II SA/Ka 2898/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr. ) Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Ł.U. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę su. Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 48, 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) i art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał Ł.U. rozbiórkę garażu blaszanego usytuowanego bez pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego w rejonie budynku nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu wskazano, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie samowolnie ustawionych garaży przy ul. [...] w G. ustalono, że garaż blaszany, którego właścicielem jest Ł.U., został ustawiony w tym miejscu w [...]r. bez pozwolenia właściwego organu. Zatem, w ocenie organu, w świetle przepisów prawa budowlanego powyższe stanowi samowolę budowlaną. W odwołaniu od decyzji Ł.U. wniosła o cofnięcie nakazu rozbiórki garażu. Podniosła, że garaż został usytuowany w miejscu starych, rozpadających się komórek, na terenie zaniedbanym, niewidocznym od strony ulicy L. i P.. Wskazała, iż teren ten został uporządkowany, a następnie na betonowych płytach ustawiono nowe blaszane garaże, które są czyste, zadbane i estetyczne. Podała, iż z tyłu budynku, w którym mieszka znajdują się wyłącznie komórki i garaże, zatem dostawienie przedmiotowego garażu nie zmieniło struktury zagospodarowania terenu. Ponadto jako okoliczność nie bez znaczenia wskazała na kwestię finansową, bowiem kupno garażu było dla niej sporym wydatkiem. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48, 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Wskazał, że w art. 29 Prawa budowlanego nie wyszczególniono obiektu garażowego, w tym blaszanego, który byłby zwolniony od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem inwestor stosownie do art. 28 Prawa budowlanego na ustawienie garażu winien był uzyskać decyzję zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy. W takiej sytuacji wzniesienie garażu blaszanego bez decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej, a wobec tego nakazanie jego rozbiórki jest zgodne z art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, z uwagi na brak podstaw legalizacji spornego obiektu, gdyż nie zachodzą przesłanki określone w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. nie upłynął 5 letni okres od terminu jego ustawienia oraz fakt, iż działania organów nadzoru budowlanego w stosunku do samowoli budowlanych są pozbawione elementów ocennych, zarzuty odwołania nie mogły odnieść skutku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ł.U. podniosła, że nie była świadoma, iż ustawienie garażu w miejscu rozebranej komórki jest samowolą budowlaną. Wskazała na konsekwencje związane z rozbiórką, jak zniszczenie elementów obiektu oraz brak możliwości składowania rozebranych części. Zaakcentowała kwestie związane z kosztami zakupu i ustawienia garażu w kontekście własnej sytuacji materialnej. Ze względów społecznych wniosła o pozostawienie garażu celem jego dalszego użytkowania. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w opisanych powyżej ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł uchybienia przepisom prawa co skutkowałoby jej wzruszenie. W pierwszej kolejności stwierdzić przyjdzie, że nie uchybia ona przepisom prawa procesowego, albowiem organ odwoławczy poprawnie ocenił zebrane dowody, na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz poczynił prawidłowe rozważania prawne. Zajęte w osnowie decyzji stanowisko umotywował zgodnie z wymogami procedury. Kontrolowana decyzja nie narusza również przepisów prawa materialnego. Na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ orzeka w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesionego sprzeciwu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że konstrukcja tego przepisu jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bez względu na motywy wybudowania takiego obiektu (m.in. wyrok NSA z 27 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1311/96, wyrok NSA z 12 kwietnia 1999 r. sygn. akt 2204/96 publik. LEX nr 47176). Stanowisko w tym zakresie znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt P 2/98 OTK 1999/1/2, w którym Trybunał wypowiedział się w kwestii zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. Jedyny dopuszczalny wyjątek od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego wyżej przepisu został określony w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, który warunkuje uniknięcie rozbiórki obiektu budowlanego upływem 5 lat od zakończenia jego budowy oraz zgodnością istnienia tegoż obiektu na danym terenie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bezspornym jest, ze skarżąca w [...]r. wzniosła garaż blaszany na płycie betonowej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W świetle brzmienia art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, jego wzniesienie mogło nastąpić tylko w wyniku prowadzenia robót budowlanych, przez które należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z definicją ustawową przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 tej ustawy. Przepisy te wymieniają w sposób wyczerpujący przypadki zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę oraz wymieniają roboty wymagające zgłoszenia. Wśród tych przypadków nie zostały wymienione roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego (garażu) trwale związanego z gruntem (na płycie betonowej), stąd wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ma przy tym znaczenia, że obiekt ten został wzniesiony w miejscu uprzednio rozebranego obiektu (komórki). Przyjdzie więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki uregulowane w przepisie art. 48 Prawa budowlanego, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania decyzji o nakazie rozbiórki wzniesionego garażu. Nadto nie zaistniały przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie art. 49 Prawa budowlanego, a zatem nie było podstaw do odstąpienia od nakazania rozbiórki przedmiotowego garażu. Skoro organ nadzoru budowlanego, który jest właściwy do orzekania w przedmiotowym zakresie nie ma uprawnień do oceny innych okoliczności, nie ma ich zatem również Sąd kontrolujący legalność decyzji administracyjnych. Przeto ani organ ani Sąd nie mogą uwzględnić okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Reasumując powyżej naprowadzone rozważania, należy wskazać, że dokonana przez Sąd Administracyjny ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności nie wykazała, że została ona wydana przez organ odwoławczy z naruszeniem prawa, co mogłoby skutkować jej uchylenie. Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.