II SA/Ka 2958/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik WSA Stanisław Nitecki /spr./ Protokolant st.sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a l a s k a r g ę Komendant Miejski Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z [...]r. wydanym na podstawie § 24 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r,. Nr 4, poz.14/ orzekł o uznaniu st. post. D. P. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary dyscyplinarnej w postaci "wydalenia ze służby". Odwołanie od rozkazu tego wniósł skarżący pismem z dnia [...]r., które w tym dniu zostało nadane w urzędzie pocztowym. W piśmie tym skarżący wystąpił o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak również zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a jako uzasadnienie wniosku podał, że od [...]r. jest chory co uniemożliwiło mu osobisty odbiór korespondencji na poczcie. Dodatkowo skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania przedmiotowego orzeczenia. W odwołaniu skarżący wskazał na pozbawienie go możliwości korzystania w ramach postępowania dyscyplinarnego z pomocy adwokata. Nadto twierdził, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie oraz że zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie nie zawiera bowiem powołania podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia. Również z obrazą postanowień art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego zastosowano doręczenie zastępcze. W odwołaniu skarżący zarzucił, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone było niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż adwokat nie został dopuszczony do udziału w sprawie a on sam z uwagi na chorobę nie mógł osobiście uczestniczyć w postępowaniu. Komendant Miejski Policji w K. postanowieniem o odmowie przyjęcia odwołania wniesionego po terminie z dnia [...]r. wydanym na podstawie § 30 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r. Nr 4, poz. 14/ odmówił D. P. przyjęcia odwołania wniesionego po terminie. Jako uzasadnienie wydanego postanowienia podał, że przedmiotowe orzeczenie z dnia [...]r. zostało w trybie art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego złożone w Urzędzie Pocztowym w B. [...]r. W dniu [...]r. w miejscu zamieszkania skarżącego pozostawiono zawiadomienie dla adresata o przesyłce, którego termin odbioru minął w dniu [...]r. Stosownie do treści przywołanego art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie pisma uznaje się za dokonane z dniem [...]r. i od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego. Z dniem [...]r. przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne. Organ podejmujący przedmiotowe postanowienie nie stwierdził by skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego nastąpiło bez jego winy i w tym zakresie przywołał poglądy wyrażane w literaturze. Zdaniem tego organu, fakt że skarżący od [...]r. jest chory i niezdolny do pracy, nie jest równoznaczny z niemożnością odbioru korespondencji. Ponadto organ ten zaznaczył, że przywrócenie terminu następuje wówczas, gdy z wnioskiem o przywrócenie występuje się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej dochowanie terminu, a w rozpatrywanej sprawie taka okoliczność nie zaistniała. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, który wystąpił o jego uchylenie i o nadanie sprawie dalszego biegu. Ponadto skarżący uznał, że przedmiotowe postanowienie wydane zostało przedwcześnie, gdyż nie został rozpatrzony wniosek o przywrócenie terminu, jak również podniósł naruszenie postanowień art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż doręczenie nastąpiło w trybie art.43 tego Kodeksu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że gdyby Urząd Pocztowy działał w trybie art.44 Kpa to winien przesyłkę zwrócić organowi, a nie doręczać przesyłki domownikowi zobowiązującemu się doręczyć ją adresatowi, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że rozporządzenie stanowiące podstawę wydania przedmiotowego postanowienia nie zawiera regulacji dotyczących terminów i w tym zakresie winny być stosowane przepisy zamieszczone w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art.144 w związku z art.138 § 1 pkt 1 i art.59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i uznał, że orzeczenie z dnia [...]r. zostało skarżącemu doręczone w trybie art.44 Kpa. Ponadto organ ten nie stwierdził naruszenia przez organ pierwszej instancji postanowień art.59 Kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący reprezentowany przez pełnomocnika adwokata S. S. wniósł o uchylenie obu postanowień wydanych w ramach prowadzonego postępowania. Skarżący zarzucił powyższym rozstrzygnięciom naruszenie postanowień art.32 i 33 Kpa oraz § 17 pkt 3 i § 21 ust.3 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r. Nr 4, poz.14/ w zakresie ograniczenia prawa do obrony, jak również art.44 Kpa przez błędne uznanie doręczenia zastępczego oraz naruszenia treści 58 i 59 Kpa w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego i nie uwzględnienia uprawdopodobnionego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zakwestionował prawną skuteczność sposobu doręczenia orzeczenia z [...]r. W odpowiedzi na skargę Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej odrzucenie. Występując z takim wnioskiem organ ten przywołał motywy jakimi kierował się podejmując zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi tej organ ten nie podzielił żadnych zarzutów kierowanych przez skarżącego względem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn.zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz.652/ właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi strony jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ wykazała, że postanowienie to odpowiada wymogom prawa. Punktem wyjścia przy rozpatrywaniu prawidłowości zaskarżonego postanowienia jest ustalenie czy orzeczenie Nr [...] z dnia [...]r. Komendanta Miejskiego Policji w K. zostało skarżącemu doręczone w sposób prawidłowy, czy też w tym zakresie organ administracji dopuścił się uchybień. Udzielenie odpowiedzi na to zagadnienie wpływa w sposób istotny na ocenę późniejszych działań podejmowanych przez ten organ. Zgodnie z treścią art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.42 i 43 Kpa pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe orzeczenie w dniach [...] i [...]r. było przedmiotem doręczenia w miejscu zamieszkania skarżącego. Z uwagi na niemożność doręczenia pisma do rąk skarżącego jak również innego dorosłego domownika, doręczyciel w dniu [...]r. pozostawił w skrzynce oddawczej zawiadomienie o nadejściu przesyłki i sposobie jej odbioru. Okoliczność ta była przedmiotem rozmowy telefonicznej asp. A. O. asystenta Referatu Kadr i Szkolenia KMP w K. z R. S. z Poczty Polskiej w B. /karta [...] akt/. Okoliczność ta była również przedmiotem uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd, w ramach którego Naczelnik Urzędu Pocztowego B. pismem z dnia [...]r. potwierdził sposób doręczenia skarżącemu orzeczenia z dnia [...]r. Nr [...]. Przedstawiony sposób doręczenia skarżącemu orzeczenia Nr [...] z dnia [...]r. wyczerpuje znamiona doręczenia zastępczego określone w przywołanym powyżej art.44 Kpa. W tym stanie prawnym i faktycznym zarzuty skarżącego zamieszczone w skardze, a dotyczące sposobu doręczenia powyższego orzeczenia, nie znajdują uzasadnienia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie mogą zostać uwzględnione argumenty podnoszone przez skarżącego, że orzeczenie to zostało doręczone dopiero w dniu [...]r., gdy zostało doręczone M. D. – dorosłemu domownikowi mieszkania zajmowanego przez skarżącego. Była to już kolejna próba doręczenia przedmiotowego orzeczenia skarżącemu, podjęta przez organ administracji z uwagi na jego znaczenie dla skarżącego, jednakże nie miała ona już żadnego wpływu na prawną ocenę wcześniejszego doręczenia zastępczego. Jednocześnie nie można podzielić poglądu skarżącego wyrażonego w odwołaniu, że przedmiotowa korespondencja nie została zwrócona do organu, który ją wysłał, lecz została skarżącemu doręczona. W aktach sprawy znajduje się bowiem przedmiotowa przesyłka z adnotacją o dacie awiza. Zatem skarżący otrzymał inny egzemplarz stosownego rozstrzygnięcia doręczony w odrębnym trybie. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący w składanych w trakcie sprawy pismach, występował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowego orzeczenia, a więc sam również przyjmuje, że orzeczenie zostało doręczone w sposób prawidłowy. Skoro przedmiotowe orzeczenie zostało skarżącemu doręczone w dniu [...]r. to oznacza, że odwołanie od niego wniesione w dniu [...]r. zostało dokonane z uchybieniem terminu. W tej sytuacji Sąd jest zobowiązany do sprawdzenia czy działania organów administracji w tym zakresie były prawidłowe. Stosownie do postanowień § 30 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r. Nr 4, poz.14/ od orzeczenia dyscyplinarnego obwiniony ma prawo wnieść odwołanie do wyższego przełożonego nad przełożonym, który wydał orzeczenie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia. Odwołanie składa się za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie. Natomiast po myśli ust.2 tegoż przepisu przełożony, który wydał zaskarżone orzeczenie, odmawia w drodze postanowienia przyjęcia odwołania wniesionego po upływie terminu. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Przywołane przepisy zamieszczone zostały w rozdziale 6 powyższego rozporządzenia zatytułowanego "Postępowanie odwoławcze". Oznacza to, że przepisy te w sposób szczególny regulują przebieg postępowania odwoławczego i z tego powodu mają one pierwszeństwo przed ogólnymi regulacjami obowiązującymi w ramach postępowania administracyjnego. Przepisy te wprowadzają w szczególności odmienne regulacje od tych, które przyjęte zostały w art.59 § 2 Kpa. Zgodnie z treścią powyższego przepisu o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wskazane powyżej rozporządzenie przyjęło odmienną regulację polegającą na tym, że odwołanie wnosi się do organu wyższego stopnia /wyższego przełożonego/ za pośrednictwem organu /przełożonego/, który podjął kwestionowane rozstrzygnięcie. W przypadku wniesienia odwołania w terminie jest ono przekazywane do organu wyższego stopnia /wyższego przełożonego/, który rozpoznaje odwołanie. Natomiast w sytuacji, gdy odwołanie jest wniesione po terminie, organ /przełożony/ który wydał przedmiotowe orzeczenie wydaje postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania. W tej sytuacji rodzi się pytanie czy organ ten zobowiązany jest w każdym przypadku wniesienia odwołania po terminie wydać stosowne postanowienie, czy też ma on w ramach tego postępowania możność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Regulacja przyjęta w powyższym rozporządzeniu odbiega od tej, która obowiązuje na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem art.59 § 2 Kpa w ramach tego postępowania nie może być stosowany. W tej sytuacji jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest przyjęcie, że organ /przełożony/, który wydał przedmiotowe orzeczenie, po wpłynięciu do niego odwołania po terminie, przed podjęciem postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania wniesionego po terminie, ustala czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przewidziane art.58 Kpa i w sytuacji, gdy przesłanki te nie występują wydaje postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania wniesionego po terminie. Natomiast gdy przesłanki te występują winien stosownie do postanowień art.59 § 1 Kpa przywrócić termin do wniesienia odwołania. W świetle przeprowadzonej analizy powyższych przepisów Komendant Miejski Policji w K. po wpłynięciu do niego odwołania zobowiązany był sprawdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Skoro odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia organ ten zobligowany był zbadać, czy występują przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie podjąć stosowne postanowienie. Jak wykazała analiza treści postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...]r. organ ten przed podjęciem tego postanowienia dokonał analizy przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził, że takie przesłanki nie zachodzą. W szczególności organ ten wskazał, że choroba i niezdolność skarżącego do pracy nie uprawdopodabnia braku winy po jego stronie do wniesienia odwołania. Ponadto organ ten wskazał także na to, że w przypadku skarżącego nie wystąpiła przesłanka przewidziana art.58 § 2 Kpa, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym stanie faktycznym organ ten zasadnie podjął postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania wniesionego po terminie. W zaskarżonym postanowieniu Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. podtrzymał stanowisko zajęte przez organ pierwszej instancji. Skarżący w skardze wniesionej do Sądu zarzuca organom administracji naruszenie postanowień art.58 i 59 Kpa. Zarzuty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ jak już zostało to zaznaczone powyżej w ramach postępowania dyscyplinarnego nie mają zastosowania postanowienia art.59 § 2 Kpa. Natomiast Sąd podziela stanowisko organów administracji wyrażone w podjętych postanowieniach odnośnie braku przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko zaprezentowane przez powyższe organy administracji ma umocowanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że choroba i niezdolność do pracy w okresie biegu terminu do dokonania czynności nie jest wystarczającą przesłanką uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu /zob. wyrok NSA z 12.09.2001r. Sygn.akt II SA/Gd 2273/99, czy wyrok NSA z 19.09.2000r. Sygn. akt I SA 1072/00/, jak również w literaturze przedmiotu /zob. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004r. s.329/. Tym samym Sąd nie uwzględnił argumentacji przedstawionej przez skarżącego, że przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu jest jego choroba i niezdolność do pracy od [...]r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.