II SA/Ka 301/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-02-16

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy krata zamontowana na balkonie, której dolna krawędź znajduje się na wysokości 2,6 m lub 3,5 m od poziomu terenu, spełnia wymogi § 300 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zapobiegające możliwości wspinania się po niej do pomieszczeń położonych na innych kondygnacjach?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego ograniczyły się do ustalenia legalności montażu kraty, nie oceniając jej zgodności z § 300 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który wymaga, aby kraty zewnętrzne zapobiegały wspinaniu się po nich. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły tej kwestii dostatecznie, a sama odległość kraty od poziomu terenu nie jest wystarczającym uzasadnieniem. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona, a jej wykonanie wstrzymane.
Stan faktyczny
Z. W. domagał się usunięcia kraty zamontowanej na balkonie mieszkania nr [...] przy ulicy [...] w G., twierdząc, że umożliwia ona wspinanie się do wyższych kondygnacji i nie spełnia wymogów technicznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając legalność montażu po zgłoszeniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Z. W. wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i powołując się na opinię techniczną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant staż. Jolanta Czarnata, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Pismo Z. W. z dnia [...] r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. w sprawie spowodowania natychmiastowego usunięcia krat założonych w mieszkaniu w G. przy ulicy [...] doprowadziło do dobrowolnego całkowitego usunięcia tych krat. Jednakże wskutek pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...]r., Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta w G. pismem z dnia [...] r. potwierdził przyjęcie zgłoszenia o zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na montażu kraty na logii mieszkania nr [...] przy ulicy [...] w G. W piśmie tym podkreślono, że krata powinna spełniać wymogi warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie – zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. Dodano również że prace powinny być prowadzone w taki sposób by nie naruszać praw osób trzecich. Pismem z dnia [...]r. Z. W. ponownie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. domagając się natychmiastowego usunięcia kraty z powodu nie spełnienia warunków określonych w wymienionym rozporządzeniu. Podkreślił, że zamontowane kraty pełnią rolę "drabinki, po której bez problemów można się wspiąć do pomieszczeń znajdujących się na innych kondygnacjach". Po wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. przeprowadził w dniu [...]r. oględziny wykonanych robót. W protokole potwierdził wykonanie na przełomie [...] kraty na balkonie w mieszkaniu nr [...] przy ulicy [...] w G. w oparciu o zgłoszenie nr [...] z dnia [...]r., natomiast nie stwierdził zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia publicznego. Wnioskujący nadal twierdząc, że krata ta nie jest zgodna z wymienionym rozporządzeniem, domagał się jej usunięcia, a inwestor D. S. dążąc do utrzymania kraty, nie wykluczyła zmian w jej konstrukcji (poprzez ewentualne usunięcie "S", w celu uniemożliwienia wspinania się po kracie). Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G., powołując się na art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zainstalowanej kraty na balkonie w mieszkaniu nr [...] przy ulicy [...] w G. W uzasadnieniu podniósł, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że wykonana na przełomie [...]r. krata, która zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymaga zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu, została zainstalowana po uprzednim zgłoszeniu zamiaru jej wykonania w dniu [...]r. Dodał, że dolna krawędź kraty znajduje się w odległości 2,60 m od poziomu terenu jest przymocowana do betonowej balustrady i jest zgodna z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Podkreślił, że krata wykonana została zgodnie z załączonym do zgłoszenia szkicem, a zatem nie ma podstaw twierdzenie, że zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego, które uzasadniałoby działanie organów nadzoru budowlanego. Od decyzji tej odwołanie w ustawowym terminie wniósł Z. W. W odwołaniu podniósł, że zamontowana krata nie spełnia wymogów technicznych, jakie powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 – Dział VII Bezpieczeństwo Użytkowania § 300 ust. 1 i 2). Dodał, że w swoim piśmie z dnia [...]r., zgłaszającym sprawę organowi pierwszej instancji, nie kwestionował procedury wydania przez Urząd Miejski w G. zgody na montaż tej kraty lecz fakt wydania tej zgody z naruszeniem prawa w zakresie cytowanego przepisu § 300 rozporządzenia. Podkreślił, że w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wypowiedział się jednoznacznie w kwestii zgodności wydanego zezwolenia z przywoływanym przepisem § 300 cytowanego rozporządzenia. Ponadto podniósł, podanie nieprawdziwych informacji w uzasadnieniu skarżonej decyzji, dodając, że według własnych pomiarów ustalił, że dolna krawędź kraty znajduje się na wysokości 3,5 m od poziomu terenu. Dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, 8, 9 oraz przepisu art. 84 ust. 1 ustawy prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż zainstalowanie kraty nastąpiło na przełomie [...]r. po uprzednim zgłoszeniu tego zamiaru w organie architektoniczno-budowlanym. Wyjaśnił, że powiatowy organ nadzoru budowlanego stwierdzając legalność zainstalowania przedmiotowej kraty, zdecydował o umorzeniu postępowania. Odnosząc się do argumentów odwołania kwestionujących zgodność wykonania spornej kraty zgodnie z "warunkami technicznymi" wyszczególnionymi w § 300 – stwierdził, że nie podziela argumentów odwołującego się, że usytuowanie kraty z dolną krawędzią na wysokości 3,5 m od poziomu terenu, daje możliwość wspinania się po niej do wyższych kondygnacji m.in. do lokalu nr 5 (tj. lokalu odwołującego się). W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. W. zarzucając organowi odwoławczemu brak rzetelnego wyjaśnienia zgłoszonej sprawy zamontowania kraty na balkonie w mieszkaniu nr [...] przy ulicy [...] w G., wniósł "o wydanie decyzji administracyjnej powodującej zdemontowanie przedmiotowej kraty". Podniósł ponownie, że zainstalowana krata umożliwia wpinanie się po niej do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach, a tym samym nie spełnia wymogów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. a także obecnie w obowiązującym Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Twierdzenia swoje poparł opinią Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, z której wynika, że "sposób wykonania kraty umożliwia wspinanie się do pomieszczeń wyższej kondygnacji". Skarżący podkreślił, iż nie tylko on ale i inni lokatorzy mieszkający na wyższych kondygnacjach nie wyrażają zgody na zainstalowanie tej kraty. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, w całej rozciągłości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodał, że o umorzeniu postępowania zdecydował fakt legalności zainstalowania spornej kraty. W piśmie z dnia [...]r. skarżący wyjaśnił, że tylko kraty zainstalowane wewnątrz otworu okiennego spełniają wymagania przywołanych rozporządzeń w sprawie warunków technicznych..., gdyż tylko takie kraty uniemożliwiają wspinanie się po nich na wyższe kondygnacje, w przeciwieństwie do kraty zainstalowanej na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego poniżej mieszkania zajmowanego przez jego rodzinę. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, natomiast uczestniczka postępowania J. S., właścicielka mieszkania nr [...] przy ulicy [...] w G. wnosząc o oddalenie skargi, wyraziła gotowość ewentualnego przerobienia krat zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pełnomocnicy Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oświadczyli, że strony powinny dojść do porozumienia a Spółdzielnia nie będzie w tym przeszkadzać. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy uznać za zasadne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) uznał, że nie może ona być utrzymana, gdyż wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy a także narusza ona przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej. Należy tutaj wskazać na fakt, iż organy nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę ograniczyły swoje postępowanie do ustalenia legalności zamontowania przedmiotowej kraty, ustalając, że krata została zamontowana po uprzednim zgłoszeniu w organie architektoniczno-budowlanym, czyli zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Należy jednak wskazać, że w przeprowadzonym postępowaniu nie zostało wyjaśnione, czy sporna krata odpowiada wymogom określonym w § 300 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem "kraty zewnętrzne, zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na innych kondygnacjach". Należy zauważyć, że ani organ pierwszej instancji ani tym bardziej organ odwoławczy w swoich rozstrzygnięciach nie zajęły jednoznacznego stanowiska i nie oceniły przedmiotowej kraty z uwzględnieniem wskazań wymienionych w przytoczonym przepisie nie wypowiedziały się na ten temat w uzasadnieniach własnych decyzji. Logicznie zaś dedukując, można przyjąć, że po przedmiotowej spornej kracie można wspinać się w górę, zatem należałoby podzielić stanowisko skarżącego. Jeżeli organ odwoławczy prezentował w tym zakresie inne stanowisko, to zdaniem składu sądzącego, powinno ono być należycie umotywowane. Powoływanie się na odległość tejże kraty od poziomu terenu (2,6 m organ pierwszej instancji czy 3,5 m – organ odwoławczy) nie wyjaśnia wszystkich podnoszonych wątpliwości. Sąd nie podziela natomiast argumentu skarżącego, że tylko kraty zamontowane wewnątrz otworów okiennych spełniają wymogi przywoływanego powyżej wielokrotnie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Cytowany przepis § 300 rozporządzenia mówi bowiem wyraźnie o "kratach zewnętrznych w otworach okiennych i balkonowych", zatem zdecydowanie rozróżnia otwór okienny od otworu balkonowego, zatem balkon został objęty także możliwością zabudowania go kratami. Dostrzeżone przez Sąd naruszenia prawa materialnego jak i uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazane uchybienia powinny więc zostać wyeliminowane w toku ponownego postępowania. Przede wszystkim [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzy sprawę pod kątem zgodności zamontowanej kraty z przepisem § 300 rozporządzenia, a wydając ponowną decyzję należycie ją uzasadni, z uwzględnieniem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na względzie wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło