II SA/Ka 2909/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejazdu pojazdem nienormatywnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./, przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów... /Dz.U. Nr 44, poz. 432 ze zm./, w związku z art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 1 lit. b, pkt 5 lit. b i c oraz lp. 6 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /j.t. Dz.U. Nr 71 z 2000 r. poz. 838 ze zm./, Zarząd Miasta B. obciążył D. W. karą pieniężną w wysokości [...] zł. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że w dniu [...] r. kontrola pojazdu marki [...], nr rej. [...], należącego do D. W. wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą i oś wielokrotną . Wartości tych przekroczeń skutkują nałożeniem kary pieniężnej w powyższej wysokości. W odwołaniu D. W. podniósł, że w kontroli pojazdu brały udział osoby nie posiadające do tego uprawnień. Ponadto kontroli dokonano przy pomocy przyrządów nie posiadających legalizacji, pomiarów o nacisku na osie pojazdu dokonano w temperaturze innej niż określona w decyzji o zatwierdzeniu typu wagi MSI 5300, przyjęto błędne odległości między osiami pojazdu co doprowadziło do niewłaściwego pomiaru nacisku na osie, a nadto nie zastosowano podkładek wyrównawczych pod osie podczas ważenia pojazdu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji. Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej. Ważenie pojazdu wykazało bowiem przekroczenie normatywnego nacisku na osie 2, 3, 4 i 5 oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu podczas jego poruszania się po drodze publicznej. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół podpisany przez kierowcę, do którego nie wniósł on uwag. Ważenia pojazdu dokonano wagami posiadającymi zatwierdzenie typu. Kierowca przyznał też w protokole, iż udostępniono mu do wglądu kserokopie świadectw legalizacji przyrządów pomiarowych. Odnośnie zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Wskazał, że w kontroli brał udział policjant, który posiada zawsze prawo wykonywania wszelkich czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, stosownie do § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25.V.1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego /Dz.U. Nr 53, poz. 563 ze zm./. Natomiast pozostałe osoby wymienione w protokole kontroli wykonywały czynności o charakterze pomocniczym i nie dotyczył ich wymóg posiadania upoważnienia do wykonywania kontroli ruchu drogowego. Z kolei pomiary odległości między osiami pojazdu dokonane były przy użyciu przyrządu posiadającego zatwierdzenie typu, a strona w trakcie kontroli nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń, poświadczając też udostępnienie jej do wglądu kserokopii świadectw legalizacji przyrządów pomiarowych. Tym samym niezasadny jest również zarzut błędnego określenia nacisku na osie wskutek wadliwego pomiaru odległości między osiami. Podobnie chybiony jest zarzut dotyczący temperatury, w jakiej dokonano pomiarów. Z treści protokołu kontroli wynika bowiem, że temperatura otoczenia wynosiła 2o C, a więc odpowiadała wymogom zawartym w decyzji o zatwierdzeniu typu wag. Natomiast w instrukcji obsługi wagi elektronicznej MSI 5300 LOAD RANGER nie przewidziano stosowania podkładek dla prawidłowości pomiarów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podstawowego stopnia. Skarżący zasadniczo powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu. Zaakcentował, że kontrola pojazdu przeprowadzona została przez trzy osoby, z których tylko jedna /policjant/ posiadała uprawnienie do przeprowadzenia kontroli drogowej. Wskazał też, iż w toku całego postępowania nie okazano mu oryginalnych dokumentów zatwierdzenia typu przyrządów pomiarowych oraz legalizacji, co narusza ustawę Prawo o miarach. Zakwestionował nadto sposób dokonywania czynności kontrolnych. Zdaniem skarżącego wątpliwości budzi też zgodność art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych z Konstytucją. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa. Otóż jako całkowicie gołosłowne należy uznać ustalenie organów obu instancji, że kontroli pojazdu skarżącego, która doprowadziła do nałożenia kary pieniężnej, dokonał wyłącznie funkcjonariusz Policji. Ustaleniu temu przeczy treść protokołu kontroli, w którym wyraźnie podano, iż dokonującymi kontroli były trzy osoby i funkcjonariusz Policji, urzędnik z Urzędu Miejskiego w B. i przedstawiciel B. Przedsiębiorstwa Komunalnego. Wszystkie te osoby podpisały też protokół w charakterze osób przeprowadzających kontrolę. Protokół kontroli stanowi dokument, przeciwko treści którego organy administracyjne nie przeprowadziły żadnego dowodu. Tak więc wskazane ustalenie w sposób oczywisty narusza wyrażoną w art. 80 Kpa zasadę swobodnej /a nie dowolnej/ oceny dowodów. Powyższa kwestia ma istotne znaczenie w sprawie. Wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego umożliwia wykonywanie czynności z zakresu ruchu drogowego także przez inne, niż policjanci, osoby, ale tylko wówczas, gdy posiadają one do tego upoważnienie, wydane przez komendanta powiatowego Policji, prowadzącego ewidencję wydanych upoważnień. By uzyskać takie upoważnienie dana osoba musi spełniać określone warunki /§ 11 rozporządzenia/. Dokonanie kontroli drogowej przez osoby nie posiadające powyższego upoważnienia pozbawia tej kontroli cech legalności, w związku z czym nie może ona stanowić podstawy do wydania decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną. Stanowisko organów można byłoby zaakceptować ewentualnie tylko w razie niewątpliwego ustalenia, ze wszystkich czynności kontrolnych dokonał funkcjonariusz Policji, a pozostałe osoby wymienione w protokole kontroli dokonywały jedynie czynności czysto pomocnicze jak np. noszenie urządzeń pomiarowych. Do takich czynności nie można jednak zaliczyć jakiegokolwiek współudziału w obsługiwaniu tych urządzeń w toku kontroli, czy też ustalaniu wyników kontroli. Jak już stwierdzono, dotychczasowy materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie w tym zakresie jakichkolwiek innych ustaleń, niż wynikające z treści protokołu kontroli. Ocena zasadności pozostałych zarzutów skargi jest obecnie zbędna. O ile bowiem kontrola drogowa była przeprowadzona choćby w części przez nieupoważnione osoby, to po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy nie będzie mógł utrzymać w mocy rozstrzygnięcia obciążającego skarżącego karą pieniężną. W przeciwnym razie zarzuty skargi odnoszące się do sposobu przeprowadzenia kontroli i jej wyników, nie zasługiwałyby na uwzględnienie, skoro skarżący także nie przedstawił żadnego dowodu przeciwko treści protokołu, który własnoręcznie podpisał. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z podanych przyczyn pominąć można poruszoną w skardze kwestię konstytucyjności rozwiązań ustawowych, bowiem organy administracyjne nie będą mogły w tym zakresie zajmować stanowiska, będąc zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa /art. 6 Kpa/. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270/ orzeczono, jak w sentencji. SJ/