II SA/Ka 2839/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant referent stażysta Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., działając w oparciu o art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz.U. z 1998r r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) orzekł, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc u P. P.. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez właściwą placówkę diagnostyczną służby zdrowia oraz wykazanie w dochodzeniu epidemiologicznym narażenia zawodowego na czynnik patogenny wywołujący rozpoznane schorzenie. P. P. przebył specjalistyczne badania lekarskie w [...] Centrum Medycznym Poradni Chorób Zawodowych w K., w wyniku których rozpoznano u niego zacienienia siateczkowo – smużkowate nieupoważniające do rozpoznania pylicy płuc. Ponowne badania przeprowadzono w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., jednakże i ta placówka wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u badanego pylicy płuc. Tak więc mimo, iż przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że P. P. był narażony w swej pracy na pył węglowo – kamienny, mogący wywołać pylicę płuc, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia u niego tej choroby zawodowej. Odwołanie od powyższej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wniosła H. P. – żona zmarłego P. P.. Powołując się na wyniki sekcji zwłok przeprowadzonej po śmierci męża wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego u zmarłego męża chorobę zawodową – pylicę płuc. Po rozpatrzeniu odwołania H. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest przede wszystkim orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia, zakwalifikowanego przez lekarzy orzeczników do odpowiedniej jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, następnie wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, czyli wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy przyznał, że P. P. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej pylicy płuc, gdyż wynika to z dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało, że w latach 1972-1996 pracował w KWK "[...]" w J. jako górnik pod ziemią, gdzie był eksponowany na działanie pyłów zwłókniających. Jednocześnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że lekarze specjaliści zarówno [...] Centrum Medycznym Poradni Chorób Zawodowych w K. jak i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. w konkluzjach swoich orzeczeń nie rozpoznali u P. P. choroby zawodowej – pylicy płuc. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zmiany pylicze typu inkrustacji węglowo- krzemiczej w tkance płucnej, wykazane pośmiertnym badaniem histopatologicznym w materiale bioptycznym, przy porównaniu z przyżyciowo uzyskanym obrazem radiologicznym płuc nie stanowią podstawy do rozpoznania klinicznego pylicy płuc. Jednocześnie podkreślił, że przy braku zmian radiologicznych w płucach nasilenie zmian pyliczych jest tak znikome, że nie można ich zobrazować radiograficznie, co z kolei uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej – pylicy płuc. Od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. H. P. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podkreśliła, że stanowisko organu odwoławczego jest niezgodne z faktami. Skarżąca stwierdziła bowiem, że sekcja zwłok przeprowadzona u P. P. potwierdziła, że chorował on na pylicę płuc, oraz że choroba ta była bezpośrednią przyczyną jego śmierci. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał w całości swoje argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie nie znajduje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga H. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K. pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że z mocy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ustawa ta straciła moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004 r. Jednocześnie, z dniem 1 stycznia 2004 r., zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśl art. 85 ww. ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego - wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa [...] powstał zatem na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który stał się sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe zmiany ustawodawca przewidział w art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w skrócie "u.p.s.a." (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 3 tej ustawy oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W razie stwierdzenia jego naruszenia orzekają o uchyleniu aktu administracyjnego, stwierdzają jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 u.p.s.a.) Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Co prawda rozporządzenie to utraciło moc obowiązującą z dniem 3 września 2002 r. z mocy § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), to jednak zgodnie z § 10 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem jego wejścia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. stanowił, że "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy." Była to zatem legalna definicja choroby zawodowej, znajdująca zastosowanie w niniejszej sprawie. Tryb postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej był z kolei taki, że organem uprawnionym do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową był właściwy inspektor sanitarny, natomiast rozpoznanie choroby zawodowej należało do kompetencji jednostek organizacyjnych wymienionych w § 7 rozporządzenia, a były nimi: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. W sytuacjach wyjątkowych, w razie gdy pracownik na skutek wystąpienia ostrych objawów choroby zawodowej był leczony w szpitalu, rozpoznania dokonywał ten zakład. Tak więc, jak to słusznie podkreślił w uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, warunkiem wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową było jej rozpoznanie przez uprawnioną do tego jednostkę organizacyjną służby zdrowia, która obowiązana była wydać swe orzeczenie w oparciu o informacje o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentację lekarską (§ 7 ust. 4 rozporządzenia). Nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, iż postępowanie dotyczące chorób zawodowych podlega normom Kodeksu postępowania administracyjnego i winno być przeprowadzone zgodnie z jego zasadami. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wynikająca z art. 7 k.p.a. Z zasdy tej wynika obowiązek organu administracyjnego wyczerpujacego zbadania