II SA/Ka 298/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./ Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy terenu uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie może ona być wykonywana. SJ/ Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] na wniosek A Spółki S.A. – [...] w C. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na posadowieniu wieży antenowej dla celów telefonicznych na działce nr [...] położonej w miejscowości N. W wyniku odwołania M.O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że odwołanie wniesione zostało przez osobę nie będącą stroną. Na skutek skargi M.O. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1931/98 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu wobec regulacji art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przysługujące skarżącej prawo własności do budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością przewidziana dla realizacji przedmiotowej inwestycji oraz przysługujące jej prawo użytkowania działki, na której posadowiony jest jej budynek – stwarza istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe, podnosząc, ze inwestycja, dla której ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu została zrealizowana, zgodnie z ostatecznym pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku skargi M.O. wyrokiem z dnia 23 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2615/00 uchylił zaskarżoną decyzję, bowiem uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek bezprzedmotowosci postępowania. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że zrealizowanie inwestycji na mocy ostatecznego pozwolenia na budowę czyni bezprzedmiotowym wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania dopuszczalności odwołania. Wyjaśnił, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarża oraz wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W ocenie organu skoro zaskarżona decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła ważność w dniu [...] r., to występuje brak przedmiotu zaskarżania, co oznacza niedopuszczalność odwołania i powoduje obowiązek umorzenia postępowania odwoławczego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.O. podniosła, że wieża jest samowolą budowlaną, a ona nigdy nie wyrazi zgody na jej pozostawienie, natomiast kolejne decyzje Kolegium mają na celu "uprawomocnienie " tego obiektu, jak również przesunięcie sprawy w czasie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności przyjdzie stwierdzić, że stosownie do brzmienia art. 99 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższą regulację, należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2615/00, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., dokonał oceny stanu faktycznego jak również wyraził określony pogląd prawny odnoszący się do tego stanu faktycznego. Uznał przy tym, iż żadna z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania nie zachodzi. Nadto Sąd ten wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wchodzi w zakres szeroko rozumianej podstawy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę i stanowi warunek niezbędny do wydania tego pozwolenia. Należy zauważyć, iż poddana wówczas kontroli decyzja organu odwoławczego wydana została w takim samym stanie faktycznym co decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie. Po wydaniu powyższego orzeczenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydało decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Rozstrzygnięcie tego rodzaju może zapaść wyłącznie wówczas, gdy strona cofnie odwołanie lub gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja ma miejsce wtedy, kiedy brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia sprawy w ogóle bądź nie ma podstaw do rozpatrzenia jej na drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, jako przyczynę rozstrzygnięcia, niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, bowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła ważność [...] r. Odnosząc się do zaprezentowanego w motywach zaskarżonej decyzji stanowiska organu odwoławczego trzeba wskazać, że niedopuszalność odwołania skutkuje wydaniem orzeczenia określonego w art. 134 k.p.a., a zatem motywy zaskarżonego rozstrzyniecia pozostają w sprzeczności z jego osnową, a tym samym z powołaną w nim podstawą prawną, tj. art. 138 § 1 pkt 3, który odnosi się do umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, to zaś oznaczałoby, że odwołanie jest dopuszczalne, natomiast jedynie odpadła jedna z przesłanek warunkujących merytoryczne jego rozpoznanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, upływ terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie spowodował wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Termin ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powoduje, że podmiot na rzecz którego została ona wydana może realizować uprawnienie do ubiegania się o pozwolenie na budowę dla inwestycji nią objętej ( art. 32 ust. 4 pkt. 1 oraz Prawa budowlanego). Złożenie takiego wniosku w okresie obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma ten skutek, że organ wydający pozwolenie na budowę będzie związany ustaleniami w niej określonymi (art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), nawet gdy okres ważności w niej wskazany upłynął, aż do momentu ewentualnego jej wyeliminowania w trybie określonym przepisami prawa. Wobec tego stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżania, jest bezpodstawne, tym bardziej, że decyzja organu I instancji nie posiada przymiotu ostateczności i nie doszło do jej wyeliminowania z obrotu prawnego przed upływem okresu jej ważności. Wobec tego, iż Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku odnoszącym się do decyzji wydanej w tym samym stanie faktycznym i prawnym nie stwierdził niedopuszczalności odwołania ani upływu terminu do jego wniesienia oraz uznał, że żadna z przesłanek bezprzedmiotowości nie zachodzi, to organ odwoławczy zobowiązany był do rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, mając na uwadze, zgodnie z art. 30 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej w czasie wydania decyzji, ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w powołanym wyroku. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z art. 152 tej ustawy, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie miał na względzie zmianę stanu prawnego wynikającą z wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717).