II SA/Ka 2844/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A.M., T.M. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał T.P. w związku z wybudowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę muru oporowego w granicy pomiędzy pgr [...],[...] a pgr [...] przy ul. [...] w S. przedłożenia w terminie do [...]r. zaświadczenia Urzędu Miasta w S. o zgodności obiektów z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projektu architektoniczno-budowlanego wskazanego muru oporowego. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ administracji wskazał, że w trakcie oględzin na przedmiotowej nieruchomości stwierdzono wybudowanie bez wymaganego pozwolenia muru oporowego o wysokości 2,0 do 2,5 m. Nadto organ ten zaznaczył, że wykonanie robót polegających na zmianie ukształtowania terenu nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót. Z postanowieniem tym nie zgodzili się A. i T.M., którzy wnieśli zażalenie do organu wyższego stopnia. W zażaleniu tym uznali, że działania ze strony organu administracji były niewystarczające, gdyż nie uwzględniły ogólnospołecznego interesu ochrony krajobrazu i degradacji środowiska. Podnieśli, iż organ pierwszej instancji nie zasadnie uznał przeprowadzone na taką skalę prace niwelacyjne za roboty polegające na zmianie ukształtowania terenu. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Wskazał także, iż w sprawie tej postanowienie winno być podjęte w oparciu o postanowienia art. 49b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 15, ponieważ sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej prawo budowlane. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i T. M. W skardze tej zostało podniesione, że na działkach oznaczonych nr [...] i [...] przy ul. [...] w S. dokonano znacznej niwelacji stoku górskiego i wybudowania na całej granicy granicznego muru oporowego o wysokości około 3 m, a działania organów administracji okazały się niewystarczające i pomijające istotę sprawy. W szczególności skarżący podnieśli, iż wykonana od strony ich działki skarpa nie jest niczym nie zabezpieczona, co może skutkować obsuwaniem się ziemi oraz zmianą stosunków wodnych poprzez przerwanie naturalnych przepływów wody. Oczekują także naprawienia wyrządzonej im szkody. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przywołał analogiczną argumentację jaką kierowały się organy prowadzące postępowanie i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie organ ten wskazał, że roboty ziemne polegające na zmianie ukształtowania terenu nie wymagają pozwolenia lub zgłoszenia robót. W trakcie rozprawy przed Sądem skarżący podtrzymał wniesioną skargę i podniósł że oczekuje od organów administracji by te nałożyły na T.P. obowiązek wybudowania muru oporowego od strony jego działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji stosowanie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), czyli pod względem zgodności z prawem wykazała, że postanowienie to narusza obowiązujące przepisy prawa. Stosownie do postanowień art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Po myśli art. 126 w związku z art. 107 § 2 – 5 wyżej wymienionego Kodeksu uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazać przyjdzie, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia organu administracji musi być adekwatne do przedmiotu sprawy i winno zawierać motywy jakimi organ administracji kierował się przy jego podjęciu. Uchybienia w tym zakresie, zwłaszcza w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, skutkować będzie wadliwością takiego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie należy zauważyć, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyższego stopnia wskazuje, iż w sprawie tej postanowienie winno być wydane w oparciu o art. 49b w związku z art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego. Stosownie do postanowień art. 49b wyżej wymienionej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast w przypadku, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4, 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu, 3) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia wskazanego obowiązku, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki, a jeżeli spełniony zostanie wskazany powyżej obowiązek właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z kolei art. 29 ust. 1 pkt 15 odnosi się do przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, przedmiotem postępowania jest budowa bez pozwolenia granicznego muru oporowego oraz wykonanie w znacznym zakresie prac związanych z niwelacją terenu. Oznacza to, że w sprawie tej nie mają żadnego zastosowania postanowienia art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego, ponieważ nie są związane z przedmiotem postępowania, natomiast wskazania zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o wykorzystaniu w tej sprawie regulacji wprowadzonych nowelą prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003 r., znajduje umocowanie w treści art. 7 ust. 2 tej ustawy, który w odniesieniu do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzja ostateczną, a dotyczących art. 48 prawa budowlanego, nakazuje stosować regulacje zamieszczone w art. 1 pkt 37 – 39 i 41 ustawy z 27 marca 2003 r. Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy przywołał przepis, który nie ma w niej zastosowania, jednocześnie przepis ten wyznacza zakres przedmiotowy postępowania, zatem nie można przyjąć, iż jego przywołanie nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Skutkuje także tym, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest adekwatne dla przedmiotu prowadzonego postępowania. Nadto należy wskazać, że fakt podejmowania w tym zakresie rozstrzygnięć związanych przez organ administracji nie zwalnia tego organu od przywołania w podstawie prawnej i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia właściwych przepisów prawa, ponieważ w tym zakresie zastosowanie odpowiednich przepisów uzależnione jest od okoliczności faktycznych ustalonych w trakcie postępowania dowodowego. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym należy uznać, iż organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organ odwoławczy wydał postanowienie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgłoszone w trakcie rozprawy sądowej żądanie T.M. by organy administracji nałożyły na T.P. obowiązek wybudowania muru oporowego od strony jego nieruchomości, nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa i nie może być uwzględnione. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy w pierwszej kolejności zobowiązany będzie do zweryfikowania stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności zakresu i charakteru prac wykonanych na nieruchomości należącej do T.P., a następnie do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przyjęte ustalenia. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c": wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do treści art. 210 § 1 przywołanej ustawy, do zamknięcia rozprawy, skarżący nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów. SW