II SA/Ka 2857/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant ref. staż. Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją nr [...] , wydaną w dniu [...]., Prezydent Miasta J. działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ) odmówił skierowania K. L. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje, w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wskazano, iż pierwsze naruszenie przepisów ruchu drogowego dokonane zostało przez skarżącego w dniu [...] zaś kolejne w dniu [...] Zgodnie zatem z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z §6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998r., w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 52, poz. 329 ze zm.) umieszczone w ewidencji wpisy ostateczne dotyczące rzeczonych naruszeń powinny zostać usunięte odpowiednio z dniem [...], oraz [...] czyli po upływie roku od ich popełnienia. Jednocześnie organ administracyjny podniósł, iż kolejne naruszenie przepisów ruchu drogowego dokonane przez stronę w dniu [...] umieszczone zostało w ewidencji, zgodnie z §4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 1998r., jako wpis tymczasowy, co spowodowane było brakiem rozstrzygnięcia w przedmiotowej kwestii. Rozstrzygnięcie uznające skarżącego winnym tego naruszenia wydane zostało bowiem przez Kolegium do Spraw Wykroczeń dopiero w dniu [...] i stało się prawomocne z dniem [...]., dlatego także punkty przypisane w związku z tym wykroczeniem winny ulec wykreśleniu przed datą, jaką opatrzony został wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego, to jest przed dniem [...]. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta J. wywiódł, że w ewidencji skarżącego winno znajdować się 14 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym a nie 28, jak określone zostało w przywołanym wyżej wniosku z dnia [...]. Pismem z dnia [...] złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Ś. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta J. w dniu [...]. W treści rzeczonego wniosku podniesione zostało, iż zgodnie z wpisami ujętymi w ewidencji kierowcy, liczba punktów przypisanych skarżącemu z tytułu naruszeń przepisów ruchu drogowego popełnionych w okresie od [...] do [...] wyniosła 28, a zatem przekroczyła dopuszczalny limit wynoszący 24 punkty. O przekroczeniu przedmiotowego limitu zadecydował bowiem wpis ostateczny dotyczący prawomocnego orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń w J., dokonany na podstawie karty informacyjnej. Przyczyną wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji K. L. do kierowania pojazdem dopiero w dniu [...], była okoliczność, iż wyżej wymienione Kolegium do Spraw Wykroczeń poinformowało o wydaniu swego orzeczenia z rocznym opóźnieniem, to jest w dniu [...] Fakt ten nie upoważniał jednak do usunięcia punktów wpisanych do ewidencji skarżącego, gdyż stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest ono możliwe wyłącznie w przypadku kierowców, którzy nie przekroczyli określonego limitu punktowego w ciągu roku, licząc od daty pierwszego naruszenia. W związku z przedstawionym wyżej wnioskiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. mocą decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej po rozpatrzeniu z urzędu sprawy w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]., działając w oparciu o art. 156 §1 pkt 2, art. 157 §1 i art. 158 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekło o stwierdzeniu nieważności rzeczonej decyzji organu gminy wywodząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Równocześnie z brzmienia cytowanej regulacji w związku z treścią art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., wynika, iż przy obliczaniu limitu punktowego należy uwzględnić czas, jaki upłynął od daty pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego do dnia popełnienia kolejnego, powodującego, iż suma przypisanych punktów przekroczy liczbę 24. Sytuacja, gdy okres ten nie przekroczy jednego roku jest równoznaczna z wystąpieniem przesłanki obligującej organ administracji publicznej do wydania decyzji o skierowaniu strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W konsekwencji, zdaniem SKO Prezydent Miasta J. oparł się na błędnym założeniu, iż wskazany wyżej roczny okres obejmuje czas jaki upłynął od daty dopuszczenia się pierwszego wykroczenia do dnia skierowania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zamiast wziąć pod uwagę okres pomiędzy poszczególnymi wykroczeniami, w ciągu którego skarżący uzyskał 28 punktów karnych. Przedstawione uchybienie stanowiło w ocenie Kolegium rażące naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, co uzasadniało stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia podjętego przez organ gminy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. L. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wskazując, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Skarżący wywiódł, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. zostało wszczęte przez SKO nie z urzędu, jak twierdzi organ lecz na wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., nie będącego stroną w sprawie, a tym samym pozbawionego legitymacji procesowej do wystąpienia z takim wnioskiem. W ocenie strony wskazana okoliczność winna stanowić podstawę umorzenia postępowania administracyjnego. K. L. dodał, że przepisy wymienione w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...]., to jest art. 114 ust. 1 pkt1 lit. b jak również art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają czasu, w którym zgromadzenie 24 punktów karnych skutkowałoby skierowaniem na egzamin kontrolny. Jednocześnie z art. 130 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., wynika, iż punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wykreśla się z ewidencji po upływie 1 roku od dnia dokonania naruszenia, w związku z którym zostały one przypisane. Także §6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998r., nakazuje usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok. Treść przywołanych uregulowań prawnych stanowi zatem podstawę ograniczenia odpowiedzialności kierowców w czasie. Na powyższych rozważaniach skarżący oparł wywód, zgodnie z którym roczny okres, o którym mowa w art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym liczy się od dnia popełnienia danego wykroczenia do dnia skierowania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzją z dnia [...].,Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]., nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na §7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 kwietnia 1998r., zgodnie z którym komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek taki sporządza się na podstawie wpisów ostatecznych, to jest dotyczących naruszeń stwierdzonych prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, orzeczeniami kolegiów do spraw wykroczeń, nakazami lub mandatami karnymi albo orzeczeniami organów orzekających w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym (§4 cytowanego rozporządzenia). Zdaniem Kolegium w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji oparty został o ostateczne wpisy do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W konsekwencji wniosek ten stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny z powodu przekroczenia przez niego limitu 24 punktów karnych. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. L. wniósł o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. opierając się na argumentacji analogicznej do podniesionej w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący raz jeszcze podniósł zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w postaci wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] na wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji czyli podmiotu nie posiadającego legitymacji procesowej w sprawie. Ponadto strona ponownie zakwestionowała prawidłowość zastosowania w toku postępowania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 2 kwietnia 1998r., podkreślając, iż na dzień [...]., to jest w dacie sporządzenia wniosku o skierowanie na egzamin sprawdzający w ewidencji winno się znajdować nie 28 lecz jedynie 14 punktów. Nadto w ocenie skarżącego strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji opóźnienia z jakim organ Policji wystąpił z przedmiotowym wnioskiem do Prezydenta Miasta J. W tym stanie rzeczy K. L. podkreślił, iż w sprawie brak było podstaw do skierowania go na egzamin sprawdzający a tym samym bezzasadnym jest zarzut, iż rozstrzygnięcie z dnia [...] r., podjęte przez Prezydenta Miasta J. zostało wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie nie wystąpiła zatem przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację ujętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium ponownie wywiodło, iż K. L. w okresie od [...] do [...] uzyskał 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W ocenie organu administracyjnego wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji złożony został na podstawie wpisów ostatecznych do ewidencji prowadzonej przez Policję, a w konsekwencji decyzja z dnia [...] o odmowie skierowania strony na egzamin sprawdzający, wydana została z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało orzec o stwierdzeniu jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestie związane z kierowaniem na egzamin kontrolny, sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami uregulowane zostały w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cytowanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty wydaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ujętych jako wpisy do ewidencji prowadzonej przez Policję. Jednocześnie w myśl §7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998r., w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 52, poz. 329 ze zm.) ilość punktów ustalana jest wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych czyli, w myśl §4 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 1998r., zaewidencjonowanych w związku z naruszeniami zasad ruchu drogowego, które stwierdzone zostały prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, orzeczeniami kolegiów do spraw wykroczeń, nakazami lub mandatami karnymi albo orzeczeniami organów orzekających w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w okresie od w okresie od [...]., do [...], a więc w czasie krótszym niż jeden rok K. L. uzyskał 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W ocenie Sądu należy przychylić się do stanowiska organu odwoławczego, zgodnie z którym przy liczeniu limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego należy uwzględniać czas od pierwszego wykroczenia do popełnienia kolejnego, powodującego jego przekroczenie. Jeżeli pomiędzy tymi wykroczeniami nie upłynął rok, należy zastosować sankcje przewidziane w prawie o ruchu drogowym. Ustosunkowując się do treści skargi godzi się wskazać, iż zasada wynikająca z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, znajdująca nadto wyraz w treści §6 ust. 1 pkt 3 przywołanego wyżej rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 1998r., winna być rozumiana w kontekście celu, któremu służy instytucja skierowania na egzamin sprawdzający. Celem tym jest niewątpliwie sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w odniesieniu do osób ustawicznie naruszających przepisy regulujące ruch drogowy. Należy bowiem podnieść, iż okoliczność wielokrotnego naruszenia wskazanych norm prawnych w określonym przedziale czasowym pozwala na zakwestionowanie posiadanych przez kierowcę uprawnień i uzasadnia konieczność ich weryfikacji. Dlatego, zdaniem Sądu usunięcie punktów karnych z ewidencji na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, następujące po upływie roku od dnia popełnienia danego naruszenia ma znaczenie jedynie dla ustalenia czy w okresie roku od daty dokonania tego naruszenia liczba punktów zgromadzonych przez kierowcę nie przekroczyła limitu wynoszącego 24. W konsekwencji nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż przy ustalaniu końcowego momentu okresu, w którym punkty karne zostały przypisane, decydujące znaczenie ma data wystąpienia przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji z wnioskiem o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, iż w sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ gminy do skierowania K. L. na egzamin sprawdzający. Tym samym Kolegium prawidłowo stwierdziło nieważność rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta J w przedmiocie odmowy skierowania strony na ten egzamin, w oparciu o art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na marginesie warto zaakcentować, iż także zarzut, zgodnie z którym wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. nastąpiło na wniosek podmiotu nie będącego stroną w sprawie, nie mógł odnieść skutku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło bowiem postępowanie administracyjne z urzędu, co zostało jednoznacznie określone zarówno w treści dołączonego do akt sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] jak i w sentencji decyzji SKO z dnia [...].. Z kolei wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji zawierał jedynie dane, które w ocenie organu stanowiły przesłankę wszczęcia tego postępowania z urzędu. Okoliczność ta nie może zdaniem Sądu przesądzać o uchyleniu zaskarżonego aktu. Organ orzekający miał bowiem prawo zainicjować postępowanie z urzędu bez względu na źródło pozyskania informacji przemawiających za potrzebą jego wszczęcia. Fakt, że informacje te ujęte zostały we wniosku sporządzonym przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji nie upoważnia zatem do formułowania twierdzeń, iż wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. nastąpiło na wniosek wskazanego wyżej organu Policji. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem. Dlatego działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), skargę oddalono.