II SA/Ka 3038/03

Dnia 23 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Barbara Orzepowska - Kyć Asesor WSA Krzysztof Tragoński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 roku sprawy ze skargi M. Ć. i J. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie sprzedaży napojów alkoholowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania M. Ć. i J. Ć. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie udzielenia I. J. zezwoleń o numerach [...],[...] i [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w lokalu przy ul. [...] w K., powołując się na art. 1 ustawy z dnia 12 października 2003 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071) umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji w pierwszej kolejności nawiązano do zarzutów odwołania wniesionego przez M. Ć. i J. Ć.. W tych zaś ramach stwierdzono, że odwołujący się jako mieszkańcy nieruchomości sąsiadującej z miejscem wyszynku podnoszą, iż mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, bowiem tego rodzaju działalność gospodarcza wiąże się z naruszeniem spokoju sąsiedzkiego i zakłóca korzystanie z nieruchomości przyległych. Nadto wskazali oni, że decyzja Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie baru, w którym prowadzona będzie sprzedaż i konsumpcja napoi alkoholowych na podstawie wyżej opisanych zezwoleń, uległa wstrzymaniu z mocy prawa. Następnie organ odwoławczy powołując się na art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych i stanowisko doktryny wskazał, że decydującym kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania jest występowanie albo interesu prawnego, albo obowiązku prawnego. O tym, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny przesądza treść przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że stosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się jakkolwiek podnoszą argumenty na rzecz ich faktycznego zainteresowania sposobem rozstrzygnięcia sprawy, to jednak nie można im przypisać interesu prawnego, bowiem decyzja pierwszoinstancyjna nie rozstrzyga o ich obowiązkach lub uprawnieniach. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie daje uprawnień właścicielom bądź mieszkańcom sąsiedniej nieruchomości do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie alkoholu w określonym lokalu. W tych okolicznościach organ drugiej instancji, wobec braku legitymacji do wniesienia odwołania umorzył postępowanie odwoławcze. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez M.Ć. i J. Ć., którzy wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że jest ona kontynuacją postępowania toczącego się w różnych urzędach, także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...] na bar piwny. Pomimo wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie baru, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał pozytywną opinię sanitarną, a następnie Prezydent Miasta K. wydał zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Dalej podnieśli , że chociaż wnosili o uznanie ich za stronę w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to negatywne stanowisko w tej kwestii Prezydent Miasta K. przekazał dopiero po wydaniu decyzji udzielających zezwoleń. W piśmie z [...] 2003 r. wniesiono odwołanie od tej decyzji, które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopiero decyzją z dnia [...] r.. Powyższe okoliczności zdaniem skarżących uzasadniają postawienie zarzutu, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 35, art. 37 § 1 i art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na koniec wskazano, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów merytorycznych dotyczących zasad funkcjonowania lokalu (baru) oraz kryteriów udzielenia zezwoleń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest rozstrzygnięciem dotyczącym praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia. W decyzji tej nie orzeka się o prawach lub obowiązkach właściciela nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której ma być prowadzona działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży napoi alkoholowych. W pismach procesowych, datowanych [...] 2005 r. skarżący wnieśli o uzupełnienie akt sprawy o wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 733/02 i II SA/Ka 2609/02 oraz o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącym, jako właścicielom nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której miała być prowadzona sprzedaż i konsumpcja napojów alkoholowych, przysługiwały uprawnienia strony postępowania w sprawie o wydanie zezwoleń na tego rodzaju działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Na kanwie przytoczonego przepisu w literaturze przedmiotu wskazano, że wiąże on pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Jest się stroną, o ile posiada się w danym postępowaniu interes prawny lub obowiązek prawny albo o ile żąda się postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. Zauważono przy tym, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, zgodnie z którym interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego. Inaczej mówiąc, podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno "Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi" str. 88, Lexis Nexis Warszawa 2004 -wydanie 1). Skład orzekający w pełni podziela powyższy pogląd, a odnosząc go do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżącym nie przysługiwała legitymacja procesowa strony, do udziału w postępowaniu w sprawie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, w lokalu znajdującym się na terenie sąsiedniej nieruchomości. Konsekwencja taka wynika z braku przepisu prawa materialnego, z którego można wyprowadzić uprawnienia bądź obowiązki skarżących związane z udzieleniem bądź odmową udzielenia przedmiotowych zezwoleń. W szczególności uprawnień takich nie dają przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. nr 147, poz.1231 ze zm.). Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), w przeciwieństwie do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zawiera przepisy dające właścicielom nieruchomości sąsiednich do nieruchomości, na których prowadzone są prace podlegające regulacjom tej ustawy, uprawnienie do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Otóż zgodnie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego ( w brzmieniu mającym zastosowanie w decyzjach poddanych ocenie Sądu w wyrokach wskazanych w piśmie procesowym skarżących z dnia [...] 2005 r.) "obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich". Z kolei w ust. 2 tego artykułu zakreślono, że "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie dostępu do drogi publicznej, 2) ochronę przed pozbawieniem: a) możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, b) dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, 3)ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, 4) ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby". Ochrona interesów osób trzecich realizowana jest przez przyznanie im legitymacji do udziału w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa budowlanego w charakterze strony. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że przymiot właściciela nieruchomości sąsiedniej, w związku ze zmianą stanu prawnego z dniem 11 lipca 2003 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 80, poz. 118), nie daje legitymacji do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Reasumując dotychczasowe rozważania przyjdzie stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem skarżącym nie przysługiwała legitymacja do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na sprzedaż i podawanie alkoholu w lokalu znajdującym się na sąsiedniej nieruchomości. W tych okolicznościach postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem wniesionym przez skarżących od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie udzielenia I. J. zezwoleń o numerach [...],[...] i [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w lokalu przy ul. [...] w K., należało zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzyć. W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił.