II SA/Ka 2855/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-12-08

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego tą decyzją, a jego interes prawny upatruje w braku udziału w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego tą decyzją i nie wykazał, że jego interes prawny może być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności. Brak udziału w postępowaniu zwykłym może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności, a kwestie niezgodności z pozwoleniem na budowę należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
H.W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla sąsiedniej działki, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu, mimo że jest właścicielką sąsiedniej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że H.W. nie była stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, H.W. wniosła skargę do sądu, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA, ponieważ skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o d d a l a s k a r g ę Wnioskiem z dnia [...]r. – skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – H.W. zażądała stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta S. z dnia [...]r. nr [...]. Powyższą decyzją – na wniosek J. i L. J. ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego z garażem oraz przyłączem wody i kanalizacji na działkach nr : [...];[...];[...] przy ul. [...] i [...] w S. We wniosku o stwierdzenie nieważności H.W. podała, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, nie brała w nim udziału mimo, że jest właścicielką działki sąsiedniej oznaczonej nr [...]. Zdaniem wnioskodawczyni brak udziału w postępowaniu, w którym przysługiwał jej przymiot strony, stanowi naruszenie art. 7, 9, 8, 10 § 1, 11, 28 i 61 § 4 kpa, a nadto decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana z naruszeniem art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. O istnieniu decyzji z dnia [...]r. wnioskodawczyni została przez organ I instancji powiadomiona pismem z dnia [...]r. Pismo to zawierało także informację o wydaniu dla inwestorów przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę. We wniosku skarżąca w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa domagała się stwierdzenia nieważności także tej ostatniej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. w oparciu o art. 157 § 2 kpa w związku z art. 28 kpa – po rozpoznaniu wniosku H.W. – odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku jednorodzinnego z garażem oraz przyłączem wody przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż zgodnie z art. 28 kpa oraz uchwałą NSA nr VII/3/95 ( ONSA 1995/4/154 ) stronami postępowania o ustalenie warunku zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być jedynie właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Wnioskodawczyni nie była stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...]r, a w związku z tym nie zachodzą okoliczności do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H.W. twierdziła, że jest właścicielką działki nr [...] bezpośrednio przylegającej do terenu budowy, a więc służy jej przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. Zdaniem Kolegium odwołująca się ma legitymację strony w postępowaniu, ponieważ nie posiada interesu prawnego. Nie jest bowiem ani właścicielką ani użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H.W. w dalszym ciągu twierdziła, że organy orzekające niezgodnie z prawem odmówiły jej przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. Przymiot strony zdaniem skarżącej wypływa z faktu, że działka stanowiąca jej własność nr [...] przylega do działki [...] na której prowadzone są roboty budowlane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że działka skarżącej od działki inwestorów dzieli działka nr [...]. Na rozprawie w dniu 8.12.2004 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca upatruje naruszenia swojego interesu prawnego w wykonaniu obiektu niezgodnie z projektem budowlanym oraz, że działka nr [...] ma szerokość około 6 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznawana skarga została wniesiona w dacie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.). Wyżej cytowana ustawa utraciła moc z dniem 1.01.2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), dalej ppsa. Przechodząc od oceny zaskarżonej decyzji w kontekście jej zgodności z prawem – skład orzekający – stwierdza, że nie narusza ona obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a odmowa wszczęcia tego postępowania następuje w drodze decyzji ( § 3 art. 157 ). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nową sprawą w stosunku do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji mającej być dotkniętą wadą nieważności. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 i art. 64 § 4 kpa, a stroną tego postępowania jest zarówno strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, jak i każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania dla budowy budynku jednorodzinnego na działkach [...] bowiem nie była właścicielem ani użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki. Skarżąca jest bowiem właścicielem działki [...], która od działek objętych kwestionowaną decyzją dzieli działka [...] o szerokości około 6 metrów. Niezależnie od tego, że brak udziału w charakterze strony w postępowaniu osoby, której taki przymiot przysługiwał w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją nie uzasadnia stwierdzenia nieważności, ale wznowienia postępowania należy stwierdzić, że stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie wszczyna się na żądanie strony postępowania zwykłego lub osoby której interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Skarżąca nie była stroną postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, a ze skargi i oświadczeń jej pełnomocnika wynika, że naruszenie interesu prawnego skarżąca upatruje w braku udziału w postępowaniu zwykłym i realizacji inwestycji niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Żadna z tych okoliczności nie uzasadnia przyznania skarżącej uprawnienia ( skutecznego ) do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Pierwsza z nich mogła uzasadniać i być przedmiotem badania organów i sądu administracyjnego w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. a druga – budową niezgodnie z projektem budowlanym mieści się w kompetencjach organów nadzoru budowlanego ( takie postępowanie, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej jest prowadzone). Skoro zatem skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 157 § 2 kpa zasadnie zaskarżoną decyzją odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie ( art. 153 § 3 kpa. Dodatkowo Sąd pragnie wyjaśnić skarżącej, iż kontrolą Sądu w niniejszej sprawie nie była objęta decyzja Prezydenta Miasta S. zezwalająca na budowę inwestorom – J. i L. J., bowiem tej decyzji nie dotyczy zaskarżona decyzja SKO w K. z dnia [...]r. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło