II SA/Ka 2801/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr) Protokolant: stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że ta decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w C. uznał S.B. za bezrobotnego absolwenta z dniem [...]r. W odwołaniu od powyższej decyzji S.B. wskazał na swoją trudną sytuację materialną i wnosił o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem spełnia warunki wynikające z art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 lit d oraz art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podniósł, iż tą decyzję wydano na podstawie dokumentów dostarczonych w dniu rejestracji tj. [...]r. i nie uwzględniono później złożonych innych dokumentów, czym naruszono zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaakcentował, że podczas rejestracji spełniał wszystkie warunki do uznania go za absolwenta, jak i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a urzędnicy naruszając art. 6 i 9 K.p.a. żądali od niego wyboru jednego z tych uprawnień nie podając podstawy prawnej takiego działania. Równocześnie poinformowano go wówczas, iż nie może być jednocześnie absolwentem i posiadać prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Jeżeli zatem sam nie dokona wyboru, to korzystniejsza z tych opcji zostanie mu przyznana. Nadto zdaniem S.B. Urząd nie dotrzymał w jego sprawie terminów wskazanych w art. 53 § 3 K.p.a. i w związku z tym, naruszył swym działaniem art. 35 § 1 K.p.a. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zmianami), po rozpatrzeniu odwołania, umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie S.B. W uzasadnieniu podniósł, że z dniem [...]r. S.B. utracił status osoby bezrobotnej, ponieważ podjął zatrudnienie na podstawie umowy cywilno-prawnej, dlatego w dacie wniesienia odwołania tj. [...]r. nie legitymował się "przymiotem osoby bezrobotnej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stąd postępowanie przed organem odwoławczym stało się bezprzedmiotowe i tym samym umorzenie postępowania jest zasadne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący uznał decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą i wniósł o przyznanie statusu absolwenta oraz prawa do zasiłku za okres od [...] do [...]r. W jej uzasadnieniu zaznaczył, iż jego zatrudnienie trwało tylko od [...] do [...]r. Nadto w dniu [...]r. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy, w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna ze statusem bezrobotnego absolwenta i prawem do zasiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego nie może pozostać w obrocie prawnym. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż mimo, że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm./, to jednak podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: " ustawą p.p.s.a."/. Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm./, który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w następnej kolejności wyjaśnić trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mieć będą przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z definicji absolwenta zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, iż jest to osoba bezrobotna w okresie do upływu 12 miesięcy od dnia określonego np. w dyplomie, jeżeli spełnia jeden z warunków wskazanych w punktach od lit. a do g tego artykułu. Tym samym musi ona być także "bezrobotnym", czyli spełniać przesłanki wynikające z art. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powołanie się na powyższe definicje jest koniczne z uwagi na całkowite pominięcie tej okoliczności w rozważaniach organów administracyjnych. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji stało się bowiem błędne założenie organu odwoławczego, iż skarżący nie ma przymiotu strony z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej z chwilą podjęcia zatrudnienia, co bezpośrednio skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Jest ono całkowicie nie uzasadnione w świetle obowiązujących zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i stało się powodem wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podkreślić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie skarżący bez względu na to, czy ma status absolwenta, czy tylko osoby bezrobotnej jest stroną postępowania administracyjnego na każdym jego etapie. Oczywistym jest, iż toczące się w jego sprawie postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego skarżącego, a jego prowadzenie jest obowiązkiem organów orzekających. Nie można w tej sytuacji uznać, iż skarżący z chwilą podjęcia zatrudnienia utracił status strony postępowania administracyjnego. Zwłaszcza, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie wywołuje skutki w sferze praw i obowiązków skarżącego, co najmniej do czasu utraty statusu bezrobotnego. Powyższe wywody wskazują, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone było z uchybieniem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie konieczne jednoznaczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie merytorycznej decyzji, a więc rozpatrzenie odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...]r. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Oznacza to w szczególności, że organ odwoławczy zobowiązany jest wnikliwie ustalić wszystkie okoliczności sprawy w oparciu o zebrany cały materiał dowodowy, w tym decyzję organu I instancji i w miarę potrzeb uzupełnić go przy uwzględnieniu treści art. 75 K.p.a. Następnie dokonać jego wszechstronnej i wnikliwej oceny stosownie do dyspozycji zawartej w art. 80 K.p.a. Dopiero ustalenia dokonane zgodnie z powyższymi zaleceniami stanowić mogą podstawę wystarczającą do rozstrzygnięcia o przyznaniu bądź odmowie przyznania skarżącemu żądanego w skardze, jak i w odwołaniu statusu bezrobotnego absolwenta z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Na marginesie rozpatrywanej sprawy zaznaczyć trzeba, iż przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości pobierania zasiłku dla bezrobotnych i jednocześnie posiadania statusu bezrobotnego absolwenta. Z uwagi na przedstawione wyżej uchybienia procesowe i podniesione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153 , poz.1271), orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a brak rozstrzygnięcia o kosztach postępowania uzasadnia sama treść art. 210 § 1 ustawy p.p.s.a.