II SA/Ka 2904/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-09-07
Skład orzekający: NSA Krzysztof Wujek, WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedosłuch odbiorczy typu pozaślimakowego, stwierdzony u pracownika narażonego na hałas w miejscu pracy, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli nie spełnia kryteriów określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych?Ratio decidendi
Niedosłuch odbiorczy typu pozaślimakowego, nawet u pracownika narażonego na hałas przekraczający dopuszczalne normy, nie może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli nie spełnia ściśle określonych kryteriów medycznych i ilościowych zawartych w wykazie chorób zawodowych, w szczególności nie osiąga wymaganego progu ubytku słuchu.Stan faktyczny
Skarżąca S. W. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu słuchu, twierdząc, że wieloletnie narażenie na hałas w miejscu pracy doprowadziło do niedosłuchu. Organy sanitarne obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały choroby zawodowej, stwierdziły niedosłuch typu pozaślimakowego i nie spełniający kryteriów ilościowych dla choroby zawodowej spowodowanej hałasem. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na długoletnie narażenie na hałas i brak innych przyczyn niedosłuchu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
3/II SA./Ka 2904/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia: NSA Krzysztof Wujek Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi S. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u S. W. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 21 wskazanego wyżej rozporządzenia - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego zawartych w Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z [...] r. oraz wywiadu środowiskowego z [...] r. W szczególności na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r., która to placówka nie rozpoznała u badanej wskazanej wyżej choroby zawodowej. Nie rozpoznali choroby zawodowej także orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., placówki II szczebla w orzeczeniu z dnia [...] r.
W konkluzji organ I instancji uznał, że S. W. w trakcie zatrudnienia miała kontakt z czynnikiem szkodliwym dla zdrowia, jakim jest hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne, to jednak ze względu na kilkuletni okres od ustania narażenia, a w szczególności treść orzeczeń lekarskich kompetentnych jednostek diagnostycznych, które nie rozpoznały u badanej choroby zawodowej narządu słuchu nie znalazł podstaw do stwierdzenia takiej choroby.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i ponowne przeprowadzenie badań. Podniósł, że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Podkreśliła, że w czasie pracy zawodowej w Zakładach "A", a następnie B w B. przez 26 lat była narażona na hałas przekraczający dopuszczalne normy i niedosłuch na który choruje jest jego konsekwencją. Podkreśliła, iż działania o uznanie choroby zawodowej rozpoczęła w lipcu 2002 r., jak również nie zgadza się z argumentem o znacznym upływie czasu od ustania narażenia zawodowego na hałas.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą czyli wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia dochodzenia epidemiologicznego dotyczące przebiegu pracy zawodowej S.W. Uznał za bezsporne, że w latach 1963-1973 pracowała w bielskich Zakładach Przemysłu [...] "A" w [...], dalej w latach 1973-1974, 1981-1982 i 1987- 1999 w B (uprzednio [...]) w B. jako monter i operator obrabiarek, gdzie hałas w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu. Tym samym okres narażenia na powstanie urazu akustycznego zakończył się [...] r., z chwilą przejścia skarżącej na emeryturę.
Dalej stwierdzono, że skarżąca była badana w Poradni Chorób Zawodowych Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...]) oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...]). Obie jednostki diagnostyczne nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu obu orzeczeń stwierdzono, że wykresy audiometryczne aktualne oraz znajdujące się w dokumentacji chorobowej skarżącej nie są charakterystyczne dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Wskazują na inne pozazawodowe przyczyny niedosłuchu. Nadto upłynął okres 3 lat od ustania narażenia na hałas, co dowodzi braku związku przyczynowego między środowiskiem pracy a choroba narządu słuchu. W uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej II szczebla stwierdzono niedosłuch obustronnie odbiorczy pozaslimakowy, a podwyższenie progu słuchu poniżej 45 dB wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz- zgodnie z obowiązującym od 3 września 2002 r. rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych... nie spełnia kryterium obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, a tym samym nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. Średni ubytek słuchu skarżącej wynosił w uchu lewym 39 dB, a uchu prawym 31 dB.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] r. S. W. zakwestionowała legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła, że w wydanych orzeczeniach lekarskich stwierdzono u niej niedosłuch odbiorczy pozaślimakowy i wykluczono jego zawodowe pochodzenie nie wskazując innej jego przyczyny powstania. Podkreśliła, że nigdy nie chorowała na uszy i w jej ocenie niedosłuch jest pochodzenia zawodowego. Ponownie tez podkreśliła, że organ prowadził postępowanie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r., w sytuacji kiedy ona swoje starania o stwierdzenie choroby zawodowej rozpoczęła jeszcze w [...] r., czyli przed jego wejściem w życie.
W odpowiedzi na skargą organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc 31 grudnia 2003 r. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z ta datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesionego Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz.1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Godzi się przypomnieć, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem bada czy przy ich wydaniu nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które uzasadnia wzruszenie zaskarżonych decyzji czy aktów.
Stosownie do zapisu § 5 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach wskazane w nim jednostki organizacyjne do rozpoznawania chorób zawodowych (poradnie i kliniki) wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej (§ 6). Jednakże stosownie do § 8 tegoż rozporządzenia decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje państwowy powiatowy organ sanitarny na podstawie wskazanego wyżej orzeczenia lekarskiego oraz wyników dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego.
W przedmiotowej sprawie placówka orzecznicza I i II szczebla nie rozpoznała u skarżącej uszkodzenie słuchu charakterystycznego dla urazu akustycznego. Rozpoznano niedosłuch obustronny odbiorczy typu pozaślimakowego.
Prace w warunkach szkodliwych dla zdrowia, w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne (83-91 dB) potwierdziły ustalenia postępowania wyjaśniającego z [...] oraz zapisy w "Karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzonej [...] r. dla okresu pracy w Spółce "B" w B. oraz wywiadu środowiskowego z [...] r. Jest to jednocześnie pierwszy dokument rozpoczynający postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej.
Z treści orzeczenia lekarskiego z [...] r. wynika, że stwierdzony niedosłuch ma inne pozazawodowe (chorobowe)przyczyny i nie jest charakterystyczny dla urazu akustycznego. Również niedosłuch pozaślimakowy (nieakustyczny) stwierdzono w orzeczeniu Instytutu wydanym w ramach postępowania odwoławczego z [...] r. Ustalono średni ubytek słuchu poniżej wymaganego prawem progu 45 dB dla ucha lepiej słyszacego. Średni ubytek słuch ustalono dla UP -31 dB, a dla UL – 39 dB. Tym samym, pomimo ustalenia iż skarżąca wlatach 1963 – 1999 pracowała w warunkach szkodliwych dla zdrowia, w narażeniu na hałas, to i tak nie było możliwe stwierdzenie choroby zawodowej wobec braku jej medycznego rozpoznania.Podstawą wydania negatywnej dla skarżącej decyzji były bowiem wyłącznie orzeczenia lekarskie, które były zgodne w swej treści i odmawiały uznania zawodowej etiologii schorzenia ze względu na niespełnienie przesłanek wynikających z treści rozporządzenia, a konkretnie zapisu pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, który brzmi: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznej 1, 2 i 3 kHz, którego wystąpienie w okresie 2 lat upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Orzeczenia te, jak każda opinia podlegają ocenie organu Inspekcji Sanitarnej. Sąd nie dopatrzył się w tej mierze uchybień po stronie organów orzekających. Stwierdzono niedosłuch obustronny odbiorczy pozaślimakowy, a tym samym trafnie organ I i II instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej słuchu. Należy także podkreślić, że również pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych za chorobę zawodową uznawany był tylko niedosłuch obustronnie odbiorczy typu ślimakowego, tym samym i w jego przesłanki uznania choroby zawodowej narządu słuchu z pozycji 15 wykazu chorób zawodowych nie zostały spełnione. Jednakże jak wynika z przedłożonych sądowi akt postępowania "wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej został sporządzony przez lekarza M. G. w dniu [...] r., a "Karta oceny narażenia zawodowego [...] r. czyli po wejściu w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr132, poz. 1115), które było podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Mając na względzie powyższe Sąd na zasadzie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło