II SA/Ka 2899/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-12-15

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego, wydana wobec osób zmarłych, jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest obarczona wadą nieważności, ponieważ przymiot strony postępowania wygasa z chwilą śmierci. W związku z tym, decyzja nakazująca rozbiórkę, skierowana do osób, które zmarły przed jej wydaniem, podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący S.S. wniósł skargę do sądu, kwestionując zasadność rozbiórki i deklarując chęć odbudowy. Sąd administracyjny, badając sprawę z urzędu, ustalił, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona M. i F. R., którzy zmarli przed jej wydaniem. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r., 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi S.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego: 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r., 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...]r., nr [...] ([...]) nakazał: D. i J. K., S. i S. S., P.K., M. i F. R., dokonać rozbiórki budynku gospodarczego (stodoły) zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] k.m. [...] przy ul. [...] w D. w terminie do [...]r.. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z [...]r., nr [...] współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości nakazano wyeliminować zagrożenie poprzez zabezpieczenie budynku gospodarczego (stodoły), będącego w złym stanie technicznym, przed mogącym wystąpić zawaleniem. W dniu [...]r. D.K. i S.S. oświadczyli, iż nie będą odbudowywać budynku gospodarczego (stodoły). W związku z powyższym postanowiono nakazać jego rozbiórkę. W odwołaniu S.S. wniósł o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej bowiem uznał, że dokona odbudowy budynku gospodarczego, w związku z hodowlą kóz, z której dochody uzupełniają jego niską emeryturę. Jednocześnie wskazał, że musi mieć zakreślony rozsądny czasookres do przeprowadzenia kapitalnego remontu. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1980 r. nr 9, poz. 26 ze zm.) oraz art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. 89, poz. 414 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy nawiązał do ustaleń – protokoły z kontroli oraz wizji lokalnej przeprowadzonych w dniach [...] i [...]r. - które jednoznacznie potwierdzają zły stan techniczny przedmiotowego budynku, zagrażający bezpieczeństwu ludzi. Wcześniejsza decyzja z dnia [...]r., nakazująca współwłaścicielom zabezpieczenie budynku nie została wykonana. Odwołanie S.S., deklarującego odbudowę stodoły nie może być uwzględnione, bowiem współwłaścicielka nieruchomości D.K. nie wyraża na to zgody. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez S.S., który wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi, wskazano, że decyzja organu drugiej instancji pomija zasadniczy sens odwołania, a mianowicie zamiar odbudowy budynku zgodnie z obowiązującymi wymaganiami technicznymi. Brak zgody D.K. na remont nie może być uznany za skuteczny, bowiem stanowisko takie jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Zaakcentowano, że stan techniczny budynku wymaga, jak sam skarżący twierdzi odbudowy budynku gospodarczego, a nie remontu, co powoduje konieczność uzyskania pozwolenia na budowę oraz wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którego to prawa skarżący nie posiada w odniesieniu do części stodoły, której współwłaścicielką jest D.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu argumentacji w niej naprowadzonej. Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Sąd nie będąc związany granicami skargi ( art. 134 § 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi) postanowił poddać ocenie, czy w decyzji pierwszoinstancyjnej prawidłowo określono strony postępowania. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał D. i J. K., S. i S. S., P.K., M. i F. R. dokonać rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Z akt sprawy wynika, że decyzja pierwszoinstancyjna nie została doręczona M. i F. R., bowiem wysłana do nich przesyłka pocztowa powróciła z adnotacją , iż adresaci zmarli. Z kolei z dołączonego do akt sprawy postanowienia Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] wynika, że już w dacie jego wydania M.R. i F.R. nie żyli. Zauważyć trzeba, że przymiot strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych ( por. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 – LEX CD nr 82653, za Małgorzatą Stahl - glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 - OSPiKA1984 r., nr 5, poz. 108). Przedstawione wyżej rozważania wskazują, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji obarczone są taką wadą, która zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tych decyzji, bowiem zostały skierowane do osób nie będących stronami w sprawie, tj. M. i F. R. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zbędne rozpatrywanie innych zarzutów podniesionych przez skarżącego, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu z wyżej opisanych przyczyn. W trakcie ponownego postępowania organ pierwszej instancji ustali żyjących współwłaścicieli, bądź właściciela spornego budynku, do których skieruje rozstrzygnięcie. Jednocześnie podejmując rozstrzygnięcie uwzględni ewentualne zmiany stanu faktycznego sprawy. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. i orzekł, że zaskarżana decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono z uwzględnieniem postanowień wynikających z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło