II SA/Ka 2822/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg M.R. i J.R. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargi. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta D.G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Centrum Handlowemu "[...]" Spółka z o. o. w K. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego branży spożywczo-przemysłowej wraz z drogami, parkingiem, uzbrojeniem i nośnikiem reklamy. Zgodnie z udzielonym pozwoleniem inwestycja miała zostać zrealizowana w D.G. przy ul. [...] na działkach [...] k. m. [...]. Od decyzji tej odwołanie wnieśli właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, a to: J.R. właściciel działki [...] i M.R. właściciel działki [...]. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucili oni, w tej samej treści odwołaniach, że inwestycja ma zostać w części zrealizowana na działce [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Wymieniona działka stanowi część wywłaszczonej w [...]r. nieruchomości, której poprzednimi współwłaścicielami była ich matka I.R. oraz wuj L.M. Wywłaszczona nieruchomość miała być, zgodnie z celem wywłaszczenia, przeznaczona pod budowę budynku mieszkalnego. Z uwagi, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, I.R. wystąpiła do Prezydenta D.G. o jej zwrot i rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego zawartej przez Gminę ze Spółdzielnia Mieszkaniową. Nadto odwołujący się podnieśli, że inwestycja, która ma zostać zrealizowana na terenie bezpośrednio graniczącym z ich działkami, będzie niekorzystnie oddziaływać na ich działki. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał on, że udzielone pozwolenie na budowę spełnia wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa budowlanego. Wnioskodawca wykazał się także prawem dysponowania na przedmiotowy cel budowlany wszystkimi działkami na których ma zostać zrealizowane jego zamierzenie inwestycyjne. Powyższe dotyczy również działki [...], której właścicielem jest Gmina D.G. Odnosząc się do zarzutu niekorzystnego oddziaływania inwestycji na działki odwołujących się, organ ten wskazał, że sporządzona została analiza wpływu na stan środowiska naturalnego planowanej budowy pawilonu handlowego. Z analizy tej wynika, że przedmiotowa inwestycja nie pogorszy stanu naturalnego środowiska. Usytuowanie zaś obiektu na nieruchomości i jego wysokość nie spowoduje też zacienienia działek sąsiednich. W skargach wniesionych jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez J.R. i M.R. podniesiono, że Prezydent Miasta D.G. nie dopełnił obowiązku z art. 136 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.) i nie powiadomił byłych właścicieli działki [...] o użyciu jej na inny cel niż w decyzji o wywłaszczeniu. Nadto skarżący dołączyli do obu skarg zawiadomienie Urzędu Miasta w D.G. z dnia [...]r. o wszczęciu z wniosku I.R. i D.N. następcy prawnego L.M. postępowania w sprawie zwrotu wyżej wymienionej działki. Skarżący wskazali także podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że realizowana budowa pawilonu handlowego w sposób niekorzystny będzie oddziaływać na ich działki. W odpowiedzi na skargi Wojewoda Ś. wniósł o ich oddalenie. Odnosząc się do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu działki [...] jej byłym współwłaścicielom wskazał on, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte już po wydaniu przez niego zaskarżonej decyzji, a nadto skarżący nie są stronami postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej działki. Wojewoda stwierdził też, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, inwestor posiadał prawo dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane, co wynika z umowy dzierżawy z dnia [...]r. Powtórzył wreszcie argument użyty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o braku negatywnego wpływu na stan środowiska przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej Poppsa. Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem - wbrew stanowisku skarżących - naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Sąd nie stwierdził także naruszenia przez organy orzekające w sprawie, przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź też mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemym, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno- budowlanej nie mogły odmówić wydania inwestorowi decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przedmiotową budowę. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełniał bowiem wymagania określone w art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kontrolowanych decyzji (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). W sprawie spełnione były także przesłanki wynikające z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w jej ówczesnym brzmieniu. Zgodnie z tym ostatnim przepisem pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym , 2) wykazał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor Centrum Handlowe "[...]" Sp. z o. o. - w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – legitymował się ważną decyzją Prezydenta Miasta D.G. z dnia [...]r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji położonego w D.G., a obejmującego działki: [...] k. m. [...]. Spółka przedłożyła też dokumenty potwierdzające prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11) cytowanej ustawy Prawo budowlane. Wymieniony art. 3 pkt 11) stanowi, że ilekroć w ustawie Prawo budowlane jest mowa o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Oceniając zakwestionowane przez skarżących prawo inwestora do dysponowania na cele budowlane działką oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...] należy stwierdzić co następuje. Zgodnie z wypisem z księgi wieczystej Kw nr [...] właścicielem tej działki była Gmina D.G., a prawo jej użytkowania wieczystego przysługiwało Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w D.G. Spółdzielnia ta w dniu [...]r. zorganizowała przetarg nieograniczony dotyczący nabycia użytkowania wieczystego tej działki i w jego wyniku warunkową umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego (repertorium A nr [...]) z dnia [...]r. zbyła przysługujące jej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby fizycznej J.O. Zarząd Miasta D.G. nie skorzystał z przysługującego Gminie prawa pierwokupu tej działki (oświadczenie Zarządu z dnia [...]r.). W dniu [...]r. J.O. zawarł zaś z Centrum Handlowym "[...]" Sp. z o.o. umowę dzierżawy tej działki na czas nieokreślony oraz upoważnił jednocześnie dzierżawcę do dysponowania nią na cele budowlane. Zgodnie z art. 233 kodeksu cywilnego w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntów należących do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Z zacytowanego przepisu wynika w szczególności, że użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym. Zbycie zaś prawa użytkowania wieczystego stosownie do art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.) winno nastąpić w formie aktu notarialnego. Przeniesienie tego prawa wymaga także wpisu do księgi wieczystej, a wpis ten ma charakter prawotwórczy. W tym stanie rzeczy należy uznać, że J.O. wydzierżawiając inwestorowi w dniu [...]r. przedmiotową nieruchomość nie był jeszcze jej użytkownikiem wieczystym. Powyższa okoliczność, zdaniem Sądu nie oznacza jednak, iż nie mógł on skutecznie zawrzeć z inwestorem umowy dzierżawy. Wydzierżawiający nie musi być bowiem właścicielem lub osobą rzeczowo uprawnioną do przedmiotu dzierżawy. Wystarcza jeżeli faktycznie włada rzeczą i zapewnia dzierżawcy możliwość korzystania i czerpania pożytków z przedmiotu dzierżawy (por. w tej kwestii m.in. wyrok SN z 29 października 1970 r. IIICRN 328/70 publ. OSNPG z 1971 r. nr 3, poz. 20). Także zgodnie z treścią warunkowej umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, zbywająca to prawo S.M. "[...]" wyraziła zgodę na dysponowanie przez nabywcę tą działką na cele budowlane ( § 9 wskazanego wyżej aktu notarialnego). Zarząd Miasta nie skorzystał także z przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami, prawa pierwokupu przedmiotowej działki gruntu. Należy też zauważyć, na co zwrócił uwagę Wojewoda w swojej odpowiedzi na skargę, że skarżący nie byli stronami wszczętego już po wydaniu zaskarżonej decyzji, postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej działki [...]. Wobec powyższego nie mieli oni podstaw do kwestionowania uprawnień wydzierżawiającego, a także zgłaszania pretensji do przedmiotu dzierżawy. Na uwzględnienie nie zasługują także sformułowane bardzo ogólnie zarzuty podniesione w obu skargach, a odnoszące się do niekorzystnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki [...] i [...] stanowiące własność skarżących. Znajdująca się w aktach sprawy i dołączona do projektu budowlanego ocena oddziaływania na środowisko wskazywała , że planowana inwestycja nie pogorszy istniejącego stanu środowiska. Dodać należy, że budowany pawilon handlowy miał mieć zgodnie z projektem wysokość 5, 60 m i był on oddalony od budynków mieszkalnych skarżących, jak podał w toku rozprawy skarżący M.R., o ok. 20 m. Powyższe usytuowanie pawilonu powoduje, że nie pogorszy on warunków użytkowych dla otoczenia, a także nie naruszy uzasadnionych interesów osób trzecich wymienionych przykładowo w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w jej ówczesnym brzmieniu. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 Poppsa w związku z art. 97§1 cytowanej ustawy przepisy wprowadzające(...), skargę oddalił.