II SA/Ka 3004/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. z 1997 r. Dz. U nr 142, poz. 950 z póź. zm.) pozbawił uprawnień kombatanckich H. J. W uzasadnieniu podał, że uprawnienia kombatanckie strona nabyła z tytułu "udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od [...] r. do [...] r. Z zaświadczenia z [...] r. wystawionego przez Centralne Archiwum Wojskowe i akt kombatanckich wynika, że strona nie brała udziału w zwalczaniu [...] lub [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniosła, że w okresie okupacji należała do konspiracji od [...] r. do [...] r., do organizacji pod nazwą "[...]". Jako dowody przynależności do tej organizacji dołączyła oświadczenia świadków H.Z. ps. "[...]" i J. L.. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzja z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył analogiczne umotywowanie jak w przypadku pierwszego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do zgłoszonej przez stronę w piśmie odwoławczym działalności w ruchu oporu organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrzenie wniosku strony o przyznanie nowego tytułu do uprawnień kombatanckich bez udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanych decyzji i zwróciła się o wzięcie pod uwagę zgłoszonych przez nią dodatkowych dokumentów i o przywrócenie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wystąpił o oddalenie skargi z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Sygn. Akt 4 II SA/Ka 3004/01 Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. Poz. 1270). W konsekwencji oznacza to, że sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie naruszenia prawa prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej czy też zmiany podjętej przez organ decyzji, zatem w ramach niniejszego postępowania nie było możliwe przywrócenie stronie uprawnień kombatanckich. Skarżący, jednakże zasadnie zarzucił, że w niniejszej sprawie nie rozważono wszystkich okoliczności faktycznych, wynikających z akt [...], jak i podniesionych w toku postępowania, czym organ naruszył reguły postępowania administracyjnego wynikające z przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 3/01 (Prawo Pracy z 2002 r. nr 6 str. 42) wynika, że wniosek (zarzut) osoby, której dotyczy postępowanie o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpatrywany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Analogiczne stanowisko w tym zakresie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 22 lutego 2001 r. sygn. akt III RN 77/00 (OSNAP z 2001 r. nr 15, poz. 475). Dodatkowo Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. nr 74, poz. 658) stwierdził, że art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Tym samym przepis ten z dniem 29 kwietnia 2003 r. utracił moc. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona już w deklaracji członkowskiej składanej w [...] r. informowała o swojej działalności w Armii Krajowej i ponoszonych z tego tytułu sankcjach. Wówczas to strona podała swój pseudonim z tego okresu i przybliżyła swoje losy. W trakcie pierwszego postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich okoliczność ta nie była przedmiotem postępowania dowodowego. Uprawnienia Sygn. Akt 4 II SA/Ka 3004/01 kombatanckie otrzymała jednakże z innego tytułu, a mianowicie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. W ramach postępowania weryfikacyjnego strona w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] r. ponownie podniosła tę okoliczność i podała, że należała do konspiracji od [...] r. do [...] r. i na tę okoliczność przedłożyła oświadczenia dwóch świadków. Do tej przesłanki strona skarżąca odniosła się także w skardze do Sądu. W tym stanie sprawy obowiązkiem organu orzekającego było w sposób wnikliwy i wszechstronny wyjaśnić czy po stronie skarżącego istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej w ramach służby wojskowej w okresie od [...] r. do [...] r. Natomiast w ramach postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonej decyzji organ administracji, tego typu działań nie podjął, a w zaskarżonej decyzji, zaznaczył jedynie, że rozpatrzenie wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich bez uprzedniego udokumentowania wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia stanowiłoby naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach i w tym zakresie odwołał się do pisma NSA z 2 sierpnia 1995 r. Zdaniem Sądu przywołana przez organ orzekający argumentacja nie może być uwzględniona, gdyż nie ma ona umocowania w przepisach prawa, jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2136/01). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych winien zatem przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia czy strona spełnia wymogi do uzyskania uprawnień kombatanckich wynikających w szczególności z treści art. 1 ust. 2 pkt. 3 ustawy o kombatantach ... tj. z tytułu pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania i wyjaśnieniu występujących wątpliwości faktycznych możliwe będzie stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylono zaskarżoną decyzję. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ orzekający pozbawił stronę uprawnień kombatanckich uwzględnienie skargi wpływa na jej wykonanie. Z tego powodu Sąd po myśli art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sygn. Akt 4 II SA/Ka 3004/01 że uchylona decyzja nie może być wykonana przed uprawomocnieniem się wyroku. Stosownie do postanowień art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W rozpatrywanej sprawie strona takie żądania nie zgłosiła, tym samym Sąd nie orzekał o kosztach.