II SA/Ka 2879/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...]r. M. i S. W. zwrócili się do sąsiada A. P. o wyrażenie zgody na wejście na jego nieruchomość, celem pomalowania rynny i wiatrówek szczytowych. Wykonanie tych robót wymagało w przekonaniu wnioskodawców wjazdu samochodem z drabiną podnośnikową. Wobec milczenia sąsiada, M. i S. W. zwrócili się [...]r. do Prezydenta Miasta J. o wydanie stosownego rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prezydent Miasta J., w oparciu o art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (ówcześnie Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), orzekł o konieczności wejścia na teren działki nr [...] stanowiącej własność A. P., celem wykonania robót remontowych polegających na pomalowaniu rynny i wiatrówek szczytowych i zezwolił M. i S. W. na korzystanie z tej nieruchomości w ciągu dwóch dni roboczych, na warunkach określonych w decyzji. Odwołanie od tej decyzji złożył A. P., który podniósł, że sprawa rozstrzygnięta decyzją nie należy do kompetencji organów administracji zaś przedmiotowe roboty mogą być i są wykonywane bez wejścia na jego nieruchomość. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda Ś. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, powołując się na przepis art. 47 ust. 2 prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że wejście na teren sąsiedniej działki jest niezbędne dla wykonania robót remontowych albowiem północna ściana budynku inwestora usytuowana jest w bezpośrednim zbliżeniu do granicy nieruchomości. Co do zakresu robót organ potwierdził, że ich przedmiotem jest pomalowanie rynien i wiatrówek szczytowych. W skardze do Sądu na decyzję Wojewody Ś. A. P. opisał przebieg szeregu postępowań administracyjnych, prowadzonych z udziałem swoim i sąsiadów, jak również okoliczności faktyczne będące przyczyną sporów sąsiedzkich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przepis art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (aktualnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) reguluje sytuacje, gdy wykonanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych łączy się z koniecznością wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W sytuacji, gdy inwestor nie uzyska zgody sąsiada na wejście, przepis art. 47 ust. 2 prawa budowlanego przewiduje uprawnienie dla organu administracji do wydania decyzji orzekającej o niezbędności wejścia i określającej warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Należy jednak zaznaczyć, że instytucje uregulowane w art. 47 prawa budowlanego łączy się z wykonywaniem przez inwestora prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Jedynie zatem w sytuacji, gdy planowane przez inwestora prace mieszczą się w kategorii prac przygotowawczych lub robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, możliwe jest wydanie przez organ administracji decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku prac o innym charakterze, kompetencji do działania w oparciu o art. 47 prawa budowlanego organy administracji nie posiadają. Pojęcie prac przygotowawczych zostało określone w art. 41 ust. 2 prawa budowlanego. Pracami tymi są: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów oraz wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury fachowej na potrzeby budowy. Pojęcie robót budowlanych zostało natomiast określone w art. 3 pkt 7 prawa budowlanego, zgodnie z którym przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budowa polega na wykonywaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także na jego odbudowie, rozbudowie i nadbudowie (art. 3 pkt 6 ustawy). Remont został przez ustawodawcę zdefiniowany jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 ustawy). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika zatem, iż z pojęcia remontu na gruncie prawa budowlanego wykluczone zostały prace konserwacyjne, mające na celu utrzymanie istniejącego stanu obiektu, zapobiegające jego pogorszeniu. W rozpatrywanej sprawie organy administracji wydały decyzję rozstrzygającą o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość w celu pomalowania rynien i wiatrówek szczytowych. Prace te zostały przez organy zakwalifikowane do kategorii remontu obiektu. Kwalifikację taką, w świetle zacytowanych postanowień art. 3 pkt 8 prawa budowlanego należy ocenić jako niewłaściwą. W przekonaniu Sądu, roboty polegające jedynie na malowaniu elementów budynku, takich jak rynny czy wiatrówki, mające na celu utrzymanie tych elementów w należytym stanie, stanowią właśnie bieżącą konserwację, wprost wyłączoną przez ustawodawcę z zakresu ustawowego rozumienia remontu. Istotą bieżącej konserwacji są bowiem prace o charakterze powtarzalnym, mające na celu utrzymanie elementów obiektu w sprawności, zapobiegające ich niszczeniu poprzez wpływ czasu, warunków atmosferycznych, czynników szkodliwych. Do prac takich, w przekonaniu Sądu, należy zaliczyć okresowe malowanie części składowych budynku. Należy również zwrócić uwagę, że kontrolując decyzję organu I instancji Wojewoda Ś. pominął fakt, że do jej wydania doszło z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, albowiem decyzja ta wydana została bez udziału skarżącego w postępowaniu i bez zawiadomienia go o jego prowadzeniu. Z akt sprawy nie wynika, aby po otrzymaniu wniosku z dnia [...]r. Prezydent Miasta J. zawiadomił, zgodnie z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a., A. P. o prowadzonym postępowaniu. Należy zatem przyjąć, że pierwszą czynnością procesową tego organu wobec skarżącego, było wydanie decyzji. Jakkolwiek okoliczność ta nie stanowi przesłanki mającej bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd w niniejszej sprawie, praktyka taka stanowi naruszenie prawa. Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd, zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, był zobowiązany do określenia w wyroku w jakim zakresie zaskarżony akt nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.