede wszystkim zakwestionował "oczywistość" popełnionego przez siebie czynu wskazując, iż nie przyznał się do jego popełnienia. Pozbawiony również został prawa do obrony przez odmowę udziału w sprawie przez wybranego przez siebie obrońcę, zaś postępowanie toczyło się pod nieobecność obwinionego. Zdaniem D. P. rygor natychmiastowej wykonalności nadany rozkazowi personalnemu nie ma uzasadnienia w powołanym przepisie prawa. Zarzucił nadto obrazę art. 44 k.p.a. gdyż jego zdaniem doręczenie orzeczenia Nr [...] nie było doręczeniem dokonanym w trybie zastępczym, lecz w trybie art. 43 k.p.a. Otrzymał on bowiem faktycznie awizowaną przesyłkę, zaś data jej odbioru była dużo późniejsza niż przyjęte to zostało przez Komendanta Miejskiego Policji. W konsekwencji niesłusznie uznano za spóźnione jego odwołanie od orzeczenia Nr [...]. Na skutek wniesionego przez obwinionego odwołania od rozkazu Personalnego Nr [...]z dnia [...]r. wydana została przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja nr [...] z dnia [...]r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu. W decyzji tej Ś. Komendant Wojewódzki Policji odnosząc się do zarzutów obwinionego powołanych w odwołaniu od rozkazu personalnego podniósł, iż wobec prawomocności orzeczenia o wydaleniu ze służby rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby był obligatoryjny. Wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] roku Komendant Miejski Policji działając na podstawie § 30 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów odmówił obwinionemu przyjęcia odwołania od orzeczenia Nr [...] wobec faktu, iż wniesione zostało po terminie. Natomiast postanowieniem Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. utrzymano w mocy stanowisko Miejskiego Komendanta Policji, a w związku z tym faktem nie jest trafny zarzut obwinionego, iż brak jest podstawy do wydania orzeczenia o zwolnieniu ze służby. Skarżący, D. P., działając przez pełnomocnika, adwokata S. S., wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiej Policji w K. dnia [...]r. oraz na decyzję nr [...] Ś. Komendanta Policji w K. z dnia [...]r. domagając się uchylenia obu wskazanych rozstrzygnięć i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego ze wskazaniem, iż naruszone zostały przepisy prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. przez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w policji przed uprawomocnieniem się orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. Naruszone także zostały przepisy postępowania co miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 32, 33 k.p.a. i § 17 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. Nr 4 poz. 14) poprzez pozbawienie skarżącego prawa do obrony na etapie postępowania dyscyplinarnego i art. 44 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż w sprawie zachodzi "doręczenie zastępcze". Nadto jako naruszony, wskazany został również przepis § 21 ust. 1,3 i 6 cyt. rozporządzenia w zakresie nieuwzględnienia sytuacji zdrowotnej skarżącego przy ocenie jego wniosku o zawieszenie postępowania oraz § 27 ust. 3 tego rozporządzenia poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności obciążających i zaostrzających wymiar kary zastosowanej wobec skarżącego. W odpowiedzi na skargę, Ś. Komendant Wojewódzki wniósł o jej odrzucenie, bowiem jego zdaniem ocena zasadności wymierzonej kary dyscyplinarnej nie może być przedmiotem rozpoznawania w toku postępowania administracyjnego zmierzającego do uchylenia rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby. Ponadto w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, iż zaskarżona decyzja i rozkaz personalny zostały wydane dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym, bowiem obwiniony złożył odwołanie po upływie 7 dniowego terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania liczony był od daty przewidzianego w art. 44 k.p.a. "doręczenia zastępczego", a w związku z tym faktem na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji wydanie Rozkazu Personalnego wobec wydalenia ze służby obwinionego było konieczne, zaś wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie dyscyplinarnej do czasu zakończenia postępowania karnego jest bezzasadny w świetle poglądów orzecznictwa sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została wniesiona w dniu [...]r. i zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) podlega rozpoznaniu przez tutejszy Sąd. Na podstawie art. 1 § 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoich rozważaniach rozstrzygał zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i formalnego, w zakresie jego stosowania w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby przed Komendantem Miejskim Policji i Ś. Komendantem Wojewódzkim Policji w K., a rozważania Sądu w tym zakresie zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. nie ograniczały się wyłącznie do zarzutów zawartych w skardze. W następstwie powyższych działań Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone orzeczenia odpowiadają wymogom prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec faktu, iż przedmiotem zaskarżenia był rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. i decyzja Ś. Komendanta Wojewódzkiego w K. wydane w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. ( Dz. U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 ), zgodnie z brzmieniem którego policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, Wojewódzki Sąd Administracyjny był zmuszony ograniczyć swoje badanie w zakresie legalności zaskarżonych rozstrzygnięć co do ustaleń, czy zaskarżone rozstrzygnięcia wydane zostały na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, a w konsekwencji do ustaleń, czy istniała podstawa prawna do wydania rozkazu personalnego nr [...], a nadto, czy wskazane rozstrzygnięcia wydane były zgodnie z właściwością organów administracji publicznej. Jakakolwiek dalej idąca ingerencja w sprawę dyscyplinarną byłaby niedopuszczalna, nie można było bowiem w niniejszym postępowaniu zajmować się zarzutami zawartymi w skardze, a dotyczącymi expressis verbis oceny legalności postępowania dyscyplinarnego, zakończonego wydaniem orzeczenia w postaci wydalenia skarżącego ze służby. Objęcie wszystkich zarzutów zawartych w skardze swoim postępowaniem sądowym byłoby wyjściem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poza granice wyznaczone zaskarżeniem z przekroczeniem uprawnień nadanych sądom administracyjnym po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności ustalił, iż na mocy przepisu art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. ustawy o Policji zarówno Komendant Miejski Policji w K. jak i Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. posiadali kompetencje do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć. Po drugie, Sąd badał czy stanowisko co do prawomocności tytułu prawnego stanowiącego podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć, było stanowiskiem znajdującym oparcie w obowiązujących normach prawa. Z akt sprawy wynika, iż orzeczeniem nr [...] z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w K. działając na podstawie § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. Nr 4 poz. 14 ) wydanym w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu, D. P., uznał D. P. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wynikającego z treści art. 178 a § 1 k.k. i wymierzył mu karę dyscyplinarną w postaci wydalenia ze służby. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko obwinionemu D. P. pozwoliło na dokonanie ustaleń faktycznych wskazujących jednoznacznie na popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu czynu. Czyn ten stanowi przestępstwo umyślne, był popełniony pod wpływem alkoholu, a zatem wymagał wymierzenia najsurowszej kary dyscyplinarnej, jaką jest kara wydalenia ze służby. Z dokumentacji zebranej w aktach sprawy wynika, iż w dniu [...]r. awizowano przesyłkę zawierającą powyżej opisane orzeczenie, bowiem adresata D. P. nie zastano, a w związku z brakiem odbioru przesyłki we wskazanym w awizie terminie, Urząd Pocztowy dokonał zwrotu przesyłki do nadawcy, Komendy Miejskiej Policji w K. W konsekwencji zostało uznane, iż doręczenia dokonano w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...]r. Wobec bezskutecznego upływu terminu 14 dni do odwołania od orzeczenia, orzeczenie powyższe stało się ostateczne, a obie instancje rozpoznające sprawę w zakresie możliwości przyjęcia spóźnionego środka odwoławczego od orzeczenia Nr [...] orzekły stosownie do treści § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów o odmowie przyjęcia tego środka, jako złożonego po terminie. Badaniem legalności stanowiska w sprawie powyżej nakreślonej zajął się, na skutek skargi złożonej przez D. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 4 października 2004 roku sygn. akt 4 II SA/Ka 2958/02 oddalił skargę przesądzając tym samym kwestię prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. W uzasadnieniu przywołanego wyroku podniesiono, iż doręczenie orzeczenia nr [...]nastąpiło po myśli art. 44 k.p.a., a zarzuty D. P. w zakresie zastosowanego przepisu nie znajdują uzasadnienia. Odwołanie od orzeczenia nr [...] zostało wniesione przez skarżącego z uchybieniem terminu do wniesienia środka odwoławczego, a stanowisko organów administracji obu instancji w zakresie odmowy przyjęcia spóźnionego odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] i braku przesłanek do przywrócenia terminu do jego wniesienia było słuszne i odpowiadające wymogom przepisu § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. z 1998 r. Nr 4 poz. 14 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podzielił w pełni pogląd zaprezentowany we wskazanym wyroku, a w konsekwencji zostało przyjęte, iż w rozpoznawanej sprawie zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego spełniającego wymogi prawa. Istniała przeto prawomocna podstawa do wydania "kadrowej" decyzji, jaką stanowiło w istocie orzeczenie wydawane na gruncie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Stosownie bowiem do art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1990 r. o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Tzw. decyzje kadrowe są w rzeczywistości obligatoryjnymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten nakłada na organ służbowy Policji, właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 45 ustawy o Policji obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby. Oznacza to, że właściwy organ służbowy Policji jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i nie może go nie wykonać, bowiem ustawodawca nie dopuścił w zakresie przesłanki opisanej w pkt 3 cytowanego przepisu fakultatywności zwolnienia ze służby. Organowi służbowemu Policji, o którym mowa w art. 45 ustawy o Policji nie przekazano kompetencji o charakterze ocennym co do słuszności wymierzonej kary dyscyplinarnej i legalności postępowania dyscyplinarnego. Jak z powyższego wynika postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z policjantem oraz wydane w ich wyniku orzeczenia i decyzja są zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzywszy się możliwości uwzględnienia skargi orzekł po myśli art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.