II SA/Ka 2856/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu, 2) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.Ś. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./, zezwolił na użytkowanie garażu i wiaty stalowej położonych na parceli nr [...] w R. przy ul. T. W odwołaniu od decyzji M.S. jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej, wniosła o jej uchylenie, zarzucając, iż samowolnie wybudowane pomieszczenia warsztatu blacharsko-samochodowego, powodują zawilgocenie posesji, wywołują nadmierny hałas i wydzielanie spalin, co uniemożliwia wietrzenie pomieszczeń i izb w jej budynku. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, umorzono postępowanie odwoławcze. Zdaniem organu II instancji, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, którym w przedmiotowej sprawie jest A.K. Stąd też odwołanie, wniesione przez M.S., należało pozostawić bez rozpoznania. W skardze do sądu administracyjnego M.S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem jej interesu i prawa budowlanego, zarzucając iż posiada przymiot strony w rozumieniu kpa. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestniczka postępowania A.K. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego zapadła bowiem wskutek błędnej wykładni przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Stosownie do jego treści, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Stwierdzić jednak należy, iż wprowadzone ustawą ograniczenie kręgu stron postępowania dotyczy wyłącznie przypadków pozwolenia na użytkowanie udzielonego w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., co wynika jednoznacznie z systematyki ustawowej i zamieszczenia przepisu w Rozdziale 5 – Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych tej ustawy. Ustawa oraz jej kolejne nowelizacje określa zarówno przypadki, kiedy inwestor obowiązany jest uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jak i precyzyjnie określa warunki i tryb udzielenia tego pozwolenia, co stanowi gwarancję ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich i może uzasadniać wyłączenie z udziału w postępowaniu tych osób z woli ustawodawcy. Jednak tryb postępowania uregulowany ustawą z 1994 r. nie ma zastosowania w przypadkach samowoli budowlanej, popełnionej przed dniem 1 stycznia 1995 r. i podlegającej likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił wszak przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./. Ustawa ta nie wymieniała podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu. Stąd też zastosowanie winien mieć przepis art. 28 kpa. Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 42 Prawa budowlanego, jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle ustawowej definicji strony z art. 28 kpa, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem samowolnie zrealizowanej inwestycji, legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z braku odmiennej regulacji, brak podstaw prawnych do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Ograniczenie gwarancji procesowych w postaci prawa właściciela do udziału w postępowaniu, musi bowiem wynikać jednoznacznie z woli ustawodawcy i brak podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej, czy też analogii, skoro chodzi o odmienne regulacje ustawowe i tryb działania organów. W tej sytuacji zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej organ II instancji winien rozpatrzyć merytorycznie sprawę, a w szczególności odnieść się do zawartych w nim zarzutów co do faktycznego sposobu użytkowania spornych obiektów i wypełnienia obowiązku, nałożonego poprzednią decyzją organów nadzoru budowlanego. Mając na uwadze dodatkowe okoliczności, podniesione w skardze, istotne będzie wyjaśnienie, czy doszło do dalszych przeróbek pomieszczeń garażu. Wreszcie, z urzędu wskazać przyjdzie, iż decyzja organu I instancji nie określa inwestora, czyli podmiotu uprawnionego do użytkowania spornych obiektów, ani też nie zawiera określenia sposobu użytkowania wiaty. SJ/