II SA/Ka 3009/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : NSA Henryk Wach WSA Małgorzata Jużków Protokolant : sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi Kompanii Węglowej S.A. - KWK "A" w R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u p. F. R. choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia narządu słuchu - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych w K., która to placówka nie rozpoznała u pracownika choroby zawodowej z uwagi na zbyt małe obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu. Natomiast dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż pracownik w czasie zatrudnienia w KWK "A" w latach 1960 - 1980, 1985 oraz 1987 - 1995 na stanowiskach: stażysty na powierzchni oraz górnika, górnika przodowego, górnika strzałowego i górnika przodowego pod ziemia był narażony na hałas o poziomie 85 - 96 dB. Jednak wobec treści orzeczenia lekarskiego nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu p. F. R. zarzucił organowi orzekającemu naruszenie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wyraził pogląd, iż skoro rozpoznano u niego odbiorcze uszkodzenie słuchu, a dochodzenie epidemiologiczne wykazało prace w ponadnormatywnym hałasie to spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż F. R. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej ustalił, iż pracownik był badany w Przychodni Chorób Zawodowych w K. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które to placówki w orzeczeniach z dnia [...] i [...] wykluczyły u wnioskodawcy istnienie przewlekłego urazu akustycznego z uwagi na zbyt mały stopień ubytku słuchu. Zdiagnozowane obniżenie ostrości słuchu z lekarskiego punktu widzenia nie dawało odstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie powodowało skutków zdrowotnych, nie skutkowało socjalną niewydolnością słuchu. W wyniku skargi wniesionej przez F. R., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego i argumentami przez niego przestawionymi sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 18 czerwca 2003r. sygn. akt II SA / Ka 2020 / 01 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślił, iż brak było podstaw do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia. Powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000r. sygn. akt III RN 202 / 99. Wskazał, że w rozpoznanej sprawie poza sporem był fakt rozpoznania przez placówki diagnostyczne u skarżącego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, co oznaczało, iż organ powinien stwierdzić u strony chorobę zawodowa, chyba, ze zostanie w postępowaniu wykazana inna przyczyna ubytku słuchu. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora sanitarnego w R. z dnia [...] i stwierdził u p. F. R. chorobę zawodową słuchu wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. W ocenie organ odwoławczego dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. Radwan pracował w latach 1967 - 1995 w KWK "A", gdzie był eksponowany na działanie hałasu o poziomie przekraczającym normę higieniczną 82 dB. Zatem pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Przychodni Chorób Zawodowych Górnośląskiego Centrum Medycznego w K., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu. Następnie pracownik został w toku postępowania odwoławczego skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] rozpoznała u pracownika niedosłuch obustronny, odbiorczy, jednakże nie uznała go za chorobę zawodową , a jedynie za niedosłuch audiometryczny. Zdaniem placówki diagnostycznej II stopnia obustronne obniżenie ostrości słuchu nie powodowało upośledzenia sprawności narządu słuchu nie dawało podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2003r. sygn. akt II SA / Ka 2020 / 01 i zawartą w nim ocenę prawną, wiążącą organ, a przesądzającą o tym, że p. R. pracował w narażeniu go na działanie czynnika szkodliwego i że w czasie pracy doszło u niego do uszkodzenia słuchu uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził u p. R. chorobę zawodową uszkodzenia słuchu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kompania Węglowa S.A. - Kopalnia Węgla Kamiennego "A" w R. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagały się uchylenia jego decyzji. Skarżący w pełni podzielił opinię placówek diagnostycznych, iż stwierdzony u p. R. ubytek słuchu nie jest chorobą, Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że nawet zdrowa osoba z minimalnym ubytkiem słuchu zatrudniona w warunkach narażenia jej na działanie hałasu mogłaby mieć rozpoznaną chorobę zawodową. Ponadto w ocenie skarżącego organ odwoławczy w ogóle nie uzasadnił swojej decyzji, nie wskazał, dlaczego odmówił wiarygodności opiniom placówek diagnostycznych. Zwłaszcza, że ich orzeczenia były zbieżne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę sad jest związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2003r. sygn. akt II SA / Ka 2020 / 01, w szczególności stwierdzeniem, że brak było podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia słuchu, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane hałasem. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia następujących przesłanek określonych w § 1 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a schorzeniem. Istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdzała upoważniona placówka diagnostyczno - lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku nakazał organowi odwoławczemu stwierdzenie u p. F. R. choroby zawodowej, chyba, że w postępowaniu administracyjnym ujawniono by inną przyczynę uszkodzenia słuchu. Takiej przyczyny jednak nie ujawniono. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego bezpodstawnego przyjęcia przez organ inspekcji sanitarnej istnienia u p. R. choroby zawodowej i to wbrew spójnym wnioskom lekarzy orzeczników, którzy zanegowali istnienie tej choroby należy wskazać, iż zadaniem lekarzy wydających opinie w sprawie chorób zawodowych jest wypowiedzenie się w kwestii istnienia, bądź nieistnienia u pracownika choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. Natomiast do organów inspekcji sanitarnej należy stwierdzenie, czy zdiagnozowana choroba jest chorobą zawodową w rozumieniu powołanego wyżej § 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. wymieniono obustronny niedosłuch odbiorczy wywołany działaniem hałasu. Do prawnej definicji tej choroby nie wprowadzono pojęć: społecznej wydolności słuchu, stopnia ubytku słuchu, czułości słuchu. Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan narządu słuchu pracownika i uznał, że odpowiada on pojęciu choroby zawodowej. Zgodzić się także należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu uznał, ze p. Radwan pracował w warunkach narażenia go na działanie czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Nie zakwestionował w tej mierze ustaleń organu odwoławczego i nie nakazał mu uzupełnienia w tym kierunku postępowania dowodowego. W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu, prawidłowo zinterpretował prawo i go zastosował, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, słusznie ją stwierdził. Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.