II SA/Ka 2895/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.O. na uchwałę Zarządu Miasta R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia działań zmierzających do utworzenia niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, praktyk lekarskich i pielęgniarskich (położniczych) na bazie likwidowanych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w kwestii wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu [...]r. B.O. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach skargę na uchwałę Zarządu Miasta R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia działań zmierzających do utworzenia niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, praktyk lekarskich i pielęgniarskich (położniczych) na bazie likwidowanych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Postanowieniem z dnia 6 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowym w Katowicach na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę jako przedwczesną, uznając że skarżący nie wezwał Zarządu Miasta R. do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 października 2003 r. zarządzeniem z 22 października 2003 r. zwrócono skarżącemu kwotę [...] PLN uiszczonego wpisu. W dniu 6 listopada 2003 r. (data stempla pocztowego) wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach skarga B.O. o wznowienie powyższego postępowania. W uzasadnieniu skargi B.O. podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa – art. 401 pkt 2 k.p.c., w następstwie którego był pozbawiony możliwości działania. Nie został bowiem powiadomiony o terminie posiedzenia niejawnego, przez co nie mógł "zwrócić Sądowi uwagi na to, że w dniu 30 września 2003 r. cofnął skargę", która zainicjowała postępowanie sądowe. Zdaniem skarżącego Sąd winien był postępowanie umorzyć na zasadzie art. 46 ustawy o NSA i zwrócić mu wpis. Dalej wskazał, że odrzucenie skargi było niezgodne z prawem, a przez to dotknięte wadą nieważności i wniósł o wznowienie postępowania w sprawie, a następnie o jego umorzenie wobec skutecznego cofnięcia skargi przed terminem posiedzenia niejawnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania z powodu braku ustawowej podstawy wznowienia. Nadto wskazał, że podana przez skarżącego jako przyczyna wznowienia nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem go możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa, nie znajduje potwierdzenia ani w uzasadnieniu skargi ani w obowiązujących przepisach prawa. Dotyczy to w szczególności zarzutu nie zawiadomienia skarżącego o terminie posiedzenia niejawnego, a nie bez znaczenia jest fakt, że w sprawie wystąpił pierwotny brak przesłanek dopuszczalności zaskarżenia (brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa). Z ostrożności procesowej Prezydent Miasta R. odwołał się do orzecznictwa sądowego, z którego wynika, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi. Na koniec podkreślono, że warunkiem przedmiotowym skargi jest istnienie prawomocnego orzeczenia zawierającego rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zatem nie dotyczy to innych prawomocnych postanowień kończących postępowanie o charakterze proceduralnym i niemerytorycznym, jakim jest odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że ustawa z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) utraciła moc 31 grudnia 2003 r. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). W myśl art. 85 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) z tą datą w Warszawie i w miejscowościach w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych... sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.). Na podstawie art. 103 wyżej wskazanej ustawy wprowadzającej, również w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w dziale VII. Wznowienie postępowania określa między innymi kto, kiedy i dlaczego może żądać wznowienia postępowania oraz określa co powinna zawierać skarga o wznowienie postępowania by mogła zostać rozpatrzona przez sąd. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia oraz czy dotyczy prawomocnego orzeczenia (art. 280 § 1), a na rozprawie rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany (art. 281). Zgodnie z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego w Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 2), a także gdy orzeczenie zostało wydane na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie późniejszego wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273). Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie w przypadku, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274). Do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art. 276). Mając na względzie powołane wyżej zapisy ustawowe należy zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżący chociaż wniósł skargę z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia nie wskazał żadnej z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchyleniu lub zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał naruszenie art. 401 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, Przepis ten stanowi, że "można żądać wznowienia postępowania jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania; nie może jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe". Zestawiając brzmienie tego przepisu z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma wątpliwości, iż są one tożsame w treści. Dalej należy stwierdzić, że zasadą jest, iż posiedzenia sądowe są jawne jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi właśnie taki wyjątek. Stanowi on, że sąd odrzuca skargę postanowieniem i może to uczynić na posiedzeniu niejawnym. O wyznaczeniu takiego posiedzenia nie powiadamia się stron postępowania i toczy się ono bez ich udziału. Ustawa nakazuje zawiadamiać strony tylko o posiedzeniach jawnych (art. 91 § 2 p.p.s.a.), Tym samym zarzut skargi o wznowienie postępowania z powodu nieważności postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na pozbawienie strony skarżącej możliwości działania wobec nie powiadomienia jej o terminie posiedzenia niejawnego, na którym zostało wydane należy uznać za chybiony. Reasumując powyższe należało na zasadzie art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać o niedopuszczalności wznowienia postępowania i skargę o wznowienie, jako wniesioną bez ustawowej podstawy wznowienia odrzucić. Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, iż uiszczona tytułem opłaty sądowej – wpis stały - kwota [...] złotych została zwrócona stronie skarżącej zarządzeniem z dnia 22 października 2003 r. w związku z odrzuceniem skargi. SW