II SA/Ka 3056/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie WSA Stanisław Nitecki /spr./ Włodzimierz Kubik Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2005 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta M. z [...] r. Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz P. P. kwotę [...] zł /[...] zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku L.N. orzekł o niezbędności wejścia na teren nieruchomości przy ul. [...] w M. nr działki [...] stanowiącej własność P.P. celem wykonania elewacji ściany garażu usytuowanego w granicy działki oraz zezwolił L. N. na korzystanie z powyższej nieruchomości oraz określił czasokres i zasady tego korzystania. Decyzja ta nie zawiera żadnego uzasadnienia. Z decyzją taką nie zgodziła się M.W., która powołała się na upoważnienie I.P. i wniosła odwołanie. W odwołaniu tym podniosła, że nie wyraża zgody na wejście na teren nieruchomości, która należy do jej wnuka, a inwestorka mogła wybudować garaż w odległości [...] od granicy i nie byłoby konieczności wchodzenia na nieruchomość sąsiednią. Wojewoda Ś. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. W. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że właścicielem nieruchomości jest P. P., a M.W. nie będąc jej właścicielką nie mogła wnieść odwołania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie Wojewody Ś. wniosła M.W. powołująca się na pełnomocnictwo I. P. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1168/02 uchylił zaskarżone postanowienie. W motywach wyroku stwierdzono, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wnikliwy i wszechstronny kto wniósł odwołanie, a okoliczność ta ma kluczowe znaczenie. W następstwie tego wyroku Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ utrzymał w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy wpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i uznał, że M. W. przysługuje status strony w tym postępowaniu i powołał się w tym zakresie na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie stwierdził, że trzy ściany garażu są otynkowane natomiast czwarta nie a istnieje konieczność otynkowania granicznej ściany garażu ze względów technicznych i zgodności z projektem budowlanym. Z decyzją organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca M. W., która wyraziła swoje niezadowolenie z tej decyzji. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca nie zamieściła praktycznie żadnych merytorycznych zarzutów, a jedynie dała wyraz swojemu rozgoryczeniu postępowaniem organów administracji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podała skarżąca. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności treści art. 47 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu /najemcy/ na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia powyższych warunków, właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Inwestor, po zakończeniu powyższych robót jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu – na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Skorzystanie z przedstawionej powyżej regulacji możliwe będzie jedynie w tych przypadkach, w których wymagane jest wykonanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Przez prace przygotowawcze rozumie się stosownie do postanowień art. 41 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów oraz wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Z kolei pod pojęciem robót budowlanych w myśl art. 3 pkt 7 rozumie się budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, przy czym zgodnie z pkt 6 wskazanego przepisu przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie sytuacja faktyczna przedstawia się w taki sposób, że L. N. zwróciła się do organów administracji architektoniczno-budowlanej celem uzyskania wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości dla otynkowania ściany wybudowanego w granicy garażu. W następstwie złożonego wniosku organy te wydały decyzję, mocą której orzekły o konieczności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, celem wykonania elewacji ściany garażu i zezwoliły inwestorce na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej na okres [...] dni. Przywołane powyżej przepisy prawa określają sytuację, kiedy organ administracji może skorzystać z uprawnień zamieszczonych w art. 47 ustawy Prawo budowlane. W świetle ich treści oraz przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że art. 47 ustawy Prawo budowlane w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia fakt, że inwestorka nie będzie prowadziła prac przygotowawczych, jak również robót budowlanych w rozumieniu wskazanej ustawy, ponieważ takimi robotami nie jest wykonanie elewacji garażu. Skoro brak jest podstaw do wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, tym samym wyczerpane zostały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone treścią art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Tym samym wyczerpana została przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji przewidziana treścią art. 145 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie prawnym i faktycznym Sąd zobligowany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ramach kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w zasadzie nie wypełnił wskazań zamieszczonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1168/02. W wyroku tym Sąd nakazał organowi odwoławczemu wyjaśnienie, czy M. W. jest pełnomocnikiem P.P. i czy jest uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W następstwie tego wyroku organ odwoławczy nie podjął żadnych działań pozwalających na wyjaśnienie okoliczności wskazanych przez Sąd, lecz przyjął, że M.W. przysługuje status strony postępowania. Takie ujęcie pozycji procesowej M.W. w tym postępowaniu jest wadliwe, ponieważ jak wynika to z ustaleń poczynionych przez Sąd w ramach postępowania sądowoadministracyjnego M. W. legitymuje się jedynie pełnomocnictwem wystawionym przez opiekuna prawnego P. P., zatem w żadnej mierze nie przysługuje jej status strony w ramach postępowania administracyjnego, a jedynie pełnomocnika strony, którym jest P. P. Wskazane uchybienie, w następstwie ujawnienia się przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nie ma już wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji w kontekście treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 209 wyżej wymienionej ustawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 2 wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. SJ/