II SA/Ka 2855/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-08-24

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Stanisław Nitecki, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrywania sporów dotyczących spływu wód opadowych i podwyższania terenu na sąsiedniej nieruchomości, które rzekomo naruszają interesy właściciela sąsiedniej posesji?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego są właściwe do prowadzenia postępowań tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa budowlanego lub zatwierdzonego projektu budowlanego. Spory dotyczące spływu wód opadowych oraz podwyższania terenu na sąsiedniej nieruchomości, które nie naruszają bezpośrednio przepisów prawa budowlanego, powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym lub w oparciu o przepisy prawa wodnego.
Stan faktyczny
Skarżący S. Z. wniósł skargę na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o umorzeniu postępowania dotyczącego robót budowlanych trwających przy realizacji muru granicznego od strony posesji sąsiedniej. Skarżący zarzucał nieprawidłowości w wykonaniu muru oraz podwyższanie terenu na sąsiedniej nieruchomości, co miało powodować zasypywanie jego zabudowań i uniemożliwiać zabezpieczenie ich przed wilgocią i wodą. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, wskazując, że budowa ogrodzenia do 2,20 m nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, a spory dotyczące wód opadowych i ukształtowania terenu leżą w gestii sądów powszechnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie wszczęte na wniosek S. Z., a dotyczące robót budowlanych trwających przy realizacji muru granicznego od strony posesji J. i G. S. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że interwencja organu nadzoru budowlanego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy roboty budowlane prowadzone są z naruszeniem prawa budowlanego. Prawo to nie reguluje budowy ogrodzeń zlokalizowanych między posesjami, które nie przekraczają wysokości 2,20 m, z tego też powodu budowa muru ogrodzenia nie wymaga zgody organu architektoniczno-budowlanego. Podnoszony przez S. Z. spór dotyczy spływu wód opadowych winien być rozstrzygany przed sądem powszechnym. Nadto organ ten zauważył, iż w projekcie budowlanym nie zawarto rzędnej terenu istniejącej przed wykonaniem projektu jak i również nie podano rzędnej projektowanego terenu. Organ nadzoru budowlanego nie stwierdził odstępstw prowadzonej inwestycji od zatwierdzonego projektu budowlanego i z tego powodu uznał prowadzone postępowanie za bezprzedmiotowe. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W odwołaniu swoim podniósł szereg zarzutów pod adresem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a w szczególności to, że postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Odwołujący się podniósł, iż wszystkie jego dotychczasowe pisma kierowane pod adresem organów nadzoru budowlanego nie dały zadawalających go rezultatów, czyli inwestor budynku na sąsiedniej nieruchomości nie zaprzestał prowadzenia działań zmierzających do podwyższenia terenu skutkiem czego następuje zasypywanie jego budynków mieszkalnego i gospodarczego oraz budowy murku wzdłuż jego zabudowań. W kolejnym piśmie kierowanym do organu odwoławczego odwołujący się zaznaczył, iż jego zabudowania zostały zabudowane na wysokość 1 m od ich pierwotnego podłoża, a to uniemożliwia zabezpieczenie ich przed wilgocią i wodą. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w bezpośrednim sąsiedztwie z granicą działki odwołującego się wykonywane są roboty budowlane w postaci pełnego muru granicznego, stanowiącego cokół ogrodzenia pomiędzy posesjami. Prace te wykonywane są przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Z uwagi na treść art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzenia do wysokości 2,20 m pomiędzy działkami nie mającymi cech funkcji dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych nie wymaga posiadania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia zamiaru wykonywania ogrodzenia. Zatem organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez inwestorów przepisów prawa materialnego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa. W motywach skargi odwołał się do tego, że przedmiotowe prace na nieruchomości sąsiedniej spowodowały powstanie "uskoku tektonicznego". Z uwagi na wykonane prace nie jest w stanie zabezpieczyć własnych budynków przed wilgocią i wodą, a wody opadowe odprowadzane są z tej nieruchomości w kierunku jego zabudowań, co dodatkowo powoduje zwiększenie zawilgocenia ścian. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ten wskazał, że kwestie związane z ukształtowaniem terenu na nieruchomości sąsiedniej w stosunku do posesji skarżącego oraz odprowadzanie wód opadowych nie były przedmiotem sprawy, ponieważ prowadzona była ona w zakresie muru granicznego. Pismem procesowym z dnia [...]r. skarżący uzupełnił treść swojej skargi, poprzez przybliżenie istoty sporu. Jego zdaniem w wyniku nieprawidłowych prac prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości, niszczeniu ulegają jego zabudowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie wykazała by zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom prawa, a tylko w takim przypadku Sąd obowiązany jest skargę uwzględnić. Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego były nieprawidłowości inwestorów budowy domu na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżącego. Zarzuty te, co wynika z pism procesowych skarżącego, sprowadzają się do dwóch grup. Po pierwsze skarżący kwestionuje prawidłowość wykonania w granicy muru granicznego o wysokości około 1 m. Drugi zarzut związany jest z niwelacją terenu na sąsiedniej nieruchomości, która polega na podwyższaniu terenu, a to powoduje zasypywanie jego zabudowań i uniemożliwia ich zabezpieczenie przed wodą i wilgocią, a tym samym naraża na stopniowe niszczenie. W tym miejscu przyjdzie wyjaśnić, iż organy nadzoru budowlanego obowiązane są prowadzić postępowanie administracyjne, jedynie wówczas gdy inwestor realizuje budowę z naruszeniem przepisów prawa, w tym w sposób niezgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w odrębnej wydanej w tym zakresie decyzji administracyjnej. W przypadku nie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa bądź treści stosownych decyzji administracyjnych, zobowiązany jest umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie Sądowi przyszło kontrolować rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego, którego przedmiot sprowadzał się do kontroli inwestycji realizowanej przez Z. K. a następnie przez J. i G. S. na nieruchomości sąsiadującej z posesją skarżącego. Zgodnie z przywołaną przez organy nadzoru budowlanego, treścią art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń, natomiast po myśli art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy zgłoszeniu właściwemu organowi podlega budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. W świetle przywołanych przepisów budowa przedmiotowego muru granicznego, którego wysokość nie przekracza 2,20 m, nie wymagała pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z tego powodu organy nadzoru budowlanego nie mogły wkraczać z przysługującymi mu instrumentami i zobligowane były umorzyć postępowanie w tym zakresie. Przeprowadzone czynności kontrolne w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, nie potwierdziły naruszenia przez inwestora pozwolenia na budowę. Zaznaczyć przyjdzie, co podniósł organ pierwszej instancji, że w projekcie budowlanym nie zawarto rzędnej terenu istniejącej przed wykonaniem projektu, jak również nie podano rzędnej projektowanego terenu. Jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego teren działki, na którym budowany jest budynek mieszkalny, jest w poziomie występującym przy ul. K. (północna część działki), natomiast południowa część działki (od strony skarżących) została podwyższona. Z uwagi na treść pkt 4 projektu budowlanego nie można uznać, by inwestor swoimi działaniami naruszył postanowienia tego projektu. Z tego też powodu organy nadzoru budowlanego, także i w tym zakresie zobligowane były umorzyć wszczęte przez skarżącego postępowanie administracyjne. Przedstawione rozważania pozwalają stwierdzić, że organy nadzoru nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do przepisów prawa procesowego także nie można postawić tym organom zarzutu ich naruszenia. W świetle analizy sytuacji skarżącego przyjdzie stwierdzić, że w wyniku działań podejmowanych na nieruchomości sąsiedniej mogą po jego stronie wystąpić niekorzystne zjawiska związane z zalewaniem wodą jak również zawilgoceniem ścian budynków, jednakże skarżący winien dochodzić ochrony swojej nieruchomości i znajdujących się na niej zabudowań, nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz w oparciu o regulacje zamieszczone w prawie wodnym, jak również z uwagi na naruszenie stosunków sąsiedzkich przed sądem powszechnym. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło