II SA/Ka 2919/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-08-29
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Stanisław Nitecki, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy, jest legalne, jeśli przepis ten nie znajduje zastosowania do przedmiotu sprawy, a jedynie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego zezwala na żądanie udostępnienia dokumentów?Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego, które opiera się na przepisie (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego) nie mającym zastosowania do przedmiotu sprawy, narusza prawo materialne i procesowe. Taki przepis nie daje podstaw do wydania postanowienia, na które służy zażalenie, a jego przywołanie wpływa na zakres postępowania i prawidłowość uzasadnienia. W związku z tym, skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" PPSA.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właściciela posesji obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej przyłączy wodno-kanalizacyjnych i gazu. Po wniesieniu zażalenia przez stronę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, zmieniając jedynie termin. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie prawa i twierdząc, że wszystkie dokumenty zostały już przekazane.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] r. Nr [...], 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na właściciela posesji nr [...] przy ul. [...] w M. obowiązek dostarczenia w terminie do [...] r. dokumentu potwierdzającego legalność wykonania przyłączy wodn.-kan. I gazu (inwentaryzacji powykonawczej lub zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie do zasobów geodezyjnych) do budynku na posesji nr [...] przy ul. [...] w M. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ administracji wskazał, że A. R. została zobowiązana już do uzupełnienia dokumentów na potwierdzenie legalności użytkowania istniejącej na posesji nr [...] przy ul. [...] zabudowy, pismem z dnia [...] r. i wymaganej dokumentacji nie przedłożyła.
Z postanowieniem tym nie zgodziła się A.R., która wniosła zażalenie do organu wyższego stopnia. W zażaleniu tym poinformowała organ odwoławczy o wniesieniu skargi do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu i z tego powodu nie będzie prowadziła żadnych rozmów z organem administracji publicznej.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 81c ust. 2 i art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie co do meritum i uchylił w części co do terminu i ustanowił nowy termin dostarczenia wskazanej dokumentacji na [...]r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji jest zasadne i zgodne z prawem. Wskazał także, iż występujące w zaskarżonym postanowieniu uchybienie w zakresie nałożenia obowiązku dostarczenia wymienionych dokumentów na właściciela posesji przy ul. [...] w M., zamiast na odwołującą się A. R., nie wpływa na jego prawidłowość.
Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. R. W skardze tej przedstawiła swoje niezadowolenie z działań podejmowanych wobec niej przez organy administracji publicznej. Wskazała także, że wszystkie niezbędne dokumenty już dawno przekazała organom administracji i są one w ich dyspozycji. W skardze tej podniosła także inne kwestie nie związane z zaskarżonym postanowieniem a dotyczące jej sporów z właścicielem sąsiedniej nieruchomości i odbywającą się na niej rozbudową domu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przywołał analogiczną argumentację jaką kierowały się organy prowadzące postępowanie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), czyli pod względem zgodności z prawem wykazała, że postanowienie to narusza obowiązujące przepisy prawa.
Stosownie do postanowień art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Po myśli art. 126 w związku z art. 107 § 2 – 5 wyżej wymienionego Kodeksu uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazać przyjdzie, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia organu administracji musi być adekwatne do przedmiotu sprawy i winno zawierać motywy jakimi organ administracji kierował się przy jego podjęciu. Uchybienia w tym zakresie, zwłaszcza w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, skutkować będzie wadliwością takiego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie należy zauważyć, że postanowienia obu organów nadzoru budowlanego wydane zostały w oparciu o treść art. 81c ust. 2 i art. 65 ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 81c ust. 2 właściwy organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć, w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Zgodnie z treścią art. 65 wyżej wymienionej ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępnić dokumenty przedstawicielom właściwego organu oraz innych jednostek organizacyjnych i organów uprawnionych do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz kontroli przestrzegania przepisów obowiązujących w budownictwie.
Z brzmienia przywołanych przepisów wynika, że o ile art. 65 może mieć zastosowanie do rozpatrywanej sprawy, to art. 81c ust. 2 w żaden sposób nie związany jest z jej przedmiotem. Zdaniem Sądu taką podstawę mógłby stanowić art. 81c ust. 1 tej ustawy, który zezwala organom nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego, żądania udostępnienia niezbędnych dokumentów. Jednakże przepis ten nie daje podstaw prawnych organowi administracji publicznej do wydania postanowienia, na które służy środek zaskarżenia, ponieważ zażalenie takie służy jedynie na postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust.2.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy przywołał przepis, który nie ma w niej zastosowania, jednocześnie przepis ten wyznacza zakres przedmiotowy postępowania, zatem nie można przyjąć, iż jego przywołanie nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Skutkuje także tym, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest adekwatne dla przedmiotu prowadzonego postępowania. Nadto należy wskazać, że fakt podejmowania rozstrzygnięć uznaniowych przez organ administracji nakazuje temu organu przywołania w podstawie prawnej i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia właściwych przepisów prawa, ponieważ w tym zakresie zastosowanie odpowiednich przepisów uzależnione jest od okoliczności faktycznych ustalonych w trakcie postępowania dowodowego. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym należy uznać, iż organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organ odwoławczy wydał postanowienie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji
w pierwszej kolejności zobowiązany będzie do zweryfikowania stanu faktycznego w sprawie, zwłaszcza w kontekście korespondencji skierowanej do organu odwoławczego z dnia [...] r., a znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. W następstwie dokonanych ustaleń organ ten podejmie stosowne działania, przewidziane przepisami prawa.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do treści art. 210 § 1 przywoływanej ustawy, do zamknięcia rozprawy, skarżąca nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów.
sw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło