II SA/Ka 2841/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-28
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Jużków, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku lekarskiego rozpoznania schorzenia objętego wykazem chorób zawodowych, można stwierdzić chorobę zawodową?Ratio decidendi
Do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest pozytywne ustalenie, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych oraz że wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Brak lekarskiego rozpoznania schorzenia objętego wykazem chorób zawodowych, nawet przy stwierdzonym narażeniu na czynniki szkodliwe, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący W. H. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zatrucia ołowiem. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak objawów zatrucia zawodowego, pomimo ustalenia, że skarżący pracował w narażeniu na ołów. Skarżący nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciem, podnosząc, że choroba została mu rozpoznana już wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
3/II S A /Ka 2841/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi W. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]wydaną na zasadzie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. H. przewlekłego zatrucia ołowiem o etiologii zawodowej - wymienionego w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wyżej powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. z uzasadnienia którego wynikało, że lekarze specjaliści nie rozpoznali u badanego objawów ani następstw zatrucia zawodowego (związki ołowiu, benzyna, lakiery), a także na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. wydanym na podstawie obserwacji klinicznej przez lekarzy ze Szpitala Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o braku podstaw do rozpoznania następstw zawodowego narażenia na ołów. Nadto na ustaleniach wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. i przesłuchaniu skarżącego w charakterze świadka. Poczynione ustalenia wykazały, że W. H. w latach 1962 do 1975 pracował w Spółdzielni Pracy A w K. jako spawacz i monter akumulatorów w narażeniu na działanie ołowiu. Od 1975 r. jest właścicielem zakładu B w R. w którym równocześnie pracuje i jest narażony na działanie czynników szkodliwych jak lakiery i opary benzyny, a w którym nie dokonywano badań środowiskowych dotyczących stężenia związków ołowiu. Ustalono też, że [...] r Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją nr [...] stwierdził u skarżącego chorobę zawodową zatrucie ołowiem uzasadniającą prawo do świadczeń pieniężnych. W konsekwencji organ Inspekcji Sanitarnej uznał, iż tylko w okresie pracy zawodowej w Spółdzielni Pracy A w K. W. H. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.
Od powyższej decyzji odwołał się W. H. podnosząc, że nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej- przewlekłe zatrucie ołowiem.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej W. H. poczynione przez organ pierwszej instancji, jak i uzupełnił je o ustalenia dochodzenia epidemiologicznego w zakładzie B w R., którego właścicielem jest skarżący. W szczególności podkreślił, ze przy rozpoznawaniu chorób zawodowych istotne jest narażenie zawodowe, to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Wskazał na orzeczenia lekarskie, a w szczególności placówki diagnostycznej II szczebla, która również nie rozpoznała u badanego przewlekłego zatrucia ołowiem. W uzasadnienia orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. wskazano, że w wykonanych badaniach toksykologicznych poziom ołowiu we krwi jak i wskaźniki biologicznego działania ołowiu (cykoprotoporfiryna, kwas deltaaminolewulinowy) mieściły się w granicy normy. Prawidłowe były też wyniki morfologii krwi oraz parametry czynności nerek, a w badaniach neurologicznych nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia OUN czy odchyleń od normy zapisu EEG. Stwierdzono zaś w badaniu usg jamy brzusznej liczne drobne złogi w obu nerkach.
W lakonicznej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 15 listopada 2002 r. W. H. nie zgadzał się z brakiem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej podnosząc, że już w 1972 r. rozpoznano u niego zatrucie ołowiem o etiologii zawodowej. Skutki jej odczuwa do dzisiaj i w coraz większym stopniu.
W odpowiedzi na skargę organ Inspekcji Sanitarnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaprezentowane w niej zarzuty, jak i zarzuty brane pod rozwagę z urzędu nie potwierdziły wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Na wstępie należy zauważyć, ze z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i z tą datą skargi na decyzje administracyjne rozpatrują wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Rozpatrując skargę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Z konstrukcji tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Ustalenia takie powodują, że istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98, OSNAPiUS 1999 r. nr 6, poz. 192).
Rozpatrywana skarga zwiera zarzut wadliwej oceny dowodów, co siłą rzeczy wskazuje na naruszenie legalności omawianej decyzji. Sąd rozpatrujący przedmiotowa skargę nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem, obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w aspekcie sposobu postępowania organów administracyjnych w kierunku wyjaśnienia działania czynników szkodliwych, z uwzględnieniem ich rodzaju, stopnia oraz czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywanej pracy, bezpośredniego z nimi kontaktu. Przeprowadzone zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia dochodzenia epidemiologiczne w środowisku pracy skarżącego wykazały, że w latach 1962-1975 pracował w Spółdzielni A w K. jako spawacz i monter akumulatorów, gdzie był narażony na ołów i jego związki, a następnie prowadząc własny zakład na lakiery i opary benzyny. W zakładzie tym, jak zeznał na rozprawie pracuje nadal.
Trafnie jednak organ Inspekcji Sanitarnej wskazał na orzeczenia lekarskie obu placówek diagnostycznych. W szczególności na uzasadnienie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] r. wydanego po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej W. H. w okresie od [...] do [...]. Lekarze orzecznicy placówki II szczebla, powoływanej w sprawach spornych i wątpliwych uzasadniając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazali na wyniki badań toksykologicznych, neurologicznych i jamy brzusznej wykluczające rozpoznani przewlekłego zatrucia ołowiem. Wskazali bezspornie, że skarżący jest osobą schorowaną, gdyż od 1998 r. jest częściowo niezdolny do pracy. W tym roku rozpoznano u niego obustronną kamicę nerkową. Od czterech lat cierpi na osłabienie siły mięśniowej rąk, jest leczony z powodu choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy, od 15 lat odczuwa bóle kręgosłupa, a od lat trzech ma częste bóle głowy. Dolegliwości te nie dają jednak podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia ołowiem, której rozpoznanie było przedmiotem prowadzonego przez organy Inspekcji Sanitarnej postępowania. Brak lekarskiego rozpoznania schorzenia objętego wykazem chorób zawodowych, w tym wypadku pozycji 1, która brzmi: zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć skutkował brakiem jednej z przesłanek uprawniających jej stwierdzenie. Przy rozpoznaniu zatrucia istotne znaczenie mają badania materiału biologicznego na zawartość trucizny czyli testy ekspozycyjne. Ponieważ dla niektórych trucizn (ołów, kadm, rtęć) ustalono największe dopuszczalne stężenie w materiale biologicznym, a jak wynika z przeprowadzonych u skarżącego badań, nie zostały one u niego przekroczone, to zasadnie odmówiono stwierdzenia choroby zawodowej. Inaczej mówiąc nie stwierdzono schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło